Nhiều sai phạm tại dự án khai thác cao lanh hơn 100.000m3/năm
Hàng loạt vi phạm trong hoạt động khai thác cao lanh của Công ty TNHH thương mại và trồng trọt Tuấn Thiện (Công ty Tuấn Thiện) đã bị cơ quan chức năng phát hiện; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp này phải dừng ngay mọi hoạt động khai thác khoáng sản theo đúng yêu cầu, chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng.
Năm 2010, Công ty Tuấn Thiện được UBND tỉnh Lâm Đồng cấp Chứng nhận đầu tư dự án đầu tư và khai thác cao lanh Lộc Tân – Lộc Châu tại TP Bảo Lộc. Quy mô dự án 108.378m3 cao lanh/năm, cát xây dựng đi kèm là 108.537m3/năm, trên diện tích hơn 80ha với số vốn đầu tư khoảng 71 tỷ đồng. Năm 2015, công ty này được Bộ TN&MT cấp giấy phép khai thác khoáng sản với diện tích 75ha, thời hạn khai thác 29 năm.
Tại thời điểm cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, ở khu vực 1 của dự án có khoảng 30.000m2 đã bị tác động; khu vực 2 đã tác động khai thác khoảng 18,69ha. Tại vị trí tiếp giáp với điểm mốc 13 và 14, diện tích gần 1,1ha, nằm ngoài ranh giới cấp phép đã bị tác động với mục đích khai thác khoáng sản. Theo giải thích của công ty, năm 2020 công ty đã bóc tầng phủ trên diện tích này, chưa khai thác tầng sản phẩm cao lanh thì bị Tổng cục Địa chất và khoáng sản Việt Nam kiểm tra, xử lý. Tại vị trí tiếp giáp với mốc 19 và 20 có diện tích khoảng 1,24ha nằm ngoài ranh giới cấp phép khai thác đã bị tác động để khai thác khoáng sản. Công ty Tuấn Thiện giải thích, vị trí này doanh nghiệp không tác động, cũng không khai thác cao lanh. Tuy nhiên, qua đối chiếu với bản đồ hiện trạng mỏ năm 2018, khu vực này còn nguyên hiện trạng, từ năm 2019 đến 2020 mới bị tác động để khai thác khoáng sản, tạo thành chiều cao tầng từ 1-5m.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng, ngày 11/9/2019, Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng đã yêu cầu Công ty Tuấn Thiện tạm dừng mọi hoạt động khai thác cao lanh cho tới khi khắc phục đầy đủ các tồn tại, sai phạm. Tạm dừng khai thác cát xây dựng cho tới khi được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác. Tuy nhiên, Công ty Tuấn Thiện không chấp hành yêu cầu của cấp có thẩm quyền, mãi tới tháng 3/2023, doanh nghiệp này mới dừng hoạt động khai thác khoáng sản. Công ty Tuấn Thiện cũng chưa hoàn thành việc thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với diện tích được phép hoạt động khai thác khoáng sản. Không thông báo, thông tin công khai vị trí, công suất, diện tích, chiều sâu khai thác... Tháng 7/2023, Cục Thuế tỉnh Lâm Đồng còn phát hiện năm 2021 Công ty Tuấn Thiện đã khai thác khoáng sản đi kèm là 515m3 cát khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Trước đó, ngày 27/10/2020, Tổng Cục địa chất và khoáng sản Việt Nam đã ra quyết định xử phạt hành chính Công ty Tuấn Thiện tổng cộng 450 triệu đồng về hành vi tác động bóc phủ ra ngoài phạm vi ranh giới được cấp phép, khai thác không đúng thiết kế được phê duyệt, chưa lắp đặt trạm cân, camera... Cũng theo Sở TN&MT tỉnh Lâm Đồng, tới nay Công ty Tuấn Thiện đã lắp đặt một tổ hợp dây chuyền chế biến lọc cao lanh và sàng lọc cát nhưng không đúng theo hồ sơ dự án đầu tư được duyệt và giấy chứng nhận đầu tư được cấp. Tiến độ đầu tư chậm mặc dù đã được gia hạn thực hiện dự án tới hết quý 2 năm 2023. Đến nay, Công ty Tuấn Thiện cũng chưa đầu tư xây dựng nhà máy tinh lọc cao lanh theo hồ sơ dự án được duyệt và giấy chứng nhận đầu tư được cấp. Đã quá thời hạn trong thông báo kiểm tra nhưng doanh nghiệp không chấp hành việc khắc phục hậu quả theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
Công ty Tuấn Thiện được khai thác, chế biến tinh lọc cao lanh 100% (không được bán thô) để cung cấp sản phẩm cao lanh phục vụ nguyên liệu sản xuất gốm, sứ, gạch men, sơn… Tuy nhiên, mãi tới tháng 8/2023, Công ty này mới thực hiện chế biến tinh lọc cao lanh với khối lượng 600 tấn, toàn bộ khối lượng còn lại doanh nghiệp này đã xuất bán thô. Cơ quan chức năng cũng xác định, tổng diện tích bị tác động để khai thác khoáng sản nằm ngoài ranh giới cấp phép cho Công ty Tuấn Thiện là 4,7ha. Công ty này đang sử dụng hơn 22,2ha để khai thác khoáng sản nhưng chưa hoàn thiện các thủ tục về đất đai. Doanh nghiệp cũng đang nợ khoảng 1,3 tỷ đồng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản còn thiếu...