Họa sĩ có thị giác siêu nhiên

15:55 15/12/2014
Khi nhìn một chiếc lá, Concetta Antico không chỉ thấy màu xanh mà còn nhiều màu sắc khác nữa. Antico cho biết: "Xung quanh mép lá, tôi nhìn thấy màu cam, đỏ hay tía. Nó giống như bức tranh ghép mảnh đầy màu sắc". Concetta Antico nhìn thấy được những màu này không bởi vì cô là họa sĩ theo trường phái ấn tượng, mà thật ra cô mắc phải hội chứng gọi là "thị giác 4 màu" (tetrachromacy) - nghĩa là một biến đổi gien tác động đến sự phát triển của võng mạc và từ đó khiến cô có nhiều cơ quan thụ cảm hơn trong mắt để hấp thu màu sắc.

Sự khác biệt nằm ở các tế bào hình nón của Antico, tức là các cấu trúc trong mắt hấp thu các bước sóng ánh sáng đặc biệt và truyền chúng đến não. Trung bình một người có 3 tế bào hình nón, mỗi tế bào giúp nhìn thấy khoảng 1 triệu màu sắc. Nhưng, Antico có đến 4 tế bào này, nghĩa là cô nhìn thấy được khoảng 100 triệu màu sắc.

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu không chắc chắn hội chứng "thị giác 4 màu" tồn tại, mà nếu có thì chỉ có thể tìm thấy ở phụ nữ. Lý do là các gien đằng sau khả năng nhìn thấy màu sắc. Người bình thường có 3 tế bào hình nón điều chỉnh bước sóng ánh sáng của màu đỏ, xanh lục và xanh lam. Chúng kết nối với nhiễm sắc thể X - nam giới có 1 nhưng phụ nữ có 2. Những đột biến nơi nhiễm sắc thể X dẫn đến việc một người nhìn thấy màu sắc nhiều hơn hay ít hơn. Đó là lý do mà hiện tượng mù màu bẩm sinh xảy ra nơi nam giới phổ biến hơn nữ giới. Và, nếu một phụ nữ bị đột biến cả 2 nhiễm sắc thể, cô ta sẽ có đến 4 tế bào hình nón thay vì 3 nơi người bình thường. Đây là trường hợp của Concetta Antico.

Hình ảnh cho thấy các tế bào hình nón và thanh que, với tầng nhân bên ngoài.

Các nhà nghiên cứu phát hiện Antico là người có "thị giác 4 màu" vào năm 2012. Họ cho biết có khoảng 1% dân số thế giới được cho là mắc phải hội chứng này, song không dễ chứng minh theo kinh nghiệm. Bà Kimberly Jameson, chuyên gia Viện Khoa học Hành vi Toán học Đại học California ở Irvine, nhận định: "Sự khác biệt giữa người mắc phải hội chứng và người có thị giác bình thường không mạnh mẽ như sự khác biệt giữa người bị mù màu và người bình thường".

Jameson đã cùng với chuyên gia Alissa Winkler ở Đại học Nevada, đi sâu nghiên cứu trường hợp của Concetta Antico nhằm để hiểu tường tận hơn về hội chứng tetrachromacy. Những khác biệt trong nhận thức màu sắc khó dò thấy được bởi vì chúng quá nhỏ, nhưng các xét nghiệm được sử dụng hiện nay lại không được thiết kế cho 3 màu - đỏ, xanh lục và xanh lam. Căn cứ vào các gien của Antico, bà Jameson cho rằng tế bào hình nón thứ 4 của cô hấp thu những bước sóng hơi hơi "đỏ, cam và vàng" vì lúc đó chưa có loại test thiết kế cho tế bào hình nón thứ 4.

Jameson và Winkler hiện đang tìm hiểu thêm về những người mắc phải hội chứng "thị giác 4 màu" để làm rõ hoạt động của não bộ của số người này. Jameson rất thích thú trước vấn đề con người có khả năng hình thành và truyền đạt các khái niệm như thế nào, đặc biệt khi cách mà họ nhận thức thế giới có thể thay đổi quá nhiều. Họa sĩ Antico cho biết: "Tôi bắt đầu vẽ lúc 7 tuổi và tôi rất thích thú trước màu sắc".

Cách đây 5 năm, khi con gái của Antico được 7 tuổi, gia đình nhận ra cô bé bị mù màu. Antico nói rằng: "Con gái bị mù màu là do gien di truyền từ mẹ". Antico mong sao các nhà khoa học tìm ra cách chữa trị hội chứng tetrachromacy để giúp cho những người bị mù màu như con gái của cô.

Bức vẽ mô tả màu sắc chim công của Antico.
Bức "Rãnh cầu vồng" của Antico.

Concetta Antico là giáo viên dạy vẽ 20 năm nay, và học trò của cô có nhiều người bị mù màu. Ngoài thời gian giúp cho các nhà nghiên cứu tìm hiểu về tetrachromacy, Antico hy vọng mở một trường nghệ thuật dành cho người mù màu và tạo một diễn đàn trực tuyến cho mọi người trên thế giới khám phá xem họ có mắc phải hội chứng "thị giác 4 màu" như cô hay không.

