Đảm bảo quyền lợi cho lao động người nước ngoài đóng BHXH

• Xử lý nghiêm sai phạm, đảm bảo quyền lợi cho lao động
• Rà soát, kiểm tra thực hiện quyền lợi cho lao động ở Đài Loan, Malaysia

Sau hơn 3 tháng triển khai Nghị định số 143/2018/NĐ-CP, đã có trên 64% lao động thuộc đối tượng này tham gia BHXH bắt buộc, đó là một kết quả khá khả quan đối với việc triển khai một chính sách mới. Thực hiện tốt chính sách BHXH cho lao động người nước ngoài đã đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế, góp phần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi.

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Đinh Duy Hùng, Phó Trưởng Ban Thu  BHXH Việt Nam cho biết: Sau hơn 3 tháng thực hiện BHXH bắt buộc cho NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam, đã đạt được những kết quả bước đầu. Việc thực hiện tốt BHXH bắt buộc cho đối tượng này là phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng như hiện nay, thực hiện BHXH bắt buộc cho lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam còn góp phần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút lao động nhân lực cao đến Việt Nam.

Ông Đinh Duy Hùng cho biết thêm, theo quy định tại Nghị định số 143/2018/NĐ-CP, từ ngày 1-12-2018 người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đây là lần đầu tiên pháp luật của Việt Nam có quy định về thực hiện BHXH bắt buộc đối với công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Theo thống kê của BHXH Việt Nam, tính đến ngày 28-2-2019, tổng số tiền đóng BHXH của lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam trên cả nước là 100,792 tỷ đồng. Việc đóng BHXH bắt buộc đối với đối tượng nêu trên sẽ được thực hiện theo lộ trình đóng vào từng quỹ thành phần, cụ thể như sau: Từ ngày 1-12-2018 đến ngày 31-12-2021, hàng tháng người sử dụng lao động đóng toàn bộ bằng 3,5% tiền lương tháng đóng BHXH vào quỹ ốm đau, thai sản và quỹ bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN). Từ ngày 1-1-2022 trở đi, đóng bằng 25,5% tiền lương tháng đóng BHXH vào các quỹ ốm đau, thai sản, quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN, quỹ hưu trí và tử tuất; trong đó, người sử dụng lao động đóng bằng 17,5%, NLĐ đóng bằng 8%.

Theo thống kê của BHXH Việt Nam, tính đến ngày 28-2-2019 (sau 3 tháng kể từ khi Nghị định số 143/2018/NĐ-CP có hiệu lực thi hành), tổng số đơn vị tham gia BHXH cho người nước ngoài trên toàn quốc là 8.730 đơn vị với số lao động là 51.524 người. Sau hơn 3 tháng triển khai Nghị định nêu trên đã có trên 64% lao động thuộc đối tượng này tham gia BHXH bắt buộc.

Thời gian tới, BHXH Việt Nam tiếp tục chỉ đạo BHXH các địa phương tích cực phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước về lao động để nắm bắt số lượng đối tượng NLĐ nước ngoài thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và hướng dẫn các doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài thực hiện.

Trả lời câu hỏi của PV, chính sách đóng BHXH cho NLĐ nước ngoài có tác động gì đến môi trường kinh doanh tại Việt Nam, cũng như việc thu hút lao động chất lượng cao đến Việt Nam?

Việc thu nộp BHXH cho lao động nước ngoài hiện có gặp khó khăn, tồn tại gì cần sửa đổi?, đại diện lãnh đạo Ban Thu  BHXH Việt Nam cho biết: Chính sách BHXH đối với lao động di cư đã và đang được nhiều nước trên thế giới thực hiện. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng như hiện nay, việc Việt Nam bắt đầu thực hiện chính sách BHXH bắt buộc đối với NLĐ là công dân nước ngoài là cần thiết nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, góp phần tạo ra sự bình đẳng giữa lao động trong nước với lao động nước ngoài, tạo tâm lý yên tâm làm việc cho NLĐ. Đây là một yếu tố tích cực tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút lao động chất lượng cao đến Việt Nam.

BHXH Việt Nam cũng cho biết, vì đây là chính sách mới triển khai nên việc thu nộp BHXH cho lao động nước ngoài cũng còn một số vướng mắc, khó khăn. Thời gian qua, BHXH Việt Nam đã ghi nhận một số vướng mắc của doanh nghiệp có sử dụng lao động là người nước ngoài và đang chỉ đạo BHXH các địa phương phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước về lao động để nắm bắt số lượng NLĐ nước ngoài thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và hướng dẫn các doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài thực hiện.

Bên cạnh đó, NLĐ là công dân nước ngoài đến Việt Nam làm việc từ rất nhiều quốc gia với nhiều ngôn ngữ khác nhau, trên hồ sơ, giấy tờ tùy thân chỉ có chữ viết nước ngoài dẫn đến khó khăn trong giao dịch BHXH. Lao động nước ngoài sang Việt Nam làm việc có thể đã tham gia BHXH tại nước sở tại và ngược lại. Về vấn đề này, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đàm phán, ký kết các hiệp định song phương về BHXH để tránh tình trạng đóng trùng BHXH… nhằm tạo thuận lợi và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho NLĐ.