Lại chuyện “con voi chui lọt lỗ kim”(!)
Rừng tại các tiểu khu 635, 645 tại xã Hướng Sơn, huyện Hướng Hoá (Quảng Trị), thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của Khu bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Bắc Hướng Hoá, bị “lâm tặc” đốn hạ hàng loạt, sau đó cưa xẻ, chế biến thành gỗ hộp, vận chuyển ra bên ngoài. Trong khi đó, khu vực bị khai thác trái phép chỉ cách Trạm kiểm soát bảo vệ rừng Cát – Trĩa, xã Hướng Sơn chừng một cây số đường chim bay…
Ngày 10/12, làm việc với chúng tôi, ông Bùi Văn Duẩn, Hạt trưởng Kiểm lâm Hướng Hoá, cho biết, thời gian qua, tình trạng xâm hại, khai thác trái phép gỗ rừng trên địa bàn diễn ra có chiều hướng phức tạp, đặc biệt tại rừng Khu BTTN Bắc Hướng Hoá nằm trên địa bàn 2 thôn Cát và Trĩa, xã Hướng Sơn. Ngày 6/11/2021, lực lượng Kiểm lâm, Ban quản lý (BQL) Khu BTTN Bắc Hướng Hoá phối hợp tuần tra, phát hiện vụ khai thác gỗ rừng trái phép, có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng trong khu BTTN, với 36 cây bị đốn hạ, một số cây đã được cưa xẻ, chế biến thành gỗ hộp vận chuyển đi nơi khác.
Trước đó, Trạm quản lý bảo vệ rừng (QLBVR) Cát - Trĩa do BQL Khu BTTN Bắc Hướng Hoá thành lập, cũng đã phát hiện 28 thanh gỗ vô chủ với gần 1,2m3 nằm ở bìa rừng. Điều này có nghĩa, rừng trên địa bàn Hướng Sơn đã bị chặt phá, khai thác trái phép trong một thời gian dài nhưng không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời.
Sau khi Báo CAND có thông tin phản ánh, Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tỉnh tổ chức kiểm tra rừng BTTN Bắc Hướng Hoá trên diện rộng, với kết quả bước đầu phát hiện có 89 cây rừng ở các tiểu khu 645 và 635, đều trên địa bàn Hướng Sơn, bị “lâm tặc” đốn hạ. Đáng chú ý, các khu vực rừng bị khai thác trái phép chỉ cách Trạm QLBVR Cát – Trĩa chỉ chừng 1 cây số đường chim bay. Trong khi, các cây rừng cổ thụ có đường kính gốc từ 90cm đến hơn 1m, khi khai thác, các đối tượng phải sử dụng loại cưa máy cầm tay công suất lớn, tạo ra tiếng ồn rất lớn vang xa đến 2-3km vẫn có thể nghe được rất rõ(!?).
Ngoài ra, việc đưa gỗ sau cưa xẻ, chế biến ra khỏi rừng bằng nhiều phương thức khác nhau, trong đó có việc lợi dụng những lúc mưa lớn, nước suối dâng cao, gỗ được kết thành bè rồi thả trôi. Sau khi gỗ này trôi về đến Cát – Trĩa thì được các đối tượng tập kết, cất giấu, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ bằng con đường duy nhất từ các bản làng này ra tới Km27 thuộc địa phận Tân Lâm, xã Cam Thành, huyện Cam Lộ. Đối với những phách, hộp gỗ nhỏ được vận chuyển bằng sức người. Những phách, hộp gỗ lớn thì sử dụng máy tời cầm tay tập kết ở các bìa rừng, rồi dùng xe ôtô bán tải để vận chuyển về xuôi…
Điều đáng nói, đối với những nơi giàu tài nguyên rừng như ở Hướng Hoá, việc tuần tra kiểm soát, bảo vệ rừng không chỉ có những đơn vị chuyên trách như BQL Khu BTTN Bắc Hướng Hoá, BQL rừng phòng hộ Hướng Hoá – Đakrông, mà còn có Hạt Kiểm lâm các huyện với lực lượng tại các tổ chốt, Kiểm lâm địa bàn và các hộ dân được các đơn vị chủ rừng kể trên giao nhận khoán bảo vệ rừng. Ngoài ra, trên các đường giao thông, đặc biệt tuyến Quốc lộ 9 từ Hướng Hoá, Đakrông về Cam Lộ, Đông Hà (Quảng Trị) còn có nhiều lực lượng chức năng khác làm nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát phương tiện vận chuyển hàng hoá, trong đó có việc vận chuyển gỗ lậu, gỗ nội địa bị khai thác trái phép. Nhưng thời gian qua, tất cả các lực lượng chức năng này phát hiện chỉ vài vụ nhỏ lẻ, thu giữ khối lượng gỗ không đáng kể.
Đơn cử, đối với 89 cây rừng tiểu khu 645 và 635, xã Hướng Sơn, bị đốn hạ và cưa xẻ, chế biến, với tính toán ban đầu gần 80m3 gỗ xẻ (theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm Quảng Trị), thì có trên 33m3 đã được vận chuyển trót lọt ra khỏi rừng nhưng không hề bị các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ.
Trả lời câu hỏi, có hay không việc tiếp tay cho “lâm tặc” khai thác trái phép gỗ rừng ở Khu BTTN Bắc Hướng Hoá, lãnh đạo Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Trị cho rằng, sau phản ánh của Báo CAND và trước tình hình kể trên, ngày 2/12/2021, Sở đã có Công văn số 2712/NN-KHTC về việc kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác rừng trái phép trên địa bàn Hướng Hoá, gửi Chi cục Kiểm lâm tỉnh, yêu cầu chỉ đạo Phòng thanh tra – pháp chế tăng cường nắm tình hình kinh doanh, chế biến lâm sản trên địa bàn, nhất là các huyện Hướng Hoá, Đakrông, Cam Lộ, Vĩnh Linh để chủ động phối hợp với các Hạt Kiểm lâm, Đội Kiểm lâm cơ động, Trạm Kiểm lâm trực thuộc Chi cục, tổ chức kiểm tra các cơ sở kinh doanh, chế biến lâm sản nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi mua, bán, tàng trữ gỗ trái phép. Chỉ đạo Đội Kiểm lâm cơ động thường xuyên cử lực lượng nắm thông tin về tình hình bảo vệ rừng trên địa bàn toàn tỉnh, tuần tra cơ động trên các tuyến đường thường có hoạt động vận chuyển trái phép lâm sản; tuần tra, kiểm tra tại các khu vực giáp ranh, trong đó chú trọng trên địa bàn xã Hướng Sơn, huyện Hướng Hoá.