Doanh nghiệp logistics cần thay đổi tư duy để tiếp cận thị trường bình đẳng

EVFTA đã tạo rất nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp logistics ở Việt Nam

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biết, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) đã có hiệu lực từ ngày 1/8/2020. Trong đó, dịch vụ logistics có các cam kết đáng chú ý, theo hướng mở cửa mạnh hơn so với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Bên cạnh các cơ hội và tiềm năng, các DN logistics Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức mới do EVFTA mang lại. Sự chênh lệch về năng lực khiến các DN logistics Việt Nam cạnh tranh gay gắt với các DN logistics của EU, vốn rất mạnh và chiếm thị phần đáng kể trên thị trường logistics thế giHiện nhiều DN logistics mạnh của EU đã có hoạt động kinh doanh ở Việt Nam như các tập đoàn DHL Group, Kuehne + Nagel, DB Schenker của Đức, tập đoàn Maersk của Đan Mạch....... 

Trong khi đó, các DN dịch vụ logistics của Việt Nam phần lớn ở quy mô nhỏ và vừa, tính chuyên nghiệp chưa cao, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được thực tiễn phát triển dẫn đến chi phí dịch vụ logistics của Việt Nam cao hơn so với các nước.

Bên cạnh đó, hệ thống logistics và vận chuyển phải bảo đảm được các yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn và quy trình kiểm soát quốc tế của EU. Đối với hàng xuất khẩu từ Việt Nam, các mặt hàng truyền thống hay các mặt hàng mới cũng cần có sự bảo đảm tốt hơn về chất lượng bảo quản, vận chuyển, đặc biệt là nhóm hàng nông sản, mây tre đan, đồ gỗ là những mặt hàng dễ bị thay đổi chất lượng do điều kiện nhiệt độ, môi trường.

Đối với các mặt hàng có lộ trình dỡ bỏ thuế sau từ 5 - 10 năm, sự gia tăng nhu cầu vận chuyển có thể muộn hơn nhưng vẫn cần có sự chuẩn bị về phương tiện, thiết bị, quy trình quy chuẩn để vận chuyển các mặt hàng này đáp ứng các cam kết trong Hiệp định EVFTA.

Ở góc độ DN, ông Lê Hoành Khánh Nhựt, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Cao su Đà Nẵng cho biết, tận dụng cơ hội trong các Hiệp định EVFTA, DN đã tăng cường xuất khẩu, trong năm 2021 cao su Đà Nẵng tăng trưởng xuất khẩu trên 36% - là một con số rất lớn và đặc biệt trong 8 tháng đầu năm 2022 thì thị phần xuất khẩu cũng đặc biệt tăng.

Theo ông Nhựt, logistics là một chi phí rất lớn trong cấu thành giá trị của sản phẩm. Có những giai đoạn khó khăn như năm 2021 chi phí logistics đã tăng hàng chục lần. Đây cũng là một điểm khó khăn để cho các DN cân đối chi phí trong sản xuất.

“Chúng ta không có hãng tàu, chính vì thế DN bị chi phối bởi các hãng tàu nước ngoài rất nhiều. Do đó, Việt Nam nên phát triển trung tâm logistics tại các cảng lớn để đảm bảo được lượng tàu vào ra cho phù hợp và như thế, mới làm chủ được cuộc chơi này. Có thể nói rằng bây giờ nếu như chúng ta không đi kịp thì chúng ta sẽ chịu cạnh tranh rất lớn”, ông Nhựt nói.

 Ông Mai Trần Thuật, Giám đốc phụ trách Supply Chain Solutions, Bee Logistics Group cho hay, EVFTA đã tạo rất nhiều cơ hội cho các DN logistics ở Việt Nam, đặc biệt là trong xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng ra khỏi Trung Quốc thì các DN EU đầu tư vào Việt Nam và đây là cơ hội để cho các DN logistics phát triển.

“Tuy nhiên, để cạnh tranh trực tiếp với các DN nước ngoài, những công ty lớn như Maersk hay DHL thì rất khó. Bản thân chúng tôi đi trước đón đầu, tạm thời là làm đại lý, hợp tác với các hãng lớn và làm thầu phụ lại cho họ, tuy nhiên cũng còn khó khăn”, ông Mai Trần Thuật bày tỏ.

Đồng hành với doanh nghiệp để vươn ra thị trường lớn

Ông Trần Thanh Hải cho rằng, EU là thị trường quy mô rộng lớn cùng với tốc độ tăng trưởng cao là một cơ hội lớn cho các DN xuất nhập khẩu và các DN logistics. Tuy nhiên, để nắm bắt được thị trường thì cần có sự liên kết, DN Việt cũng đã phấn đấu vươn lên, ví dụ như Bee Logistics. 

Để hỗ trợ và thúc đẩy ngành logistics phát triển, ở góc độ quản lý, ông Trần Thanh Hải cho biết, thời gian qua, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương cũng đã dành sự quan tâm lớn để hỗ trợ dịch vụ này phát triển.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định 200, trong đó có đề cập về kế hoạch hành động phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của dịch vụ logistics đến năm 2025 và trên cơ sở đó, Bộ Công Thương, các bộ, ngành, địa phương cũng đã có những kế hoạch cụ thể để triển khai và hỗ trợ cho các DN.

“Chúng ta nhìn thấy sự thay đổi mạnh mẽ ở trong các lĩnh vực như hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông…Bên cạnh đó, môi trường kinh doanh và việc hỗ trợ DN logistics cũng là một yếu tố mà các cơ quan nhà nước hiện nay đang tích cực triển khai giúp DN có thể tiếp cận được với trình độ quốc tế, có thể vươn ra được thị trường ở bên ngoài”, ông Trần Thanh Hải cho hay.

Ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Thương mại đa biên, Bộ Công Thương cũng cho rằng, trong hội nhập, điều quan trọng nhất là DN phải tìm hiểu thật kỹ các cam kết của cáchiệp định liên quan đến ngành hàng xuất khẩu của mình, đấy chính là cơ hội và thách thức. DN cần thay đổi tư duy làm ăn, tiếp cận thị trường một cách bình đẳng và cạnh tranh. Đặc biệt, để đủ sức hợp tác, liên kết đứng vững trên sân nhà, DN Việt cũng cần phải tập trung đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực, tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao, từ đó thúc đẩy chất lượng của dịch vụ logistics.