Số phận của hàng nghìn cây thông tại Dự án sân golf Đăk Đoa giờ ra sao?

Mới đây, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã phát đi thông cáo về Kỳ họp thứ 17. Tại kỳ họp trên, cơ quan chức năng đã xem xét kết quả kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng UBND tỉnh Gia Lai nhiệm kỳ 2016 - 2021 và cá nhân ông Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai.

Qua đó, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã chỉ ra hàng loạt vi phạm. Một trong các nội dung được dư luận đặc biệt quan tâm là tỉnh Gia Lai báo cáo không trung thực với các cơ quan cấp trên khi đề xuất phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án sân golf Đăk Đoa (huyện Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai).

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Gia Lai, Dự án sân golf Đăk Đoa có quy mô 36 lỗ, diện tích đất chiếm dụng là hơn 174ha. Đến thời điểm hiện tại, chủ đầu tư dự án đã triển khai thi công công trình hạ tầng kỹ thuật gồm san gạt đường giao thông, 5 hố gôn, hàng rào với tỷ lệ đạt 10% và hiện nay đang dừng triển khai dự án theo chỉ đạo.

Qua 2 lần tổ chức đấu giá chỉ có 1 nhà đầu tư tham gia nên UBND tỉnh đã quyết định bán tài sản trên đất và chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo hình thức cho thuê đất trả tiền hằng năm cho tổ chức duy nhất tham gia đấu giá là Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC.

Cũng theo Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Gia Lai, việc trồng rừng thay thế khi chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác đã được thực hiện theo đúng quy định. Riêng việc di dời cây trồng trên đất (di thực) đến nay chưa có quy định của pháp luật về nội dung này. Tuy nhiên, theo yêu cầu của địa phương, quá trình thực hiện của chủ đầu tư phải đảm bảo bảo vệ rừng Thông, bảo vệ cảnh quan môi trường, các nội dung đã cam kết khi triển khai dự án và tuân thủ ý kiến của Tổng cục Lâm nghiệp về xây dựng phương án di thực cây thông khi triển khai dự án.

Liên quan đến vấn đề này, tháng 4/2022, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai đã tổ chức kiểm tra, đánh giá việc triển khai di thực cây thông tại dự án.

Đoàn kiểm tra xác định, Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC đã triển khai việc di thực cây thông ở 2 khu vực dự án là Sân golf và Khu A - Khu biệt thự nhà ở. Tổng số cây đã đào gốc, đánh tạo bầu (chưa di thực) là 2.109 cây. Ngoài ra, đơn vị chủ đầu tư dự án cũng đã thực hiện di thực 2.528 cây. Số cây này được chống xung quanh để giữ cố định gốc. Tuy nhiên, đa số cây sau di thực lá đã héo, chuyển sang màu vàng.

Về phía chính quyền địa phương, UBND huyện Đăk Đoa cũng đã có báo cáo khẳng định: Số cây thông mà chủ đầu tư dự án đã di thực, lá cây đã chuyển từ màu xanh sang màu đỏ, chưa có dấu hiệu phục hồi và khả năng chết rất cao.

Ghi nhận của chúng tôi, phần gốc các cây thông di thực được bọc lại và gia cố giá đỡ chống ngã nhưng hàng loạt cây cũng đã bật gốc, lộ lên phần rễ cây được cắt ngắn sát thân...Đồng thời, hàng loạt cây thông sau khi được di thực có lá chuyển màu đỏ, nhiều cây thông lá khô, rất nhiều cây khác đã chết. Một số cây thông chết đã được đơn vị liên quan đã tiến hành cưa hạ thân cây, gỗ cây thông đã chất thành đống.

Việc hàng nghìn cây thông hàng chục năm tuổi được di thực có dấu hiệu chết dần hoặc đã chết khiến dư luận địa phương tỏ ra bức xúc, nhiều người tỏ ra xót xa, tiếc nuối cho rừng Thông gắn liền với du lịch Đồi cỏ hồng của địa phương.

Điều này là trùng khớp với những lo ngại của Tổng cục Lâm nghiệp Việt Nam trước đó: Dự án sân golf Đăk Đoa khi xây dựng và đi vào hoạt động sẽ phải chuyển mục đích sử dụng 174,01 ha đất rừng (trong đó có 155,93 ha rừng trồng Thông từ năm 1976, trữ lượng 15.000,9 m³), làm mất vĩnh viễn thảm thực vật rừng đã ổn định gần 50 năm; ảnh hưởng đến cân bằng môi trường sinh thái của địa phương.

Được biết, cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai đã yêu cầu Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC thuê chuyên gia đánh giá lại quá trình di thực, đảm bảo tỉ lệ cây sống cao hơn. Để hạn chế rủi ro, việc di thực cây thông đang được tạm dừng.