BHXH Việt Nam với những đóng góp tích cực trong công tác an sinh xã hội

Từng bước hiện thực hoá mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân

Trong 9 tháng đầu năm 2024, số người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đều tăng so với cùng kỳ năm 2023, lần lượt đạt: trên 19,02 triệu người (tăng 9,9%); 93,45 triệu người (tăng 2,18%); 15,31 triệu người (tăng 8,02%). Có thể thấy, số người tham gia BHXH, BHYT, BHTN đều có sự tăng trưởng, phát triển so với cùng kỳ năm trước trong bối cảnh nền kinh tế chịu “tác động kép” từ những yếu tố bất lợi bên ngoài và thách thức bên trong.

Với phương châm: “Mở rộng độ bao phủ BHXH, BHYT, BHTN vừa là nhiệm vụ chính trị của Ngành, vừa là trách nhiệm với Nhân dân”, toàn ngành BHXH Việt Nam đã không ngừng nỗ lực, chủ động, đổi mới trong tham mưu, xây dựng, hoàn thiện các quy định, chính sách, pháp luật liên quan; chỉ đạo điều hành và triển khai, thực hiện linh hoạt các nhiệm vụ, giải pháp để từng bước hiện thực hoá mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân.

Theo đó, diện bao phủ BHXH, BHYT, BHTN ở nước ta ngày càng được mở rộng, số người tham gia năm sau luôn cao hơn năm trước. Trong đó: số người tham gia BHXH, BHTN cơ bản hoàn thành theo lộ trình đề ra tại các Nghị quyết, văn bản của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ; số người tham gia BHYT tiếp tục tiệm cận mục tiêu BHYT toàn dân; số thu tăng trưởng bền vững, số tiền chậm đóng đã giảm dần qua các năm (đặc biệt, số tiền chậm đóng cuối năm 2023 đã giảm sâu nhất từ năm 2016 trở lại đây, giảm từ 6% (năm 2016) xuống còn 2,69%)…

Quyền lợi BHXH, BHYT được đảm bảo

Tất cả những nhiệm vụ mà ngành BHXH Việt Nam thực hiện đều hướng tới một mục tiêu chung nhất, đó là đảm bảo tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Theo đó, song song với việc ban hành đầy đủ các quy trình nghiệp vụ, BHXH Việt Nam đã đẩy mạnh phân cấp và cải cách hành chính trong tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHTN; đồng thời luôn theo sát và chỉ đạo BHXH địa phương trong việc giải quyết kịp thời, đúng quy định tới từng người tham gia và thụ hưởng các chế độ.

Chỉ tính trong 9 tháng đầu năm 2024, ngành BHXH Việt Nam đã giải quyết: 67.657 người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng, tăng 3,52% so với cùng kỳ năm 2023; 990.975 người hưởng các chế độ một lần (trong đó số người hưởng BHXH một lần giảm 0,66% so với cùng kỳ năm 2023); 6,2 triệu lượt người hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; tiếp nhận 719.348 người hưởng chế độ BHTN.

Bên cạnh đó, ngành BHXH Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kiểm soát chặt chẽ, hiệu quả quỹ BHYT, đảm bảo chi đúng, chi đủ. Đặc biệt, đẩy mạnh chuyển đổi số trong các hoạt động nghiệp vụ về BHYT để phát hiện, nhận diện sớm các dấu hiệu lạm dụng, các chi phí gia tăng bất thường, từ đó phối hợp với các cơ sở y tế kiểm tra, điều chỉnh, góp phần ngăn ngừa tình trạng trục lợi, lạm dụng quỹ BHYT. Nhiều khó khăn, vướng mắc trong khám chữa bệnh (KCB) và thanh toán chi phí KCB BHYT thuộc thẩm quyền của Ngành đã được giải quyết, góp phần tạo thuận lợi cho các cơ sở KCB BHYT hoạt động và đảm bảo quyền lợi tối đa cho người tham gia BHYT theo quy định. Lũy kế 9 tháng năm 2024: ước cả nước có trên 134,8 triệu lượt người KCB BHYT (tăng trên 7,4 triệu lượt so với cùng kỳ năm 2023) với tổng số chi KCB BHYT là trên 102.054 tỷ đồng (tăng 13.693 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2023).

Trong mọi hoàn cảnh, ngay cả những lúc khó khăn khi nhiều địa phương chịu thiệt hại nặng nề do bão số 3 (Yagi) gây ra, toàn ngành BHXH Việt Nam đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, nỗ lực cao để kịp thời tháo gỡ và thực hiện nhiều giải pháp thiết thực đảm bảo quyền lợi BHXH, BHYT, BHTN cho người tham gia bị ảnh hưởng bởi thiên tai với phương châm “Nhanh nhất, thuận tiện nhất và cải cách nhất” …Đặc biệt, bên cạnh việc giải quyết sớm nhất, nhanh nhất các chế độ, chính sách BHXH, BHYT, BHTN cho người tham gia bị ảnh hưởng bởi thiên tai, BHXH Việt Nam còn chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức trao tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn bị thiệt hại do cơn bão số 3 tại 26 tỉnh, thành phố  với hơn 1.200 sổ BHXH, khoảng 9.260 thẻ BHYT, tương ứng với tổng số tiền gần 16 tỷ đồng.

