Nhiều khuất tất trong quá trình đấu giá, sử dụng nhà đất công tại Bình Dương
Bình Dương là tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Cùng với quá trình xây dựng, phát triển kinh tế, xã hội, chính quyền địa phương cũng bộc lộ thiếu sót, vi phạm trong việc quản lý quỹ đất công, quản lý, sử dụng nhà, đất công sản.
Tại Kết luận thanh tra số 785/KL-TTCP ngày 22/3/2023, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, việc quản lý, sử dụng một số cơ sở nhà, đất dôi dư chưa đúng quy định. Điển hình, là UBND tỉnh Bình Dương thu hồi các cơ sở nhà đất của Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy, Nhà khách Tỉnh ủy và Văn phòng Tỉnh ủy, sau đó giao Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và Quản lý dự án Bình Dương thuê đất để sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ tại Quyết định số 1939/QĐ-UBND ngày 20/7/2017, không qua đấu giá quyền sử dụng đất, trái với quy định tại Điều 18, Luật Đất đai 2013. Việc làm trên cũng vi phạm quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công (tài sản công đã được Nhà nước thu hồi do đã được bố trí trụ sở mới, phải thực hiện đấu giá theo quy định tại khoản 2, Điều 43, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công).
Tuy nhiên, trong quá trình Đoàn Thanh tra đang làm việc trực tiếp tại Bình Dương, vào ngày 15/4/2021, UBND tỉnh Bình Dương đã ban hành Quyết định số 970/QĐ-UBND về việc thu hồi Quyết định số 1939/QĐ-UBND ngày 20/7/2017 và thu hồi 4 cơ sở nhà đất trên. Do vậy, Đoàn Thanh tra đã đề nghị UBND tỉnh Bình Dương chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương lập phương án sắp xếp lại các cơ sở nhà đất đã thu hồi theo Nghị định 167/2017/NĐ-CP trình UBND tỉnh phê duyệt để quản lý, sử dụng có hiệu quả tài sản công.
Đáng lưu ý, Thanh tra Chính phủ còn phát hiện vi phạm pháp luật về đấu giá tài sản và thẩm định giá trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Theo Kết luận thanh tra số 785/KL-TTCP, UBND tỉnh Bình Dương giao Sở Tài chính tỉnh tổ chức bán đấu giá 4 tài sản Nhà nước, gồm: Trụ sở cũ Sở Công Thương (tọa lạc tại Đại lộ Bình Dương, phường Phú Thọ, TP Thủ Dầu Một, diện tích 4.133,7m2), trụ sở cũ Sở Giao thông Vận tải (đường Cách Mạng Tháng Tám, phường Phú Thọ, diện tích 5.725,8m2), trụ sở Hội Chữ thập đỏ tỉnh (tọa lạc số 182 Lý Thường Kiệt, phường Phú Cường, TP Thủ Dầu Một, diện tích 1677m2); trụ sở Hội Cựu chiến binh tỉnh (tọa lạc số 100 Ngô Quyền, phường Phú Cường, diện tích 218m2).
Căn cứ vào các chứng thư thẩm định giá đối với 4 trụ sở trên của Công ty cổ phần Thông tin và Thẩm định giá Tây Nam Bộ, Công ty cổ phần Thẩm định giá Đất Phương Nam, các biên bản họp với các sở, ngành liên quan, Sở Tài chính tỉnh đã tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt giá bán khởi điểm lần 1 với tổng trị giá 4 tài sản là 273.406.492.000 đồng. Ngày 24/3/2016, Sở Tài chính tỉnh ký hợp đồng với Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Dương để tổ chức bán đấu giá các tài sản trên.
Do việc, bán đấu giá lần 1, lần 2 tại Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Dương đều không thành (do không có người mua) nên UBND tỉnh đã 2 lần điều chỉnh giảm giá bán khởi điểm. Cụ thể, giá khởi điểm lần 2 là 265.204.298.000 đồng (giảm 3% so với giá khởi điểm lần 1), giá khởi điểm lần 3 là 257.248.169.000 đồng (giảm 3% so với giá khởi điểm lần 2). Sau 3 lần đấu giá không thành, ngày 13/12/2016, Sở Tài chính tỉnh có văn bản gửi UBND tỉnh dừng việc đấu giá.
