Gỡ vướng cho doanh nghiệp về bảo hiểm xã hội

Đại diện của Công ty TNHH may thêu Thuận Phương cho biết, từ cuối năm 2021 đến nay, BHXH địa phương đã triển khai thanh tra các DN phát sinh các trường hợp, trong đó có trường hợp người lao động (NLĐ) nghỉ hưởng chế độ thai sản sau khi đóng vừa đủ 6 tháng hoặc 7 tháng BHXH. Theo DN, việc thanh tra này là bất hợp lý và bất hợp pháp.

Bất hợp lý đó là việc nghỉ hưởng chế độ thai sản khi nào là phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng NLĐ. Còn việc đóng BHXH thì căn cứ vào thời điểm ký HĐLĐ của NLĐ. Với hai vấn đề này, DN không thể tự ý dời thời điểm ký HĐLĐ hay yêu cầu NLĐ thay đổi thời điểm nghỉ dưỡng chế độ thai sản. Như vậy, nếu NLĐ đóng vừa đúng 6 tháng hoặc 7 tháng BHXH ngay trước khi nghỉ hưởng chế độ thai sản, thì đó không phải là hành vi của DN để DN phải bị thanh tra.Mặt khác, hồ sơ yêu cầu thanh tra cũng bất hợp lý, nếu NLĐ đóng BHXH vừa đủ 6 tháng hoặc 7 tháng BHXH rồi nghỉ thai sản thì thời điểm NLĐ vào công ty làm việc chủ yếu là năm hiện tại, hoặc các tháng cuối của năm liền trước. Tuy nhiên, trong hồ sơ thanh tra của BHXH thì yêu cầu báo cáo tài chính,báo cáo quyết toán thuế TNCN của năm trước đó (khi chưa phát sinh NLĐ này tại công ty), kèm theo đó là toàn bộ HĐLĐ, toàn bộ bảng lương của đơn vị. Như vậy, với yêu cầu của BHXH mỗi lần thanh tra thì công ty sẽ phải tốn rất nhiều thờigian để chuẩn bị, trong khi đó có rất nhiều tài liệu không có liên quan đến NLĐ.

Còn bất hợp pháp đó là nếu Công ty nhận NLĐ đang có thai (từ khoảng 3 tháng trở xuống), thì Công ty sẽ bị thanh tra về lao động. Đây là hành vi “phân biệt đối xử” theo tình trạng mang thai của NLĐ. “Từ cuối năm 2021 đến nay, công ty bị thanh tra 4 lần vì có NLĐ nghỉ hưởng chế độ thai sản sau khi đóng đủ 6 tháng BHXH. Sắp tới, công ty chúng tôi có thể có thêm 2 trường hợp NLĐ hưởng thai sản nữa”, đại diện DN cho biết và đề nghị BHXH xem xét lại vấn đề này, trước tiên là tạm dừng ngay việc thanh tra DN khi phát sinh các trường hợp NLĐ nghỉ hưởng chế độ BHXH khi vừa đóng đủ 6,7 tháng BHXH.

Ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó Giám đốc quản lý, điều hành BHXH TP Hồ Chí Minh cho biết, theo quy định chỉ thanh tra 1 lần/năm, nếu công ty có dấu hiệu vi phạm thì mới thanh tra lại. Vấn đề như công ty đề cập là kiểm tra 4 lần trong năm là không đúng, BHXH sẽ có buổi làm việc trực tiếp với công ty để xem xét hồ sơ cụ thể, nhằm giải quyết vướng mắc của DN một cách thỏa đáng.

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, ITPC đã phối hợp BHXH TP Hồ Chí Minh tổ chức đối thoại DN và chính quyền thành phố, không chỉ tổ chức trực tiếp mà thông qua cổng thông tin điện tử, DN có thể gửi các câu hỏi những vấn đề khó khăn vướng mắc. Ban điều hành sẽ chuyển đến cơ quan chức năng, đại diện các sở, ngành, các quận, huyện có trách nhiệm phản hồi những thông tin mà DN phản ánh.

Tại buổi đối thoại ngày 28/2, Ban Tổ chức cũng đã tiếp nhận và giải đáp nhiều câu hỏi của DN liên quan đến các vấn đề về giải quyết chế độ thai sản, chế độ ốm đau và chính sách hỗ trợ NLĐ; chi trả trợ cấp thôi việc; chế độ BHXH đối với NLĐ làm việc từ hai hợp đồng lao động trở lên; BHXH cho NLĐ nước ngoài; BHXH cho NLĐ có công việc nặng nhọc, độc hại; thủ tục đăng ký bảo hiểm cho DN,... Một số DN phản ánh đến cơ quan BHXH cách truy cập, cập nhật dữ liệu từ ứng dụng BHXH số-VssID còn chậm, thậm chí bị lỗi, việc cập nhật quá trình đóng BHXH trên VssID của nhân viên thể hiện chưa đầy đủ...

Ông Nguyễn Quốc Thanh cho biết, VssID là ứng dụng được BHXH cung cấp cho NLĐ có thông tin về quá trình đóng BHXH, lịch sử khám, chữa bệnh cũng như NLĐ có thể xem tất cả việc giải quyết chế độ trên ứng dụng này. Tuy nhiên, thời gian qua, hệ thống BHXH đã cập nhật nhiều lần và đang tiếp tục cập nhật. Trước đây, hệ thống mật khẩu được cung cấp qua hệ thống điện thoại di động, nhưng hiện hệ thống điện thoại đang được nâng cấp, kể cả mật khẩu. Do đó, các đơn vị và NLĐ liên hệ với BHXH qua đường dây nóng để được hướng dẫn cụ thể.

Bà Phan Thị Mai, Trưởng phòng Quản lý thu - sổ, thẻ BHXH TP Hồ Chí Minh cũng thông tin đến DN về những điểm mới của BHXH được áp dụng từ 1/2/2023. Trong đó, thay đổi về BHXH 1 lần; những quy định mới về hưu trí, một số vấn đề liên quan đến đóng BHXH...

Bà Mai cho biết, tại Thông tư 18/2022/TT-BYT được ban hành ngày 31/12/2022, bổ sung một số quy định tại Thông tư 56/2017/TT-BYT, trong đó có quy định một số trường hợp mắc bệnh được hưởng BHXH. Trường hợp thứ nhất, là người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS. Trước đây, trường hợp này phải bệnh tới mức không tự kiểm soát hoặc không tự thực hiện nhu cầu sinh hoạt hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc và trong bệnh án phải ghi rõ những điều này thì mới được thanh toán; Trường hợp thứ hai, là người mắc các bệnh tật có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và không tự kiểm soát hoặc không tự sinh hoạt cá nhân hằng ngày mà cần có người theo dõi, trợ giúp, chăm sóc thì được hưởng BHXH 1 lần.