Doanh nghiệp Việt Nam vẫn bị động trong phòng vệ thương mại

16:40 02/06/2016
Ngày 2-6 tại Hà Nội, Cục Quản lý cạnh tranh ( Bộ Công thương) phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức “Hội nghị tổng kết thực thi pháp luật phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp”, nhằm tổng kết quá trình thực thi và mang lại nhiều góc nhìn đa chiều trong công tác thực thi pháp luật phòng vệ thương mại và đề ra các giải pháp hoàn thiện, hiệu quả khi ứng dụng các biện pháp này tại Việt Nam.

Phó Cục trưởng, Cục Quản lý Cạnh tranh Nguyễn Phương Nam cho biết, pháp luật về phòng vệ thương mại của Việt Nam đã có những bước phát triển nhất định nhằm tái thiết lập lại trật tự trong cạnh tranh giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa nội địa. Cùng với đó, trong hoàn cảnh hàng rào phi thuế quan đang được các quốc gia dựng lên để bảo vệ cho quyền lợi của mình và nền sản xuất trong nước. 

Trong các hàng rào phi thuế quan thì ba công cụ phòng vệ thương mại là chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ lại đang được áp dụng phổ biến. Chính vì thế, doanh nghiệp trong nước cần lưu ý để tận dụng tối đa và sử dụng linh hoạt ba công cụ này. Tuy nhiên, “dù đã có đầy đủ chủ trương cũng như hành lang pháp lý nhưng đến tận năm 2009 lần đầu tiên Việt Nam mới khởi xướng vụ việc tự vệ toàn cầu đối với mặt hàng kính nổi trong xây dựng theo đề nghị của đại diện các nhà sản xuất kính nổi trong nước. 

Tại kết luận cuối cùng thì ngành sản xuất hàng hóa tương tự trong nước không phải chịu thiệt hại nghiêm trọng do việc nhập khẩu ồ ạt của hàng hóa nhập khẩu bị điều tra gây ra. Vì thế, vụ việc được chấm dứt mà không có bất kỳ một biện pháp tự vệ nào được áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu” - ông Nam khẳng định.

Thừa nhận những hạn chế trong công tác phòng vệ thương mại tại Việt Nam, bà Phạm Châu Giang, Trưởng phòng Điều tra-Cục Quản lý Cạnh tranh cho biết, trong quá trình mở cửa thị trường theo cam kết hội nhập, các nước có xu hướng gia tăng điều tra, áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại (bao gồm chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ) đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. Dù phải liên tục chống đỡ các vụ phòng vệ thương mại, doanh nghiệp Việt Nam vẫn rất bị động trong tự vệ và sử dụng rào cản phòng vệ thương mại tại sân nhà.

Nhìn từ góc độ DN, bà Nguyễn Thị Thu Trang- Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (VCCI) cho rằng, rất ít DN Việt Nam sử dụng công cụ phòng vệ thương mại. Theo khảo sát về mức độ hiểu biết của DN về phòng vệ thương mại ở Việt Nam đối với hàng hoá nước ngoài gần đây của VCCI cho thấy, 15,09% DN không biết, 63,21% DN có nghe nói nhưng không biết gì sâu; 19,81% đã từng tìm hiểu sơ sơ và chỉ có 1,89 % DN đã tìm hiểu tương đối kỹ. (118 DN phản hồi trên 1000 DN được khảo sát). 

DN vừa thiếu thông tin, khả năng huy động được nguồn lực để đi kiện của DN còn hạn chế, không có khả năng tập hợp bằng chứng. Theo đó, 41% DN được khảo sát cho biết không thể đáp ứng được các yêu cầu để đi kiện phòng vệ thương mại. Vì vậy, bà Trang cho rằng, để công cụ phòng vệ thương mại được sử dụng hiệu quả hơn ở Việt Nam thì DN cần phải chủ động cập nhật tìm hiểu thông tin về các nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh, nhập khẩu ồ ạt (nguyên đơn); về các nguy cơ vụ kiện ảnh hưởng đến lợi ích của mình (bên liên quan). 

