3 ngành công nghiệp chủ lực TP Hồ Chí Minh tăng trưởng bền vững

Thực tiễn từ ba lĩnh vực: Chế biến lương thực thực phẩm, cơ khí - tự động hóa và nhựa - cao su cho thấy, khi chính sách hỗ trợ được thực thi đồng bộ, doanh nghiệp có thêm nội lực để mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Thực phẩm chế biến mở rộng đầu ra

Năm 2025 ghi dấu một bước chuyển quan trọng của ngành chế biến lương thực thực phẩm TP Hồ Chí Minh khi hàng loạt chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ, tạo động lực để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Theo báo cáo của Sở Công Thương, trong năm 2025, thành phố đã triển khai 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và sản phẩm ngành chế biến lương thực thực phẩm giai đoạn 2020-2030. Trên cơ sở rà soát, thành phố đã công bố danh sách 38 doanh nghiệp sản xuất tiêu biểu, thuộc nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và tiềm năng của ngành giai đoạn 2021-2025.

Trong năm 2025, Sở Công Thương đã tổ chức 43 lớp đào tạo, thu hút 632 học viên là cán bộ quản lý, kỹ thuật của doanh nghiệp trong ngành. Các nội dung tập trung vào quản trị hiện đại, chuyển đổi số, nâng cao năng suất và quản trị nhà máy. Ngoài ra, hơn 400 học viên khác tham gia các lớp tập huấn về ISO 9001:2015, marketing, tài chính và quản trị doanh nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng điều hành sản xuất.

Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) đã phối hợp tổ chức 22 chương trình hội chợ, triển lãm trong nước và 14 chương trình tại nước ngoài, giúp doanh nghiệp ngành lương thực thực phẩm quảng bá sản phẩm, kết nối đối tác và mở rộng thị trường xuất khẩu. Nhiều sự kiện lớn như HCMC FOODEX 2025, Vietnam Foodexpo, Thaifex (Thái Lan), Anuga (CHLB Đức)… đã ghi nhận hàng nghìn lượt kết nối giao thương và các đơn hàng tiềm năng. Về hỗ trợ vốn, năm 2025, UBND TP Hồ Chí Minh đã bố trí ngân sách hỗ trợ 11 dự án trong Chương trình kích cầu đầu tư với tổng kinh phí gần 123 tỷ đồng.

Đặc biệt, chương trình kết nối ngân hàng -doanh nghiệp ghi nhận quy mô tín dụng ưu đãi lên đến 517.065 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay; đến cuối tháng 10/2025, các ngân hàng đã giải ngân 749.688 tỷ đồng cho 186.210 lượt khách hàng vay vốn. Trong lĩnh vực thu hút đầu tư, các khu chế xuất, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố thu hút tổng vốn 5.081,38 triệu USD, tăng 6,9% so với cùng kỳ. Riêng ngành chế biến lương thực, thực phẩm thu hút 11 dự án mới với tổng vốn 55,75 triệu USD, chiếm 2,1% tổng vốn đầu tư mới trong năm.

Ngành cơ khí - tự động hóa đầu tư chiều sâu, nhựa- cao su phát triển mới

Năm 2025 tiếp tục là năm ghi dấu nỗ lực tái cơ cấu và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành cơ khí - tự động hóa TP Hồ Chí Minh, thông qua việc triển khai đồng bộ Chương trình hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và sản phẩm ngành cơ khí - tự động hóa giai đoạn 2020-2030.

Thành phố đã triển khai 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đồng thời thực hiện 3 đề án, dự án chuyên ngành thuộc Chương trình phát triển cơ khí - tự động hóa. Trên cơ sở rà soát tiêu chí, thành phố tiếp tục duy trì danh mục nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực và nhóm sản phẩm công nghiệp tiềm năng giai đoạn 2021-2025, tạo cơ sở để doanh nghiệp tiếp cận chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, phát triển sản phẩm và xúc tiến thị trường.

Cùng với đó, Sở Công Thương và các đơn vị liên quan đã tổ chức hàng chục lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu, tập trung vào quản trị sản xuất, ứng dụng tự động hóa, chuyển đổi số và tiêu chuẩn hóa quy trình. Thông qua các chương trình này, hàng trăm lượt cán bộ quản lý, kỹ sư và kỹ thuật viên ngành cơ khí được nâng cao trình độ, góp phần cải thiện năng suất lao động và chất lượng sản phẩm.

Hoạt động xúc tiến thương mại tiếp tục được đẩy mạnh với việc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia nhiều hội chợ, triển lãm chuyên ngành trong và ngoài nước. Thông qua các chương trình kết nối cung - cầu, sản phẩm cơ khí - tự động hóa của thành phố từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng cho các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, xây dựng và hạ tầng kỹ thuật. Đây được xem là hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu thiết bị, linh kiện cơ khí.

Năm 2025, Chương trình kích cầu đầu tư của thành phố đã hỗ trợ nhiều dự án đổi mới công nghệ trong lĩnh vực cơ khí - tự động hóa, giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại. Song song đó, chương trình kết nối ngân hàng -doanh nghiệp tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, góp phần ổn định sản xuất và mở rộng quy mô.

Cùng với hai ngành chủ lực trên, ngành nhựa - cao su TP Hồ Chí Minh tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn do biến động giá nguyên liệu, chi phí logistics gia tăng và sức mua thị trường chưa phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, với sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành và cộng đồng doanh nghiệp, ngành nhựa - cao su vẫn duy trì được nhịp độ sản xuất, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với yêu cầu phát triển bền vững.

Năm 2025, doanh nghiệp ngành nhựa - cao su TP Hồ Chí Minh đã tham gia nhiều chương trình kết nối cung - cầu, qua đó ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường truyền thống, từng bước đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Ở góc độ hỗ trợ đầu tư, Chương trình kích cầu đầu tư của thành phố tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp ngành nhựa - cao su đổi mới máy móc, thiết bị, ứng dụng công nghệ hiện đại. Nhiều dự án đầu tư chiều sâu đã được triển khai, tập trung vào sản xuất sản phẩm kỹ thuật cao, thân thiện môi trường và tiết kiệm năng lượng, phù hợp với xu hướng phát triển xanh của thị trường quốc tế.

Dù còn nhiều thách thức, nhưng với định hướng phát triển rõ ràng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cùng sự đồng hành của chính quyền và nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp, ngành nhựa - cao su TP Hồ Chí Minh đang từng bước củng cố nội lực, hướng tới phát triển bền vững và gia tăng giá trị trong giai đoạn tới.