Ép khách hàng mua bảo hiểm để được vay lãi suất tốt
Mặc dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nhiều lần lên tiếng nghiêm cấm các ngân hàng thương mại (NHTM) ép khách hàng vay vốn mua bảo hiểm nhân thọ, nhưng thực tế tình trạng này vẫn còn tiếp diễn.
Đại diện Công ty TNHH Đầu tư thương mại M.D (quận 12) cho biết, dù không bắt buộc mua bảo hiểm nhân thọ khi doanh nghiệp (DN) vay vốn, nhưng ngân hàng vẫn đưa ra 2 lựa chọn cho DN: Gói vay không có bảo hiểm thì lãi suất cao, còn gói vay có bảo hiểm thì lãi suất tốt hơn. Điều này đưa người vay vào thế phải mua bảo hiểm khi vay để được lãi suất tốt. Với DN lớn thì khoản tiền mua bảo hiểm không đáng kể, nhưng với DN nhỏ và vừa thì đây lại là chuyện lớn. Vì vậy, rất mong cơ quan có thẩm quyền có giải pháp để hỗ trợ cho DN khi đi vay.
Đây cũng là tình trạng khiến nhiều DN bức xúc, khi muốn vay vốn ngân hàng là phải mua bảo hiểm. DN muốn vay cũng không có lựa chọn nào khác do hồ sơ tín dụng, hồ sơ vay vốn đã gửi vào ngân hàng, tài sản thế chấp cũng đã ở ngân hàng, rất khó để chuyển từ ngân hàng này sang ngân hàng khác.
Liên quan đến vấn đề này, theo giải thích của NHNN - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh: Về quy định hiện nay, NHNN đã có chỉ đạo đối với các NHTM có hoạt động đại lý bảo hiểm. Theo đó, hoạt động đại lý bảo hiểm trong quá trình tư vấn, giới thiệu bán sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng phải đảm bảo cung cấp chính xác, đầy đủ các thông tin về sản phẩm bảo hiểm, DN bảo hiểm, quyền lợi bảo hiểm … Theo đó, trong trường hợp như Công ty TNHH Đầu tư thương mại M.D phản ánh cho thấy, việc vay vốn có bảo hiểm hay vay vốn không có bảo hiểm thuộc về lựa chọn của DN trong quan hệ tín dụng với NHTM.
Đứng ở góc độ kinh doanh, thì ngân hàng thực hiện như vậy cũng không khác mấy so với các hình thức combo bán hàng hiện nay, nếu sử dụng combo hay nói khác hơn là mua nhiều thứ hơn, thì sẽ được người bán giảm giá (đối với ngân hàng thì lãi suất cho vay chính là giá bán). Ngoài ra, đứng về góc độ rủi ro trong hoạt động tín dụng, việc khách hàng mua bảo hiểm thì mức độ rủi ro tín dụng sẽ thấp hơn so với trường hợp không mua bảo hiểm. Do đó, việc ngân hàng áp dụng lãi suất đối với gói vay có bảo hiểm thì lãi suất thấp hơn so với gói vay không có bảo hiểm cũng là phù hợp với việc định giá rủi ro của khoản vay trong hoạt động cho vay đối với khách hàng.
"Riêng đối với bảo hiểm nhân thọ mà tổ chức tín dụng liên kết với công ty bảo hiểm, nếu "ép" khách hàng vay vốn là không được, quy định đã có và thậm chí có đường dây nóng phản ánh kiến nghị của người dân, DN liên quan hoạt động cung ứng dịch vụ bảo hiểm của tổ chức tín dụng. Nếu bị ngân hàng "ép" mua bảo hiểm nhân thọ khi vay vốn, khách hàng cá nhân và DN hãy phản ánh tới NHNN", ông Nguyễn Đức Lệnh - Phó Giám đốc NHNN - Chi nhánh TP Hồ Chí Minh khẳng định.
Trong thời gian qua, NHNN đã có nhiều văn bản yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo về hoạt động kinh doanh, đại lý bảo hiểm; rà soát, chấn chỉnh hoạt động cung ứng dịch vụ liên quan đến bảo hiểm trên toàn hệ thống, không để xảy ra trường hợp cán bộ, đơn vị kinh doanh "ép" khách hàng mua bảo hiểm dưới mọi hình thức.
Ông Nguyễn Đức Lệnh, cũng khẳng định, sau 4 đợt cắt giảm lãi suất điều hành của NHNN từ đầu năm đến nay, mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường đã giảm rất mạnh, từ đó tạo dư địa cho các NHTM tiếp tục hạ lãi suất cho vay đối với DN. Riêng tại TP Hồ Chí Minh, hiện các NHTM trên địa bàn đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ vốn cho DN như: Chương trình kết nối Ngân hàng - DN; chương trình hỗ trợ lãi suất 2%, chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ (gói tín dụng 120.000 tỷ đồng)… Đặc biệt, Chương trình kết nối Ngân hàng – DN, các NHTM đã chia sẻ khó khăn cùng với DN, tự nguyện giảm lãi suất, cho vay mới lãi suất phù hợp và tăng hạn mức tín dụng với 20 thương hiệu ngân hàng tham gia với gói tín dụng đã đăng ký là 453.070 tỷ đồng.
Nhiều DN cũng than phiền, do không có tài sản thế chấp nên DN rất khó vay vốn ngân hàng, vì vậy kiến nghị cần có cơ chế cho vay tín chấp. Hay có DN đến ngân hàng để hỏi gói vay lãi suất 2% hỗ trợ DN khó khăn sau dịch COVID -19 thì nhân viên ngân hàng nói không rõ về gói này. Vì vậy, DN tìm hiểu để vay thấu chi với lãi suất cao, khoảng gần 20%.
Ông Nguyễn Đức Lệnh cũng khẳng định, để được vay tín chấp, DN cũng cần nâng cao trình độ quản lý, công khai, minh bạch sổ sách kế toán. Dựa trên cơ sở đó, NHTM mới có thể thẩm định, đánh giá xem DN hoạt động hiệu quả ra sao, kết quả kinh doanh thế nào để kiểm soát dòng tiền và quyết định cho vay.
“Còn với hình thức cho vay thấu chi, thường là cho vay qua thẻ tín dụng, là loại hình cho vay có tính tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu chi tiêu của cá nhân, không phải là hoạt động cho vay để phục vụ sản xuất kinh doanh. Vì vậy, DN không thể sử dụng hình thức này, bởi sử dụng vốn không đúng mục đích sẽ bị ngân hàng thu hồi vốn khi phát hiện”, ông Lệnh lưu ý DN.