Kết luận doanh nghiệp Ánh Dương lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

• Cục Quản lý cạnh tranh làm việc với Honda Việt Nam về những sản phẩm có lỗi của hãng
• Tiềm năng văn hóa, du lịch ở một miền quê
• Công nhận Hồ Tuyền Lâm (Đà Lạt) là Khu Du lịch quốc gia
• Công dân Việt Nam được miễn visa du lịch 48 quốc gia và vùng lãnh thổ

Ngày 28-3-2016, Hội đồng Cạnh tranh đã tiếp nhận Hồ sơ và Kết luận điều tra của Cục trưởng Cục Quản lý Cạnh tranh điều tra chính thức vụ việc hạn chế cạnh tranh của công ty Ánh Dương (có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh), trên cơ sở Đơn khiếu nại của công ty AB Tours (có trụ sở tại Khánh Hòa).

Theo Đơn khiếu nại, công ty Ánh Dương là đối tác của tập đoàn Pegas Touristik (có trụ sở tại số 21 Phố Hannover, London, Anh) đã ký hợp đồng độc quyền sử dụng phòng với các khách sạn ở Nha Trang, Phan Thiết, Phan Rang và đảo Phú Quốc, phục vụ du khách Nga đến Việt Nam.

Được biết, Hội đồng Xử lý vụ việc cạnh tranh đã nghiên cứu Hồ sơ vụ việc, tiến hành xác minh và lấy lời khai của các bên liên quan, theo đó xác định: Thị trường liên quan trong vụ việc là thị trường dịch vụ lữ hành đối với khách Nga, Ukraine và các nước khác trong khối CIS (Cộng đồng các Quốc gia độc lập) vào Việt Nam ở tất cả các điểm du lịch trên toàn quốc; tại thời điểm bị điều tra (năm 2013), bên bị điều tra có vị trí thống lĩnh trên thị trường với thị phần 51,6%.

Công ty Ánh Dương có hành vi đã ký kết và thực hiện hợp đồng với khách hàng, trong đó, có quy định các khách sạn này chỉ được nhận khách du lịch từ Nga, Ukraina và các nước khác thuộc khối CIS do Ánh Dương cung cấp. Nhiều khách sạn đã từ chối khách do Công ty AB Tours và các công ty Du lịch lữ hành khác đưa đến, mặc dù còn trống phòng.

Trong hợp đồng ký giữa Ánh Dương với 43 khách sạn trên địa bàn Khánh Hòa có những nội dung mang tính chất hạn chế cạnh tranh như: “Bên A (các khách sạn) chỉ có quyền xác nhận các booking cho du khách Nga, Ucraine, và các nước trong khối CIS bay bằng chuyên cơ đến Cam Ranh của bên B (Công ty Ánh Dương)… (ngoại trừ các booking online)”; hoặc “Khách sạn không được quyền bán, giới thiệu hoặc cho phép bất kỳ cá nhân, công ty du lịch nào bán các tour khác cho khách hàng của Pegas. Hướng dẫn viên của Pegas chịu trách nhiệm bán các tour này… Khách sạn không được phép kí kết hợp đồng với các công ty đối thủ của Pegas cung cấp dịch vụ bay từ Nga tới cảng Cam Ranh”.

Bên cạnh các hợp đồng công ty Ánh Dương ký với các khách sạn, công ty Pegas Touristik còn ký hợp đồng trực tiếp với 8 doanh nghiệp khách sạn, trong đó đều có điều khoản hạn chế cạnh tranh tương tự.

Với kết quả xác minh này, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh kết luận:

1. Công ty Ánh Dương có vị trí thống lĩnh trên thị trường dịch vụ lữ hành đối với khách Nga, Ukraine và các nước khác trong khối CIS vào Việt Nam tại tất cả các điểm du lịch trên toàn quốc

2. Công ty Ánh Dương đã có hành vi buộc doanh nghiệp khác chấp nhận các nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng: Buộc các khách sạn phải chấp nhận những nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng. Các điều khoản bị khiếu nại không liên quan đến đối tượng của hợp đồng cụ thể là “Trường hợp khách sạn công bố giá trên mạng, giá công bố phải được cộng thêm ít nhất 15-20% so với giá hợp đồng để bảo vệ quyền lợi và uy tín của Bên B”. “Khách sạn không giới thiệu, không bán và không cho phép những người khác và các đại lý du lịch vào giới thiệu và bán “Option Tours” cho khách của Ánh Dương. Đây là hành vi quy định tại Khoản 2, Điều 30, Nghị định 116/2005/NĐ-CP, bị cấm tại Khoản 5, Điều 13, Luật Cạnh tranh.

3. Công ty Ánh Dương đã có hành vi ngăn cản việc tham gia thị trường của những đối thủ cạnh tranh mới: Thông qua việc yêu cầu các khách sạn chỉ được nhận đặt phòng cho du khách Nga, Ukraine và các nước trong khối CIS bay bằng chuyên cơ/chuyến bay thuê bao riêng của Công ty Ánh Dương đến Cam Ranh, Đà Nẵng - Việt Nam, khách sạn không được phép kí kết hợp đồng với các công ty đối thủ của Pegas cung cấp dịch vụ bay từ Nga tới cảng Cam Ranh”, Công ty Ánh Dương đã ngăn cản việc gia nhập thị trường của doanh nghiệp khác, bao gồm cả các đối thủ cạnh tranh mới. Đây là hành vi quy định tại khoản 1 Điều 31, Nghị định số 116/2005/NĐ-CP, bị cấm tại khoản 6 Điều 13 Luật Cạnh tranh.

Trên cơ sở Công ty Ánh Dương đã tự nguyện chấm dứt hành vi và loại bỏ các điều khoản vi phạm trong các hợp đồng bị khiếu nại; bên khiếu nại tự nguyện rút đơn; ngày 30/12/2016, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh đã ban hành Quyết định số 10/QĐ-HĐCT giải quyết vụ việc cạnh tranh theo điểm b khoản 1, Điều 101, Luật cạnh tranh.

Sau thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký Quyết định, không có bên nào khiếu nại Quyết định của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh. Công ty Ánh Dương đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Quyết định xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh trong lĩnh vực du lịch này của Hội đồng Cạnh tranh có ý nghĩa rất lớn đối với hoạt động du lịch lữ hành đón khách quốc tế nói riêng và hoạt động xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam nói chung.

Hành vi của Công ty Ánh Dương là hành vi không phù hợp với pháp luật cạnh tranh, có khả năng làm hạn chế đáng kể cạnh tranh trên thị trường, giảm động lực sáng tạo, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.