Khi tư nhân làm ra sản phẩm công nghiệp văn hóa

Gây sốt với thế giới bằng… văn hóa

Khi Cầu Hôn lần đầu xuất hiện trên CNN cuối năm 2023, hãng thông tấn Mỹ không ngợi ca về độ hoành tráng, mức đầu tư khủng mà nói nhiều hơn tới cảm hứng nghệ thuật của công trình này. Rằng Cầu Hôn là kết quả của sự hợp tác giữa kiến trúc sư nổi tiếng người Ý Marco Casamonti và tập đoàn Sun Group; thiết kế được lấy cảm hứng từ bức bích họa kinh điển “Creation of Adam” tại trần nhà nguyện Sistine, Vatican.

Tiêu đề gợi mở nhiều tò mò: “Cây cầu mới ở Việt Nam để dành tặng nụ hôn, không phải để đi qua”, đồng thời tác giả cũng khéo léo nhắc tới cách chơi chữ “cầu hôn” trong tiếng Việt. Có thể nói Cầu Hôn đã tạo ra dấu ấn trên truyền thông quốc tế thời gian qua bằng câu chuyện văn hóa. Và trên thực tế, ngay từ ý tưởng hình thành, sản phẩm này đã khai thác mạnh mẽ các giá trị văn hóa. Cầu Hôn mang trong mình triết lý của nghệ thuật Phục Hưng, khi được lấy cảm hứng từ bức tranh của thiên tài hội họa người Ý Michelangelo. Dù vậy, trong bóng dáng của cây cầu, du khách cũng có thể cảm nhận hơi thở Á Đông, tựa như cây cầu được tạo bởi đàn chim, mang ý nghĩa của sự kết nối - tương phùng, trong sự tích ông Ngâu, bà Ngâu của Việt Nam.

Hơn 5 năm trước, Cầu Vàng - một cây cầu khác từng tạo sự bùng nổ còn lớn hơn với truyền thông quốc tế, cũng đã “trình diện” thế giới bằng câu chuyện thú vị và sáng tạo về “đôi bàn tay rêu phong nâng đỡ dải lụa vàng”.

Thế giới ngày càng phẳng và đó là cơ hội để Việt Nam xuất khẩu nhiều sản phẩm công nghiệp văn hóa ra thế giới. Trong đó, các tập đoàn kinh tế tư nhân với sự linh hoạt, sáng tạo đã gặt hái thành công bước đầu, với các sản phẩm như show diễn đa trải nghiệm, lễ hội văn hóa hay các nhà hát, bảo tàng, công trình kiến trúc nghệ thuật đặc biệt…

Nói về công nghiệp văn hóa là đề cập đến các ngành công nghiệp sản xuất ra các sản phẩm mang tính nghệ thuật và sáng tạo, có bản chất vật thể hoặc phi vật thể; thông qua khai thác những giá trị văn hóa cùng những sản phẩm và dịch vụ có tính trí tuệ, có ý nghĩa xã hội và văn hoá để thu về những nguồn lợi kinh tế. Lĩnh vực rộng lớn và tiềm năng, nhưng thực tế đã cho thấy, đó là một sự đầu tư theo cách “bỏ tiền chẵn, thu về tiền lẻ”, thậm chí là chấp nhận… lỗ trong thời gian dài.

Gia tăng trải nghiệm, cuốn hút khách du lịch

Ngược về 2019, một ngày nắng đẹp tại sân mây của khu vực Ga đến cáp treo Fansipan, những du khách đến thăm nóc nhà Đông Dương ngỡ ngàng chứng kiến quang cảnh váy áo người Mông, Dao Đỏ, Tày, Giáy, Xá Phó... biến hóa cùng những dải thổ cẩm rực rỡ, hòa trong âm thanh của tre nứa, của trống Dao… Giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vỹ, một đời sống vùng cao đa sắc màu được chuyển tải sinh động và đầy cảm xúc qua những điệu nhảy sạp rộn ràng, các trò chơi dân gian, tiếng khèn réo rắt, những nụ cười hồn hậu của trai làng, gái bản… trong phiên chợ truyền thống, làm nên một show diễn “Vũ điệu trên mây” đặc biệt ấn tượng cả về thị giác và thính giác.