Thép là đối tượng của nhiều vụ kiện phòng vệ thương mại trên thế giới và Việt Nam.

Các cơ quan quản lý hiệp hội tăng cường hoạt động tư vấn ban đầu, định hướng cho DN, tăng cường kết nối, hướng dẫn DN; Đồng thời, hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng vệ thương mại ở Việt Nam, các quy định cần chi tiết hơn. Trong đó, điều chỉnh pháp luật về cơ chế công khai thông tin, mở rộng phạm vi thông tin xuất nhập khẩu mà DN được phép tiếp cận; dịch vụ cung cấp thông tin chuyên sâu cho DN.

Có thể nói, công cụ phòng vệ thương mại được coi như van an toàn cuối cùng trong xu hướng hội nhập quốc tế ngày càng sâu và rộng hiện nay. Các biện pháp về thuế quan, hành chính hay hàng rào kỹ thuật, vệ sinh dịch tế… đến nay đều chưa hẳn phù hợp với Việt Nam vì vẫn còn rất nhiều khó khăn. Cùng với đó, các biện pháp phòng vệ thương mại dù có những biện pháp và khó khăn nhất định nhưng đây vẫn là những công cụ dễ sử dụng hơn cả so với các công cụ khác mà cam kết WTO cho phép. Chính vì vậy, các công cụ phòng vệ thương mại trong tương lai gần trở lại đây sẽ là công cụ rất hữu hiệu để bảo vệ các doanh nghiệp trong nước.

Để nâng cao hiệu lực biện pháp phòng vệ thương mại, ông Phạm Tất Thắng, nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công Thương cho rằng, Việt Nam cần phải chuẩn bị sẵn sàng về mặt pháp lý và nguồn lực cần thiết để ứng phó kịp thời khi cần phải áp dụng 3 biện pháp phòng vệ thương mại mà các quốc gia đang áp dụng phổ biến đó là chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ. Do đó, rất cần sự chủ động của các nhà sản xuất trong nước trong việc chuẩn bị, nộp hồ sơ và cung cấp thông tin cho cơ quan điều tra về các hành vi bán phá giá của các nhà xuất khẩu nước ngoài gây thiệt hại cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Phạm Tất Thắng cũng cho rằng, trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều các hành vi gian lận đưa hàng hóa của thương hiệu Việt Nam đã thành danh ra gia công ở nước ngoài và phù phép thành hàng Việt Nam. Vì vậy, rất cần phải chú ý đến hiện tượng này để ngăn chặn các biện pháp phòng vệ thương mại.

Đặc biệt, với tiến trình hội nhập, các văn bản pháp luật trong phòng vệ thương mại rất cần được đối chiếu rà soát sao cho phù hợp với các quy định của luật đầu tư sửa đổi, luật doanh nghiệp sửa đổi, luật thuế xuất nhập khẩu, luật hải quan…Đó là một trong những yêu cầu rất quan trọng trong xây dựng nghị định về phòng vệ thương mại Việt Nam.

Lưu Hiệp

Ngày 31/1, Công an tỉnh Đồng Nai cho biết, vừa triệt phá đường dây sản xuất gas quy mô lớn. Đột kích kiểm tra 10 địa điểm sản xuất gas, cơ quan Công an phát hiện một lượng gas khủng chưa rõ nguồn gốc, đang được chiết nạp từ bồn lớn sang các bình loại 12kg và 45kg cùng nhiều dụng cụ, thiết bị phục vụ sang chiết gas và tem nhãn các hãng gas uy tín.

Chiều 31/1, Trung tá Trần Thanh Tùng - Phó Trưởng phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị đã phối hợp với các đơn vị thuộc Công an tỉnh và đơn vị liên quan, triệt phá thành công một tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, gây dư luận xấu, bức xúc trong nhân dân thời gian gần đây, tại một xã ven biển của tỉnh.

Iran ngày 31/1 thông báo nước này sẽ tiến hành cuộc tập trận tại Eo biển Hormuz, kéo dài trong hai ngày và bắt đầu từ mai (1/2), động thái diễn ra sau khi Mỹ điều tàu sân bay Abraham Lincoln và hàng loạt khí tài đến khu vực Trung Đông.

