Nhập nhằng trong quản lý đất tái định canh dự án thủy điện Đại Ninh

Do không có hồ sơ lưu trữ, chính quyền địa phương đành bất lực, không thể xác định được vị trí ranh giới cụ thể của dự án đất tái định canh này khiến công tác quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng trở nên khó khăn, phức tạp.

Đất tái định canh bị lấn chiếm

Tưởng chúng tôi là người phương xa tới tìm mua đất, người đàn ông ngoài 50 tuổi, xưng là công nhân xây dựng nhà ở tư nhân gần hồ thủy điện Đại Ninh, thuộc thôn BLiang, xã Tà Hine hồ hởi ra mời chào, rao bán đất. Theo người đàn ông trên, vị trí đất này có view đẹp nhất vùng nên đương nhiên giá phải cao hơn những chỗ khác. Nơi đây có tầm nhìn bao quanh hồ thủy điện Đại Ninh, hướng thẳng ra quốc lộ 20 và 28. Gần đây, một doanh nghiệp bất động sản tới sang nhượng lại diện tích lớn đất của bà con đang canh tác sau đó chỉnh trang, làm thêm một số công trình rồi rao bán lại cho người có nhu cầu theo dạng nhà vườn có view hồ thủy điện Đại Ninh.

Dọc theo đường bê tông do nhà nước xây dựng thuộc dự án tái định canh này, nhiều lô đất đều có một kiểu trang trí cổng vào giống hệt nhau và đang được rao bán. Đất chưa có “sổ đỏ” ở khu vực này được mời chào khoảng 500 triệu đồng/sào, trên đất có một số cây ăn trái và cà phê.

Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh đã được UBND huyện Đức Trọng tạm giao cho UBND xã Tà Hine và xã Ninh Gia quản lý từ năm 2006. Dự án này được nhà nước đầu tư xây dựng đường sá, hệ thống điện và hệ thống cấp thoát nước.

Tại xã Tà Hine, sau khi bàn giao đất canh tác cho các hộ đủ điều kiện, dự án này còn khoảng 22ha. Do quản lý không chặt chẽ, toàn bộ diện tích đất còn lại đã bị người dân địa phương kéo tới lấn chiếm. Hiện trạng đất ngày nay đang canh tác nông nghiệp và xây dựng một số công trình. Điều đáng nói, chính quyền địa phương không kịp thời ngăn chặn, xử lý dứt điểm các công trình vi phạm khiến cho người vi phạm có dấu hiệu “lờn” luật, hành vi xây dựng trái phép vẫn diễn ra ngang nhiên.

Thời điểm PV tiếp cận hiện trường, tại khu vực đất lấn chiếm của dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh, một số công trình vẫn đang được “chủ đầu tư” cho xây dựng. Không ít lô đất thuộc dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh bị người dân lấn chiếm, sử dụng bất hợp pháp nay được chuyển nhượng cho người khác bằng giấy tờ viết tay. Khu vực này còn xảy ra tranh chấp đất đai phức tạp giữa một số hộ dân dẫn tới việc khiếu kiện kèo dài.

Theo tìm hiểu của PV, ngày 23/5/2006, UBND huyện Đức Trọng ban hành Quyết định số 851/QĐ-UBND, tạm giao cho UBND xã Tà Hine quản lý 61,72ha, thuộc tiểu khu 363, gồm 23 lô. Quyết định này cũng tạm giao cho UBND xã Ninh Gia quản lý 42,29ha, gồm 22 lô, thuộc tiểu khu 669 và 641. Tại xã Tà Hine, cấp có thẩm quyền đã bố trí đất tái định canh cho khoảng 70 hộ. Phần đất còn lại khoảng 22ha nay đã bị người dân lấn chiếm, canh tác, thậm chí sang nhượng bất hợp pháp cho người khác.

