Kiểm tra toàn diện “núi cát” tập kết trong khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô

Liên quan đến bãi tập kết cát trái phép trong Khu bảo tồn thiên nhiên Ea Sô mà Báo CAND đã phản ánh, ngày 5/10, ông Nguyễn Tuấn Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết, đã nắm thông tin và sẽ báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh để yêu cầu ngành chức năng kiểm tra toàn diện dự án nạo vét, tận thu cát. 

Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Văn Sỹ, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc tham mưu cấp phép cho Công ty CP quốc tế Sông Hồng hoạt động trong lòng hồ thủy điện, tập kết vật liệu nạo vét do Sở Công thương Đắk Lắk, tham mưu. Về thủ tục thu hồi khoáng sản sau nạo vét để bán ra ngoài, ông Sỹ cho rằng doanh nghiệp đã được UBND tỉnh Đắk Lắk cấp bản xác nhận khối lượng cát làm vật liệu xây dựng thông thường thu hồi trong quá trình nạo vét dự án hồ thủy điện ngày 4/7/2022.

Trong khi đó, ông Lưu Văn Khôi, Giám đốc Sở Công thương Đắk Lắk cho biết, mới nắm sự việc bãi tập kết cát trong Khu bảo tồn qua báo chí. “Lãnh đạo UBND tỉnh cũng đã điện, yêu cầu đơn vị tổ chức kiểm tra thực tế, hồ sơ dự án để trả lời báo chí”, ông Khôi thông tin.

Trước đó, ngày 27/1/2022, UBND tỉnh Đắk Lắk cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi hồ chứa nước Krông H’Năng, thuộc địa bàn huyện Ea Kar và M’Đrắk cho Công ty CP quốc tế Sông Hồng (có trụ sở tại TP Hà Nội).

Theo đó, doanh nghiệp này được thực hiện việc nạo vét trên diện tích hơn 313ha tại hồ chứa nước Krông H’Năng, cách tuyến đập 2km. Doanh nghiệp được tận thu cát từ hoạt động nạo vét trong dự án và tập kết tại bãi đất rộng 2,6ha gần bờ hồ. Doanh nghiệp được hoạt động từ tháng 12 năm nay đến tháng 8 năm sau, khối lượng nạo vét là 400.000m3/năm, bằng hình thức bơm, hút từ 9 con tàu (công suất 400m3/giờ).

Đến ngày 4/7/2022, UBND tỉnh Đắk Lắk có văn bản xác nhận khối lượng cát thu hồi từ hoạt động nạo vét mà doanh nghiệp được khai thác, bán ra thị trường. Theo đó, tổng khối lượng Công ty CP quốc tế Sông Hồng được khai thác là hơn 6 triệu m3, trong 5 năm. Tất cả nguồn cát tận thu đều phải đưa về bãi tập kết 2,6ha để ngành chức năng kiểm tra, kê khai tính thuế khoáng sản theo quy định. Bãi tập kết phải có hệ thống cân, camera kết nối đến Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk để đơn vị này giám sát.

Ngoài ra, doanh nghiệp được UBND tỉnh Đắk Lắk chấp thuận cho sử dụng tuyến đường Quốc lộ 26 cũ, dài khoảng 600m để vận chuyển cát từ bãi tập kết ra Quốc lộ 29 hiện hữu đem đi tiêu thụ. Tuy nhiên, sau khi dự án hoàn thành, doanh nghiệp phải phục hồi hiện trạng môi trường ban đầu cho bãi tập kết, tuyến đường. Công ty CP Sông Hồng phải ký quỹ hơn 920 triệu đồng để đảm bảo việc phục hội môi trường sau khi dự án kết thúc.

Không chỉ vậy, để được tận thu, bán cát, theo quyết định ngày 27/1/2022 của UBND tỉnh Đắk Lắk, doanh nghiệp phải lập hồ sơ, thủ tục thu hồi khoáng sản trong quá trình nạo vét đúng quy định của pháp luật về khoáng sản, môi trường, đất đai, lâm nghiệp.

Theo đó, khi cát được hút lên bãi tập kết quy định, doanh nghiệp phải tiến hành đăng ký khối lượng và nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và các loại phí liên quan… Doanh nghiệp cũng phải đăng ký, đăng kiểm các phương tiện hút cát, thiết bị định vị để giám sát hành trình di chuyển… trong quá trình nạo vét, tận thu cát.

Trả lời vấn đề này, đại diện Công ty CP quốc tế Sông Hồng cho biết là “vẫn còn nhiều thiếu sót”. Đến nay, các thủ tục liên quan đến cấp quyền khai thác khoáng sản, thuê đất làm bãi, xây dựng công trình doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện.

“Doanh nghiệp từ xa đến thực hiện dự án nên có nhiều sai sót. Hiện chúng tôi tập trung khắc phục sai sót ở bãi tập kết trái phép cũng như hoàn thiện các thủ tục liên quan”, người đại diện nói.

Trả lời bằng văn bản về tuyến đường vận chuyển cát xuyên khu bảo tồn từ bãi tập kết trái phép ra ngoài, ông Mai Trọng Dũng, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đắk Lắk cho biết, đã phát hiện vụ việc và ngăn chặn.

Theo đó, lãnh đạo Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô đã làm việc, yêu cầu Công CP quốc tế Sông Hồng dừng việc vận chuyển cát trên tuyến đường này sau ngày 15/10 mà chỉ sử dụng tuyến đường nhựa Quốc lộ 29 cũ đã được phê duyệt.

Ông Dũng cũng cho rằng, việc Công ty CP quốc tế Sông Hồng nạo vét, vận chuyển cát qua khu bảo tồn ít nhiều cũng có ảnh hưởng đến hệ sinh thái, cư trú của một số loài động vật hoang dã. Vậy nên đơn vị đã yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghiêm biện pháp bảo vệ môi trường để giảm thiểu các tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học khu bảo tồn.