Ngoài ra, BHXH Việt Nam đã đề xuất Chính phủ có chính sách hỗ trợ trong thời gian từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2025 (6 tháng), tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất (sửa đổi, bổ sung chính sách tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất) với đối tượng người sử dụng lao động là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, tổ chức, cá nhân kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn bị ảnh hưởng bão lũ vừa qua, đang tham gia BHXH bắt buộc. Nếu đề xuất được thông qua, dự báo sẽ có khoảng 3,3 nghìn doanh nghiệp, đơn vị với khoảng 93 nghìn lao động đủ điều kiện tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất trong thời hạn 6 tháng.

Người dân được thụ hưởng nhiều lợi ích từ chuyển đổi số BHXH, BHYT

Từ những giải pháp linh hoạt của BHXH Việt Nam, đến nay, hầu hết cấp ủy đảng, chính quyền các cấp từ Trung ương đến địa phương đã vào cuộc chỉ đạo công tác truyền thông chính sách BHXH, BHYT; cán bộ, đảng viên, Nhân dân ngày càng nhận thức đầy đủ, sâu sắc về sự cần thiết, vai trò, ý nghĩa, lợi ích của chính sách BHXH, BHYT để tự giác tham gia BHXH, BHYT, BHTN như một nhu cầu thiết yếu; ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật BHXH, BHYT của các doanh nghiệp (DN) đã được nâng cao… góp phần tạo sự đồng thuận trong việc xây dựng, hoàn thiện và thực thi chính sách BHXH, BHYT, BHTN.

Hiện nay, các dịch vụ công (DVC) thuộc thẩm quyền giải quyết của Ngành đều đủ điều kiện cung cấp ở mức độ DVC trực tuyến toàn trình (BHXH Việt Nam đã ban hành Danh mục DVC trực tuyến toàn trình với 70 DVC). Số lượng thủ tục, giấy tờ, biểu mẫu, hồ sơ, thời gian thực hiện được cắt giảm tối đa. Các TTHC đều được cung cấp trên Cổng DVC của Ngành và trên Cổng DVC quốc gia theo hình thức trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ giao dịch trực tuyến của BHXH Việt Nam đạt trên 80% trong tổng số hồ sơ giao dịch.

Toàn quốc hiện có khoảng: 621 nghìn tổ chức, DN, người sử dụng lao động đang giao dịch điện tử với cơ quan BHXH thông qua các cổng DVC; 13 nghìn cơ sở y tế kết nối, liên thông trực tiếp với Hệ thống Thông tin giám định BHYT của BHXH Việt Nam để thực hiện thanh toán chi phí KCB BHYT cho khoảng 170 triệu lượt người KCB BHYT một năm; 100% người dân đã có tài khoản định danh (VNeID) mức độ 2 có thể thực hiện các DVC trực tuyến của ngành BHXH Việt Nam trên Cổng DVC quốc gia và Cổng DVC BHXH...

Với những kết quả đạt được, BHXH Việt Nam duy trì thuộc nhóm 5 Bộ, ngành dẫn đầu bảng xếp hạng chỉ số chuyển đổi số quốc gia. Đây cũng là tiền đề và động lực để ngành BHXH Việt Nam tiếp tục triển khai thành công các nhiệm vụ được giao trong thời gian tới.

Nhiều hành vi vi phạm được phát hiện và xử lý kịp thời

Nhằm chủ động phát hiện, ngăn ngừa từ sớm, từ xa, BHXH Việt Nam tiếp tục được đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra (TTKT); kết hợp thanh tra truyền thống với ứng dụng CNTT để tăng hiệu quả, chất lượng, giảm nhân lực, thời gian TTKT. Tăng cường thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với các đơn vị có dấu hiệu vi phạm, đơn vị chậm đóng với thời gian dài; kiểm tra chuyên đề, đột xuất các cơ sở KCB có tỷ lệ chi KCB BHYT cao, gia tăng chi phí bất hợp lý; kiên quyết xử phạt vi phạm hành chính các hành vi vi phạm pháp luật đóng BHXH, BHYT, BHTN. Đồng thời, thực hiện tốt chế độ tiếp công dân thường xuyên, định kỳ và đột xuất; quan tâm việc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với công dân nhằm hạn chế phát sinh khiếu nại tố cáo ngay từ cơ sở.

Kết quả, trong 9 tháng đầu năm 2024, đã yêu cầu truy thu tiền đóng của 5.746 lao động thuộc diện phải tham gia BHXH, BHYT, BHTN nhưng chưa tham gia với số tiền 25,1 tỷ đồng; yêu cầu truy thu tiền đóng của 21.376 lao động đóng thiếu thời gian với số tiền là 59 tỷ đồng; tổng số tiền chậm đóng các đơn vị được TTKT đã nộp theo kiến nghị, sau TTKT đến ngày 30/9/2024 là 991,7 tỷ đồng; số tiền xử phạt vi phạm hành chính về đóng BHXH, BHYT, BHTN đã nộp Ngân sách Nhà nước là 15,2 tỷ đồng.

Đặc biệt, ngày 1/3/2024, cơ quan thanh tra ở BHXH Việt Nam được thành lập. Sự kiện này thể hiện sự ghi nhận của Quốc hội, Chính phủ đối với sự đóng góp của Ngành cho sự nghiệp ASXH trong suốt 29 năm qua.

Có thể nói, những kết quả tích cực, toàn diện đạt được trên tất cả các lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN không chỉ thể hiện sự quyết tâm của toàn hệ thống chính trị, sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự điều hành quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ mà còn là minh chứng cho những nỗ lực, trách nhiệm, tâm huyết của toàn ngành BHXH Việt Nam trong thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được giao. Những thành tích đạt được đó đã đóng góp tích cực vào công tác đảm bảo ASXH tới tất cả người dân, NLĐ, củng cố vững chắc nền ASXH của đất nước…