Sạt lở ven sông Bồ uy hiếp nhiều khu dân cư
Do ảnh hưởng các đợt mưa lũ liên tiếp nên thời gian gần đây, dọc tuyến bờ sông Bồ đi qua nhiều xã thuộc 2 huyện Phong Điền, Quảng Điền và thị xã Hương Trà (Thừa Thiên-Huế) bị sạt lở nghiêm trọng. Tình trạng sạt lở đất dọc tuyến bờ sông Bồ đã khiến hàng trăm hécta đất đổ ụp xuống sông, uy hiếp đến nhà cửa các khu dân cư 2 bên bờ sông.
Thôn Hiền Sỹ, xã Phong Sơn (huyện Phong Điền) có hơn 400 hộ dân sinh sống, trong đó có gần 70 hộ sống dọc tỉnh lộ 11B và có nhiều đoạn giáp với bờ sông Bồ. Ngày trước, dọc bờ sông là những bãi bồi trù phú được người dân tận dụng trồng các loại cây hoa màu. Thế nhưng những năm trở lại đây, các đợt mưa lũ xảy ra liên tiếp cộng với tình trạng khai thác cát trái phép đã khiến nhiều bãi bồi dọc bờ sông Bồ dần mất hết đất. Sụt lún, sạt lở ăn sâu vào vườn tược, móng nhà của nhiều hộ dân ở thôn Hiền Sỹ khiến người dân sống trong cảnh thấp thỏm lo lắng.
Dẫn chúng tôi ra khu vực bờ sông Bồ bị sạt lở, ông Hoàng Việt cho biết, thôn Hiền Sỹ trước đây có dãy bến sông rất đẹp, hàng ngày nhiều người đến tắm rửa và giặt giũ. Tuy nhiên tình trạng sạt lở hàng năm khiến bờ sông dần bị hẹp lại rồi xâm thực vào khu dân cư. Nhất là mỗi khi xảy ra mưa lớn và thủy điện Hương Điền ở đầu nguồn sông Bồ xả lũ khiến nước sông dâng cao, chảy xiết thì tình trạng sạt lở diễn biến càng nghiêm trọng, gây nguy hiểm đến tài sản và tính mạng của người dân; nếu không có biện pháp hữu hiệu thì nhà cửa và các công trình xây dựng, nhà dân ở sát bờ sông không biết còn tồn tại được bao lâu trước tình trạng sạt lở.
Cụ thể, trong mùa mưa lũ năm nay, triền đất phía sau nhà bà Dương Thị Danh ở thôn Hiền Sỹ bị nước sông Bồ “ngoạm” vào tận móng nhà, những bụi tre giữ đất trơ rễ đổ nghiêng về phía dòng sông. Vì thế mà bà Danh và các hộ dân ở sát bờ sông luôn trong cảnh nơm nớp lo sợ khi có thông tin thủy điện Hương Điền xả lũ. “Sạt lở bờ sông đã diễn ra nhiều năm qua và cứ năm sau lại nặng hơn năm trước khiến những hộ dân như chúng tôi có nhà cửa ở sát bờ sông không biết phải làm sao. Giờ mỗi lần nghe dự báo có mưa lớn, thủy điện xả lũ là chúng tôi nơm nớp lo sợ nhà bị cuốn ra sông”, bà Danh nói trong lo lắng.
Theo ông Trịnh Xuân Nhân, Chủ tịch UBND xã Phong Sơn, qua kiểm tra cho thấy khu vực dọc sông Bồ qua thôn Hiền Sỹ có nhiều nhà dân bị sạt lở đất rất nguy hiểm. Ngoài ra, đợt mưa lũ kéo dài trong tháng 10/2022 khiến một số đoạn bờ sông và nhiều điểm trên tuyến tỉnh lộ 11B bị sạt lở nặng; tuyến đường liên thôn Hiền Sỹ - Tứ Chánh bị sạt lở mái ta luy dương gây cản trở giao thông. Hiện tình hình sạt lở bờ sông tại địa phương này vẫn còn diễn ra nghiêm trọng. UBND xã đã có văn bản gửi UBND huyện Phong Điền và Phòng Kinh tế và hạ tầng huyện báo cáo tình hình sạt lở để có hướng khắc phục kịp thời nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.
Tương tự, tuyến sông Bồ chạy qua địa bàn các phường, xã như Hương Vân, Hương Xuân (thị xã Hương Trà); Quảng Phú, Quảng An, Quảng Thành (huyện Quảng Điền) cũng xuất hiện nhiều điểm sạt lở có chiều dài hàng trăm mét, làm mất nhiều diện tích đất nông nghiệp. Đặc biệt tại xã Quảng Phú, khu vực thôn Hạ Lang và hói Cầu Kẽm, sạt lở bờ sông Bồ đã làm cuốn trôi đất ven sông và đường bê tông nông thôn với chiều dài gần 1km, gây khó khăn đi lại của người dân.
Ông Phạm Văn Lợi, Chủ tịch UBND xã Quảng Phú nói rằng, chưa năm nào sông Bồ qua địa bàn xã bị sạt lở nặng như năm nay. Xã đã bố trí kinh phí khắc phục tạm thời các điểm sạt lở nặng bằng cách đóng cọc tre, chắn bao cát nhưng trận mưa lũ vừa qua sạt lở lại tiếp diễn và nghiêm trọng hơn. Hiện một số đoạn xung yếu qua địa bàn thôn Hà Cảng, xã Quảng Phú đã được UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đầu tư hệ thống kè ven sông Bồ trên chiều dài khoảng 1,5km. Tuy nhiên ở những điểm chưa được đầu tư kè thì tiếp tục sạt lở, đe dọa đến khu dân cư, hạ tầng giao thông, gây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân địa phương.
Thống kê của Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên-Huế, toàn tỉnh hiện có hơn 25km bờ sông bị sạt lở, gồm bờ sông Hương, sông Bồ, sông Ô Lâu, cần xây dựng kè khẩn cấp với kinh phí trên 350 tỷ đồng. Tỉnh cũng đã phê duyệt, triển khai một số dự án chống sạt lở bờ sông như dự án kiên cố bờ sông Bồ, đoạn qua các xã Phong An, Phong Sơn (huyện Phong Điền); các phường xã Hương Vân, Tứ Hạ, Hương Xuân, Hương Toàn (thị xã Hương Trà) và dự án chống sạt lở bờ sông Hương, đoạn qua phường xã Hương Hồ, Hương Thọ, Thủy Bằng (TP Huế). Và trong mỗi đợt mưa lũ, để đảm bảo an toàn cho người dân ở khu vực sạt lở bờ sông, chính quyền các địa phương đã tổ chức tuyên truyền, vận động người dân di dời đến nơi an toàn.