Duy Minh (tổng hợp)

Tối 16/2 (tức 29 Tết), trước thời khắc Giao thừa, “Chuyến tàu Hạnh phúc” do Báo Nhân Dân phối hợp Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức đã rời ga Hà Nội, mở đầu hành trình đặc biệt mừng Đảng, mừng Xuân 2026 và gửi gắm thông điệp về hạnh phúc, sẻ chia trong những ngày đầu năm mới.

Chiều 16/2 (tức ngày 29 Tết), thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an và Thiếu tướng Trương Sơn Lâm, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Viễn thông MobiFone (MobiFone) đã đến kiểm tra công tác vận hành các trạm phát sóng lưu động phục vụ nhu cầu thông tin liên lạc của nhân dân trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và lễ hội đầu xuân 2026 trên địa bàn TP Hà Nội.

Người dân từ khắp nơi đổ về khu vực Bến Bạch Đằng, đường hoa Nguyễn Huệ, khu vực hầm Thủ Thiêm mỗi lúc thêm đông để chuẩn bị đón màn bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Mặc dù TP Hồ Chí Minh tổ chức 17 điểm bắn pháo hoa nhưng bến Bạch Đằng vẫn là nơi thu hút người dân nhất, bởi ngoài xem bắn pháo hoa người dân còn có thể kết hợp dạo đường hoa Nguyễn Huệ cùng gia đình…

Những ngày cao điểm Tết Bính Ngọ 2026, một nhịp sống khác, hối hả và căng thẳng hơn bắt đầu chuyển động tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài và Cảng HKQT Tân Sơn Nhất. Một mùa xuân nữa lại về trên những cánh bay… Ở nơi cửa ngõ hàng không, các chiến sĩ Công an cửa khẩu vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ. Đối với họ, niềm hạnh phúc không chỉ là những giây phút đoàn viên mà còn là nụ cười hài lòng của hành khách khi được trở về đón Tết.

Ngày 16/2, các Tiểu đoàn thuộc Trung đoàn CSCĐ Tây Nam Bộ, đóng quân tại các tuyến biên giới Tây Nam tổ chức hội thi gói bánh tét, bánh chưng và trang trí mâm cổ ngày Tết.

Nhằm phục vụ Nhân dân vui Xuân, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 an toàn, văn minh, Công an TP Hà Nội đã chủ động triển khai đồng bộ, toàn diện các phương án bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT), an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, tập trung cao độ vào các địa bàn trọng điểm, khu vực tập trung đông người, tuyến giao thông cửa ngõ và khu vực trung tâm Thủ đô.

Dù sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài, nhưng mỗi khi Tết đến Xuân về, trong lòng mỗi người con đất Việt lại trỗi dậy một nỗi nhớ da diết về quê hương. Không khí Tết cổ truyền với mùi thơm của bánh chưng, bánh tét, sắc đào hồng với mai vàng rực rỡ, những phiên chợ xuân và khoảnh khắc đoàn viên vẫn luôn là sợi dây thiêng liêng kết nối cộng đồng người Việt trên khắp thế giới với cội nguồn dân tộc. Phóng viên Báo CAND đã có cuộc trao đổi với một số kiều bào trở Việt Nam đón Tết Cổ truyền, ghi nhận những cảm xúc chân thành, sâu lắng ấy.

4 ca ghép tạng gồm: ghép tim, ghép gan và 2 ca ghép thận trong thời khắc cận kề Tết đã được thực hiện thành công, mang lại cơ hội sống cho các người bệnh suy tạng giai đoạn cuối...

Với những chiến sĩ mũ nồi xanh CAND đang làm nhiệm vụ gìn giữ hoà bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) tại châu Phi, Tết là bám địa bàn, là hoàn thành tốt công việc được giao. Dù tác chiến độc lập tại các địa bàn cách xa nhau, dù điều kiện sống tại các phái bộ còn nhiều khó khăn, nhưng các sĩ quan Công an Việt Nam đều vững vàng, lạc quan đón Tết.

Ngày 16/2 (tức 29 tháng Chạp), thị trường hàng hóa thiết yếu trên cả nước tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, nguồn cung dồi dào và lưu thông thông suốt. Dù nhu cầu mua sắm tăng mạnh trong những ngày cận kề Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm cơ bản không biến động lớn, bảo đảm đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Nếu như nhiều mùa Tết trước, cảnh người dân xếp hàng rút tiền, rồi ATM hết tiền, lỗi… trở thành nỗi bức xúc của người dân, thì nay, nhiều cây ATM rơi vào cảnh “đìu hiu” trong những ngày cuối năm.

Mùa xuân năm nay thật đặc biệt với những đổi thay lớn lao của đất nước khi trong năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành hàng loạt nghị quyết trụ cột, mở đường cho tương lai. Một trong những nghị quyết trụ cột là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文