Sống ngột ngạt cạnh những lò sấy cà phê

Ông Hiếu cho biết, khổ nhất là những buổi sáng khi trời có sương mù, khói, bụi, mùi từ xưởng sấy cà phê không bay lên cao hoặc theo gió thoát đi được, tất cả hòa vào làn sương sớm đặc quánh khiến cuộc sống gia đình ông vô cùng ngột ngạt, nhức đầu. Hằng năm, vào cao điểm mùa sấy cà phê (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau), gia đình ông Hiếu cùng hàng chục hộ khác sinh sống quanh xưởng sấy cà phê này đều trong tình trạng “cửa đóng then cài”.

Mọi kẽ hở đều phải bịt kín nhằm giảm thiểu tối đa khói bụi, mùi nồng nặc, tiếng ồn từ lò sấy. “Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ với cơ sở kinh doanh, nhưng phải có biện pháp ngăn chặn khói bụi, tiếng ồn. Một vài ngày, thậm chí vài tuần có thể chịu được chứ hằng tháng đằng đẵng thế này thì không ai có đủ sức khỏe và tinh thần để chịu đựng được!...”, ông Hiếu chia sẻ.

Cách lò sấy cà phê của hộ kinh doanh bà Mai Thị Hương khoảng 200m là xưởng chế biến cà phê của Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình. Từ nhiều năm qua, giữa những gia đình sinh sống quanh doanh nghiệp này đã phát sinh căng thẳng, nhất là khi bước vào cao điểm chế biến cà phê nhân của công ty. Xưởng chế biến cà phê của công ty chỉ cách khu dân cư và chợ kề đó một bức tường. Khói bụi, tiếng ồn, rung lắc mạnh do máy móc hoạt động đã ảnh hưởng tới nhiều gia đình.

Ông Nguyễn Đức Vinh (thôn Quang Trung 1, xã Nam Ban Lâm Hà) cho biết, không chịu nổi tiếng ồn, khói bụi và rung lắc mạnh, từ đầu năm 2025, ông cùng nhiều gia đình ở địa phương đã có đơn kiến nghị tới các cơ quan chức năng, đề nghị doanh nghiệp trên tuân thủ các quy định trong hoạt động kinh doanh, sản xuất, không làm ảnh hưởng tới cuộc sống của khu dân cư xung quanh. Dù vậy tới nay, những bất cập này vẫn chưa được doanh nghiệp khắc phục. Niên vụ cà phê này, tình trạng khói, bụi, tiếng ồn, rung lắc mạnh do máy móc hoạt động vẫn xảy ra khiến người dân rất bức xúc.

Anh Nguyễn Văn Khánh, có nhà gần xưởng của Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình cho biết, do khói bụi, chất lượng không khí bị ảnh hưởng nên hai con của vợ chồng anh thường xuyên mắc các chứng bệnh về đường hô hấp. Là người cũng có hai con nhỏ, anh Đinh Mạnh Thắng xác nhận tình trạng trên.

Theo anh Thắng, khói bụi, không khí phát ra từ xưởng chế biến cà phê của doanh nghiệp khiến các con của anh cũng thường xuyên mắc các bệnh liên quan tới đường hô hấp. Nhiều gia đình sát với xưởng chế biến cà phê của Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình cho rằng, những vết nứt trên tường, ngay cả ở các căn nhà mới xây là do rung lắc nền đất phát ra trong quá trình dây chuyền chế biến cà phê của doanh nghiệp này hoạt động.

Cầm viên than đá rơi vãi ở cổng sau của Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình trên tay, anh Đinh Mạnh Thắng cho biết, việc sử dụng than đá để sấy cà phê nhân dù ít gây ra khói đen nhưng lại rất nguy hiểm cho người dân bởi khí thải độc hại do loại nhiên liệu này phát ra. Ngoài liên quan tới các chứng bệnh về đường hô hấp, tiếng ồn, nứt tường nhà, người dân địa phương còn nghi ngờ sự độc hại của việc dùng than đá phát thải ra môi trường xung quanh là một trong những nguyên nhân dẫn tới các vụ đột quỵ của một số người sinh sống sát đó.

Ông Trần Văn Hồng, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Nam Ban Lâm Hà cho biết, toàn xã hiện có 8 cơ sở chế biến cà phê đang hoạt động. Hầu hết những cơ sở này đều nằm trong các khu dân cư vì địa phương chưa có khu, cụm công nghiệp, làng nghề. Ngay khi nhận được đơn phản ánh của người dân về tình trạng gây ô nhiễm không khí xảy ra tại cơ sở kinh doanh của gia đình bà Mai Thị Hương, đơn vị đã lập đoàn kiểm tra, xác định một số vi phạm tại cơ sở này.

Cụ thể, khu vực sấy cà phê của cơ sở kinh doanh trên nằm trong khu dân cư, quá trình hoạt động phát sinh khói bụi, tiếng ồn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng tới môi trường và đời sống của các hộ dân xung quanh. Chủ cơ sở cũng chưa cung cấp được đầy đủ hồ sơ, thủ tục về bảo vệ môi trường theo quy định. Hệ thống thu gom, xử lý khí thải chưa đảm bảo yêu cầu, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, chưa có căn cứ chứng minh khí thải sau xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

Trước những vi phạm trên, đoàn kiểm tra đã yêu cầu hộ kinh doanh Mai Thị Hương tạm dừng hoạt động sấy cà phê cho tới khi hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục về môi trường, cải tạo, nâng cấp hệ thống thu gom, xử lý khí thải, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, bảo vệ môi trường… Tuy nhiên, hiện tại cơ sở kinh doanh cà phê của bà Mai Thị Hương vẫn hoạt động.

Riêng Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình, do mới thực hiện việc sáp nhập đơn vị hành chính nên tới nay UBND xã Nam Ban Lâm Hà chưa nhận được đơn phản ánh của nhân dân. Tuy nhiên, theo văn bản kiểm tra hồi tháng 4/2025 của UBND xã Gia Lâm cũ, phản ánh của người dân về tiếng ồn, khói bụi phát ra từ khu vực sản xuất, chế biến cà phê của doanh nghiệp này là có cơ sở.

Dù vậy, việc xác định mức độ ô nhiễm phải dựa vào kết quả của cơ quan chuyên môn (Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường Lâm Đồng). Đoàn kiểm tra xác định Công ty TNHH XNK Cà phê Tám Trình còn những tồn tại, hạn chế trong công tác bảo vệ môi trường, chưa hoàn thiện hồ sơ môi trường, đồng thời yêu cầu khắc phục toàn bộ những những tồn tại liên quan…