Lào Cai tồn tại nhiều bất cập trong quản lý nhà nước tại các khu công nghiệp
Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa hoàn thành cuộc kiểm toán chuyên đề việc chấp hành các quy định pháp luật về đầu tư, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp (KCN) giai đoạn 2021-2023 trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Qua lần kiểm toán này, tỉnh Lào Cai đã bộc lộ nhiều hạn chế trong quản lý nhà nước tại các KCN.
KTNN đã chỉ ra một số bất cập, hạn chế trong việc tuân thủ pháp luật, chính sách, chế độ và tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước tại các KCN.
Cụ thể, đến nay, tỉnh vẫn chưa xử lý số liệu chênh lệch diện tích giữa sử dụng thực tế với quyết định cho thuê đất của các dự án tại KCN Bắc Duyên Hải, Đông Phố Mới, Tằng Loỏng, chưa xử lý số liệu chênh lệch diện tích giữa quyết định cho thuê đất với quyết định thu hồi đất của 2 dự án tại KCN Bắc Duyên Hải, số liệu chênh lệch diện tích giữa quyết định cho thuê đất với hợp đồng thuê đất của Dự án nhà máy luyện đồng - Chi nhánh luyện đồng Lào Cai Vimico tại KCN Tằng Loỏng theo quy định. UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 185/QĐ-UB ngày 18/5/2005 và Quyết định số 233/QĐ-UB ngày 13/6/2005 cho 2 doanh nghiệp thuê đất trong KCN Bắc Duyên Hải với thời hạn cho thuê đến năm 2055, trong đó quy định "miễn 100% tiền thuê đất cho cả thời gian thực hiện dự án đầu tư".
Căn cứ thông tin địa điểm và mục đích sử dụng đất tại 2 quyết định cho thấy, tại thời điểm ban hành quyết định cho thuê đất, dự án của 2 doanh nghiệp trên thuộc đối tượng được miễn tiền thuê, tuy nhiên, 2 quyết định cho thuê đất của UBND tỉnh Lào Cai không trình bày căn cứ pháp lý của việc miễn tiền thuê đất, không quy định rõ thời gian được miễn tiền thuê đất và 2 tờ trình của Sở TN&MT cũng không đề cập đến việc miễn tiền thuê đất. Ban Quản lý khu kinh tế (Ban QLKKT) ban hành quyết định giảm 30% tiền thuê đất năm 2021 cho Công ty MTV XNK Nông sản Bình An với số tiền 258.268.500 đồng không đúng quy định tại Quyết định số 27/2021/QĐ-TTg ngày 25/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Công tác quản lý hoạt động đầu tư trong KCN tại Lào Cai còn có một số tồn tại, hạn chế như: Có dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư điều chỉnh nhưng hồ sơ chưa đầy đủ theo quy định; có dự án đầu tư đi vào hoạt động không đúng mục tiêu theo giấy chứng nhận đầu tư được duyệt nhưng chưa làm thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, có dự án được chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư nhưng đến thời điểm dự án đi vào hoạt động, nhà đầu tư chưa thực hiện các thủ tục điều chỉnh, gia hạn giấy phép xây dựng, chưa thẩm duyệt lại phòng cháy, chữa cháy theo quy định, có dự án đầu tư đi vào hoạt động nhưng trong quá trình đầu tư không ký quỹ hoặc không có bảo lãnh của tổ chức tín dụng để đảm bảo thực hiện dự án theo quy định; giai đoạn 2021-2023, Ban QLKKT không thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo quy định.
Đến nay, Ban QLKKT và các cơ quan liên quan chưa tham mưu UBND tỉnh Lào Cai rà soát, sửa đổi tên gọi, phạm vi các khoản thu trong KCN để phù hợp với khái niệm "phí sử dụng hạ tầng" theo quy định tại khoản 11 Điều 2 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022 của Chính phủ; chưa rà soát điều chỉnh lại mức thu tiền sử dụng hạ tầng tại Quyết định số 475/QĐ-UBND ngày 02/3/2011 của UBND tỉnh Lào Cai, hệ thống xử lý nước thải KCN Đông Phố Mới đã được NSNN đầu tư xây dựng nhưng từ khi hoàn thành (tháng 5 năm 2013) đến nay, không sử dụng, vận hành khai thác. Tỷ lệ diện tích đất lấp đầy của 3 KCN vẫn còn thấp. Hai KCN Đông Phố Mới và Bắc Duyên Hải chưa đảm bảo mục tiêu hoạt động đối với KCN theo Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022 của Chính phủ.
Theo kết quả kiểm toán được công bố, để tổ chức thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với KCN, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành quy chế phối hợp quản lý nhà nước đối với các KCN, KTM-CN Kim Thành kèm theo Quyết định số 49/2015/QĐ-UBND ngày 9/10/2015, trong đó quy định nguyên tắc, hình thức, nội dung, lĩnh vực phối hợp giữa Ban QLKKT với các cơ quan chuyên môn (Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương...) thuộc UBND tỉnh Lào Cai, các ngành liên quan và UBND các huyện, thành phố trên địa bàn.
Qua kiểm toán, KTNN kiến nghị xử lý tài chính tổng số tiền 516,09 triệu đồng, trong đó nộp NSNN tiền thuê đất miễn giảm sai quy định 258,27 triệu đồng; giảm cấp phát thanh toán, giảm quyết toán 30,02 triệu đồng; chủ đầu tư có trách nhiệm giảm thanh toán 227,8 triệu đồng.