Ngày 20/12/2016, bà Võ Thị Ánh Tuyết (ngụ thị xã Thuận An, nay là TP Thuận An) có đơn gửi Sở Tài chính tỉnh xin mua đấu giá 4 cơ sở nhà, đất trên. Ngày 23/12/2016, Sở Tài chính tỉnh không tổ chức xác định lại giá khởi điểm và có văn bản gửi UBND tỉnh về việc bán đấu giá 4 cơ sở nhà đất trên với giá khởi điểm bằng giá khởi điểm lần 3 (Quyết định số 2570/QĐ ngày 29/9/2016 của UBND tỉnh về việc điều chỉnh giá khởi điểm lần 3 để bán đấu giá quyền sử dụng đất và tài sản trên đất của các trụ sở cũ). Ngày 29/12/2016, UBND tỉnh có văn bản đồng ý cho Sở Tài chính tỉnh tiếp tục bán đấu giá 4 trụ sở trên.
Đến ngày 13/2/2017, Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Dương có công văn gửi Sở Tài chính tỉnh về việc thông báo kết quả đăng ký tham gia đấu giá đối với 4 trụ sở cũ, trong đó có nêu: “Ngày 12/1/2017, Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Bình Dương đã phát hành Thông báo bán đấu giá tài sản số 50/TB-TTDBĐGTS công khai việc bán đấu giá 4 trụ sở 2 kỳ trên Báo Bình Dương. Đến nay, đã hết hạn thời hạn đăng ký tham gia đấu giá nhưng chỉ có duy nhất 1 khách hàng đăng ký tham gia đấu giá đối với 4 trụ sở nêu trên”.
Sau đó, ngày 28/2/2017, UBND tỉnh có văn bản về việc thống nhất xét đề nghị của Sở Tài chính tỉnh về việc bán trụ sở sau khi di dời và thống nhất phê duyệt cho bà Tuyết là người duy nhất đăng ký tham gia đấu giá. Sau 3 lần bán đấu giá không thành, bà Tuyết là người duy nhất được mua 4 tài sản trên với tổng trị giá 257.248.169.000 đồng bằng giá khởi điểm bán đấu giá lần 3.
Theo Kết luận thanh tra, việc Sở Tài chính tỉnh Bình Dương đề xuất và UBND tỉnh phê duyệt giá khởi điểm lần 2 bằng cách giảm 3% giá khởi điểm lần 1; giá khởi điểm lần 3 giảm 3% so giá khởi điểm lần 2 và lấy giá khởi điểm lần 3 để đấu giá lần 4 là vi phạm Điều 11 Thông tư số 137/2010/TT-BCT ngày 15/9/2010 của Bộ Tài chính quy định việc xác định giá khởi điểm của tài sản Nhà nước bán đấu giá và chế độ tài chính của hội đồng bán đấu giá tài sản.
Mặt khác, tại thời điểm UBND tỉnh Bình Dương cho phép lấy giá khởi điểm lần 3 để đấu giá lần 4, các chứng thư thẩm định giá của các đơn vị tư vấn thẩm định đối với 4 tài sản công như trên đã hết thời hạn có hiệu lực theo quy định tại điểm 7 mục II, tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 05, kèm theo Thông tư số 28/2015/TT-BCT ngày 6/3/2015 của Bộ Tài chính ban hành tiêu chuẩn thẩm định giá Việt Nam số 05, 06 và 07. Do vậy, việc Sở Tài chính không tổ chức xác định lại giá khởi điểm để trình UBND tỉnh phê duyệt lại để làm căn cứ bán đấu giá qua các lần tổ chức đấu giá là vi phạm pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật về thẩm định giá (đối với việc đấu giá lần 4).
Từ các sai phạm nêu trên, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân sai phạm trong việc tham mưu ban hành Quyết định số 1939/QĐ-UBND ngày 20/7/2017 của UBND tỉnh về việc thu hồi 4 trụ sở nhà, đất của Tỉnh ủy cho Công ty TNHH một thành viên Đầu tư và Quản lý dự án Bình Dương thuê không thông qua đấu giá dẫn đến phải thu hồi quyết định.
Đồng thời, kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân sai phạm trong việc tham mưu, quyết định bán đấu giá 4 trụ sở nhà đất công không đúng trình tự, thủ tục theo quy định, phải đình chỉ giao dịch, tổ chức xác định lại giá theo giá thị trường tại thời điểm bán đấu giá.