Khi kiểm tra kho chứa nguyên liệu của Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng (Sago Food) địa chỉ tại 274/87 Nguyễn Văn Tạo, xã Hiệp Phước, đoàn kiểm tra liên ngành TP Hồ Chí Minh đã phát hiện 371 kg thịt gia súc, gia cầm đông lạnh đựng trong túi nylon, không nhãn hiệu, không ngày sản xuất, không hạn sử dụng.

Năm 2025, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể thao Công an nhân dân (CAND) ghi dấu ấn đậm nét với nhiều thành tích nổi bật trên các đấu trường trong nước và quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng, tạo động lực để Thể thao CAND tiếp tục vươn lên, hướng tới những mục tiêu cao hơn trong năm 2026.

Để hỗ trợ cho hành khách đi lại trên tuyến Metro số 1, thời gian qua một loạt các khu đất trống phía dưới đoạn đường sắt trên cao đã được TP Hồ Chí Minh giao cho Công ty TNHH MTV dịch vụ công ích Thanh niên xung phong quản lý, khai thác để tổ chức trông giữ xe gắn máy. Lợi dụng tình trạng này, gian gần đây một bãi trông giữ xe đã ngang nhiên “mọc” lên trên phần đất làm quảng trường trung chuyển, kết nối hành khách giữa Bến xe Miền Đông (BXMĐ) mới với ga Suối Tiên - Nhà ga cuối cùng của tuyến Metro số 1…

Đại hội XIV của Đảng không chỉ xác lập những định hướng chiến lược về phát triển kinh tế – xã hội, mà còn đặt văn hóa và con người vào vị trí trung tâm của sự phát triển bền vững. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều biến động phức tạp, các thách thức an ninh phi truyền thống gia tăng, yêu cầu sớm đưa Nghị quyết vào cuộc sống càng trở nên cấp thiết. Với lực lượng Công an nhân dân, đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố nền tảng tinh thần xã hội, từ đó giữ vững an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội ngay từ gốc rễ con người và cộng đồng.

Bài viết “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!” của Tổng Bí thư Tô Lâm không chỉ là một văn bản chính luận mang tính định hướng chiến lược cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, mà còn là lời hiệu triệu có sức lan tỏa mạnh mẽ tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Tinh thần “tiến lên” và niềm tin “toàn thắng” đang được các trí thức, doanh nhân kiều bào tiếp nhận, suy ngẫm và chuyển hóa thành trách nhiệm, hành động cụ thể.

Sáng 31/1, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh An Giang cho biết, đã ra quyết định khởi tố bị can và thực hiện tạm giam đối với Bùi Hữu Phước (SN 2001; nghề nghiệp: Thư ký TAND tỉnh An Giang) về hành vi “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

Trong động thái mới nhất, Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) vừa phát ra một cảnh báo “nóng” về những rủi ro lớn mà thị trường bất động sản 2026 phải đối mặt. Tuy vậy, các chuyên gia dự báo đây là một giai đoạn "chuyển nhịp" đầy thử thách nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội bền vững hơn. Sau những biến động của giai đoạn trước, năm 2026 được xem là "bài test sức bền" thực sự cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư khi thị trường đối diện với các rủi ro tiềm ẩn, đồng thời bước vào quá trình thanh lọc mạnh mẽ để hướng tới các giá trị sử dụng thực tế.

Như nhiều làng nghề khắp cả nước, vào những ngày trung tuần tháng Chạp, nhiều làng nghề truyền thống ở xứ Huế như mứt gừng Kim Long, hoa giấy Thanh Tiên, làng nghề làm tượng ông Táo… đang tất bật, hối hả chạy đua với thời gian để sản xuất ra các mặt hàng thủ công truyền thống phục vụ thị trường Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ngoài nỗ lực tạo ra sản phẩm đạt chất lượng cao, những người thợ và nghệ nhân ở các làng nghề luôn mong mỏi sản phẩm do chính họ làm ra được “mua may, bán đắt”.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文