Ông Vũ Xuân Nguyên, Chủ tịch UBND xã Tà Hine cho biết, gần đây trong những lần tiếp xúc cử tri, người dân đã có phản ánh liên quan tới diện tích đất tái định canh bị lấn chiếm, sang nhượng trái phép trên. Qua kiểm tra thực tế, xã đã phát hiện một số công trình vi phạm về trật tự xây dựng nên đã lập hồ sơ, đề nghị UBND huyện Đức Trọng ra quyết định cưỡng chế, khôi phục lại hiện trạng ban đầu. Theo UBND xã Tà Hine, qua rà soát năm 2012 có 28 hộ đang canh tác, sản xuất trái phép trên diện tích khoảng 22ha thuộc dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh. Trong các hộ này có 3 hộ là người Kinh, còn lại là người dân tộc thiểu số ở địa phương. Nhiều diện tích đất lấn chiếm đã bị sang nhượng trái phép bằng giây tờ viết tay. Người mua nhiều đất của bà con ở khu vực này là ông T.X.T, chủ một doanh nghiệp bất động sản ở huyện Đức Trọng.

Không xác định được ranh giới để quản lý

Bà Ly Vin, công chức địa chính xã Tà Hine cho biết, trong 22ha đất tái định canh đang bị người dân sử dụng, canh tác bất hợp pháp, có trường hợp đã sử dụng trước khi UBND huyện Đức Trọng bàn giao mặt bằng cho UBND xã Tà Hine quản lý. Khi phát hiện người dân lấn chiếm đất tái định canh và sang nhượng trái phép lại cho người khác, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, cảnh báo nhưng không đem lại hiệu quả. “Các bên chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại khu vực lấn chiếm khu tái định canh đều thực hiện bằng giấy viết tay, không thông qua chính quyền hoặc cơ quan chức năng. Điều này khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn. Chỉ khi các bên phát sinh tranh chấp, có đơn từ chúng tôi mới biết!...”, bà Ly Vin cho biết.

Tại xã Ninh Gia, việc quản lý đất đai thuộc dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh cũng đang lâm vào tình trạng tương tự. Bà Trần Thị Thoa, Chủ tịch UBND xã Ninh Gia cho biết, theo Quyết định số 851/QĐ-UBND ngày 23/5/2006 của UBND huyện Đức Trọng, xã Ninh Gia được tạm giao quản lý 42,29ha. Trong số này, xã đã đấu giá cho thuê phục vụ sản xuất nông nghiệp là 19,55ha, phần còn lại địa phương chưa xác định chính xác vị trí. Bà Thoa cho hay, hiện nay UBND xã không xác định được ranh của dự án tái định canh theo Quyết định số 851/QĐ-UBND của UBND huyện Đức Trọng do địa phương không có hồ sơ, họa đồ của khu tái định canh. Điều này đồng nghĩa với việc UBND xã Ninh Gia chưa xác định được đất của dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh tại địa phương có bị lấn chiếm hay không. “Chúng tôi sẽ đề nghị Phòng TN&MT huyện cung cấp bản đồ ranh giới và hồ sơ tái định canh khu vực trên làm cơ sở rà soát cụ thể phục vụ quản lý đất đai tại địa phương!...”, bà Thoa cho biết.

Theo UBND xã Tà Hine và UBND xã Ninh Gia, địa phương không có hồ sơ đền bù, giải phóng mặt bằng nên không rõ vị trí đất thuộc dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh được UBND huyện Đức Trọng tạm giao cho hai địa phương quản lý đã được Nhà nước đền bù, bồi thường giải phóng mặt bằng hay chưa. Trước sự nhập nhằng trong công tác quản lý đất công thuộc thuộc dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh tại xã Ninh Gia và Tà Hine, UBND huyện Đức Trọng cho biết, đã yêu cầu các phòng chuyên môn phối hợp với hai địa phương trên để rà soát, làm rõ nhằm đảm bảo công tác quản lý nhà nước về đất đai và trật tự xây dựng đối với phần đất còn lại của dự án tái định canh thủy điện Đại Ninh đã bị lấn chiếm.