Tính nghệ thuật và sức hấp dẫn của “Vũ điệu trên mây” đã làm nên một sản phẩm công nghiệp văn hóa điển hình mà nhiều địa phương mong muốn có được. Đằng sau  “Vũ điệu trên mây” là chân dung của nhà phát triển du lịch Sun Group. Những show diễn nghệ thuật gắn liền với mỗi khu du lịch cũng đã trở thành “thương hiệu” trong cách làm du lịch của tập đoàn này.

Cùng với “Vũ điệu trên mây”, năm 2019, để tổ chức show diễn "Vũ hội ánh dương" tại Sun World Ba Na Hills, Sun Group đã đầu tư hơn 100 tỷ đồng cho việc dựng show và hơn 200 tỷ đồng nữa cho hạ tầng cơ sở phục vụ show diễn. Vũ hội Ánh dương đã được khán giả và giới chuyên môn đánh giá cao. Năm 2021, sau 2 năm chịu ảnh hưởng bởi COVID-19, Sun World Ba Na Hills tiếp tục chinh phục khán giả với show diễn "Trận chiến ở Vương quốc mặt trăng”.

Khắp các vùng đất nơi Sun Group đầu tư phát triển du lịch, tập đoàn này đều mang tới các sản phẩm công nghiệp văn hóa đặc sắc, hấp dẫn với tinh thần luôn sáng tạo, đổi mới, đón đầu công nghệ và nghệ thuật trình diễn hiện đại, đẳng cấp hàng đầu thế giới. 

Mô hình “3 nhà” bắt tay phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa

Trên thế giới, phát triển công nghiệp văn hóa đang diễn ra mạnh mẽ, là xu thế và dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia. Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển công nghiệp văn hoá. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã khẳng định khi chủ trì Hội nghị toàn quốc về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam tháng 12/2023.

Để phát triển công nghiệp văn hóa, trước khi chờ thêm chính sách ưu đãi về đầu tư, về hỗ trợ cho các doanh nghiệp, cách làm của Sun Group là câu chuyện điển hình của mô hình 3 nhà: Nhà nước - Nhà đầu tư - Nhà sáng tạo. Sự ủng hộ của Nhà nước, sự sáng tạo của không chỉ các nhà sáng tạo trong nước mà cả quốc tế, và sự đầu tư của nhà đầu tư có tâm, có tầm đã tạo nên thành quả là các show diễn Vũ hội ánh dương; Vũ điệu trên mây; các lễ hội tôn vinh di sản nghệ thuật truyền thống tại Khu du lịch Núi Bà Đen, Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng - DIFF… đã thực sự có chỗ đứng trong đời sống văn hóa của người dân, du khách, và góp phần mang về nguồn lợi kinh tế cho các địa phương.

Sau thành công Cầu Vàng và nay là Cầu Hôn khi được truyền thông quốc tế ca ngợi, show Nụ hôn của biển cả được Sun Group đầu tư tại Thị trấn Hoàng Hôn, Phú Quốc đã tiếp tục mang đến bất ngờ và sự choáng ngợp cho du khách trong và ngoài nước, ngay trong buổi ra mắt hôm 26/1. Show nghệ thuật đa phương tiện với sự góp mặt của 60 nghệ sỹ từ 20 quốc gia trên thế giới do người Pháp dàn dựng kết hợp bắn pháo hoa hàng đêm đang hứa hẹn làm nên một đẳng cấp mới cho du lịch Phú Quốc.

Rõ ràng, những sản phẩm công nghiệp văn hóa hết sức sáng tạo và quy mô này đang không chỉ gia tăng trải nghiệm cho du khách, kích thích sự phát triển bước đầu của kinh tế đêm tại các điểm đến du lịch trọng điểm, mà còn đang góp phần không nhỏ đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.