Nhiều sai phạm trong việc thuê đất do Nhà nước quản lý trên địa bàn tỉnh Bến Tre

Từ ngày 1/7/2014 đến ngày 30/4/2024, UBND tỉnh Bến Tre đã phê duyệt 374 quyết định cho thuê đất với tổng diện tích đất 2.175,54ha, trong đó có 371 quyết định cho thuê đất không thông qua đấu giá, 3 quyết định cho thuê đất thông qua đấu giá.Thanh tra đã chỉ ra những sai phạm, hạn chế trong việc chấp hành quy định pháp luật về thực hiện nghĩa vụ tài chính trong việc thuê đất do Nhà nước quản lý trên địa bàn.

Cụ thể, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre và Trung tâm Xúc tiến đầu tư trình UBND tỉnh phê duyệt quyết định chủ trương đầu tư, cấp Giấy chứng nhận đầu tư khi chủ đầu tư chưa lập báo cáo đánh giá tác động môi trường; không phát hiện và xử lý kịp thời đối với các trường hợp: xây dựng không đúng chủ trương đầu tư được phê duyệt, thực hiện dự án chậm tiến độ, ngừng hoạt động trong thời gian dài.

Sở Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh cho thuê đất không phù hợp quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất đối với các dự án chưa đảm bảo điều kiện thuê đất do mục đích sử dụng không phù hợp kế hoạch sử dụng đất hàng năm của huyện; đề xuất UBND tỉnh chấp thuận cho phép điều chỉnh cục bộ quy hoạch sử dụng đất và cập nhật kế hoạch sử dụng đất của năm tiếp theo để tổ chức được thuê đất thực hiện dự án đầu tư. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bến Tre để các trường hợp thực hiện không đúng quy định pháp luật về đất đai của các tổ chức được UBND tỉnh cho thuê đất như: sử dụng đất sai mục đích được cho thuê; không đưa đất vào sử dụng 12 tháng liên tục và chậm tiến độ theo dự án đầu tư được phê duyệt; hết thời hạn cho thuê đất nhưng tổ chức thuê đất không lập thủ tục xin gia hạn sử dụng đất mà tiếp tục sử dụng đất; Hợp tác xã nông nghiệp Phú Ngãi không đăng ký chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa; thế chấp quyền sử dụng đất, cho thuê lại đất đối với đất thuê trả tiền hàng năm; cho thuê tài sản gắn liền với đất khi chưa đăng ký quyền sở hữu tài sản.

Thực chất các tổ chức thuê đất không có nhu cầu trực tiếp sử dụng đất để thực hiện các dự án theo chủ trương đầu tư được UBND tỉnh chấp thuận mà cho thuê tài sản là các công trình trên đất (có sẵn hoặc mới xây dựng) để thu lợi. Số tiền thu lợi của các tổ chức cho thuê quyền sử dụng đất, tài sản trên đất không đúng quy định pháp luật: 2.160.886.184 đồng (gồm: Công ty Lương thực Bến Tre 1.821.176.703 đồng; Công ty CP Xây dựng và Bảo trì Cầu đường 254.709.481 đồng và Văn phòng Công chứng Thạnh Phú 85.000.000 đồng).

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho Công ty TNHH MTV Mặt nạ Thạch dừa EZ COSTEC Việt Nam ghi sai mục đích sử dụng đất với quyết định cho thuê đất; cấp GCNQSDĐ cho Công ty TNHH MTV Việt Úc ghi chưa đúng thông tin theo Quyết định của Cục Thuế về việc miễn tiền thuê đất.

Chậm tham mưu UBND tỉnh xác định giá đất để thu tiền thuê đất và ký hợp đồng thuê đất đối với các tổ chức đã được UBND tỉnh quyết định cho thuê đất, gồm: Công ty CP Xây dựng Tăng Phúc Khang; Trung tâm Quản lý phà và bến xe Bến Tre; Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu; Bệnh viện Đa khoa khu vực Cù Lao Minh; Đài Phát thanh và Truyền hình Bến Tre; Ban Quản lý Chợ TP Bến Tre và Ban Quản lý chợ huyện Mỏ Cày Nam. Đến nay, còn 9 tổ chức chưa lập thủ tục thuê đất; ban hành các quyết định miễn tiền thuê đất cho Công ty CP thủy sản Hải Hương và Công ty TNHH MTV TM-DV-XD Thủy sản Gia Khang không đúng cơ sở pháp lý.

Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản Bến Tre không kiểm tra kỹ hồ sơ và đối chiếu quy định pháp luật trước khi lập thủ tục bán đấu giá tài sản theo đề nghị của Ngân hàng BIDV nên đã hoàn thành thủ tục bán đấu giá tài sản và quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm của Công ty CP Xây dựng công trình giao thông Bến Tre là không đúng quy định.

Cục Thuế tỉnh Bến Tre chưa thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ trong quá trình quản lý thuế và các khoản thu khác của ngân sách nhà nước nên còn để xảy ra các hạn chế như: chậm điều chỉnh, không điều chỉnh đơn giá thuê đất sau chu kỳ ổn định đơn giá thuê đất 5 năm. Chưa thu đầy đủ tiền thuê đất (Công ty TNHH MTV TM-DV-XD thủy sản Gia Khang, số tiền 144.392.000 đồng), để các tổ chức nợ tiền thuê đất (Công ty CP NTS Hùng Vương Miền Tây; Công ty CP Hùng Vương; Công ty CP xây dựng công trình giao thông Bến Tre; Công ty tư vấn và đầu tư xây dựng Hàm Luông; Công ty CP Gò Đàng; Công ty TNHH khai thác quản lý chợ Đồng Khởi: số tiền 4.887.327.723 đồng) trong thời gian dài.

Đồng thời, Cục Thuế tỉnh Bến Tre quyết định miễn tiền thuê đất đối với các tổ chức như: Công ty CP Đầu tư Đại Quang Thủy; Công ty CP thủy sản Hải Hương; Công ty TNHH MTV XNK gỗ Hồng Đại Dương; Công ty TNHH May mặc Ming Đa Việt Nam; DNTN Tân An và Công ty TNHH chế biến nông sản Thuận Phong... số tiền 410.185.515 đồng không đúng quy định.

Thanh tra tỉnh Bến Tre đã kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư tổ chức kiểm tra và xử lý đối với các trường hợp vi phạm được nêu tại kết luận thanh tra. Chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức thanh tra đối với Công ty TNHH MTV TM-DV-XD thủy sản Gia Khang về việc chấp hành quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng và đất đai.

Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư kiểm tra và yêu cầu các tổ chức (Công ty CP NTS Hùng Vương Miền Tây, Công ty CP Hùng Vương, Công ty CP Thủy sản Hải Hương, Công CP Giáo dục Hiểu về trái tim, Công ty TNHH Nước sạch Darco Ba Lai) có kế hoạch sử dụng đất tránh lãng phí tài nguyên đất đai, có biện pháp xử lý kịp thời nếu các tổ chức có vi phạm quy định pháp luật. Các sở chức năng phối hợp với Cục Thuế xác định và truy thu tiền thuê đất của các tổ chức (Chi nhánh Công ty TNHH Sản xuất giống thủy sản Tuấn Hà, Công ty CP NTS Đồng Tâm, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Hưng Đức) từ khi sử dụng đất theo chủ trương cho thuê của UBND tỉnh đến khi có quyết định cho thuê đất; hướng dẫn Hợp tác xã nông nghiệp Phú Ngãi đăng ký chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa theo quy định.

Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu UBND tỉnh Bến Tre thu hồi đất theo quy định đối với các tổ chức: Công ty CP Đầu tư và thương mại DIC (tại xã Lộc Thuận, huyện Bình Đại); Công ty TNHH thương mại - dịch vụ - chế biến thực phẩm Thành Phát (tại xã Tân Thạch, huyện Châu Thành); DNTN Xăng dầu thủy sản Ngân Phát (xã An Thủy, huyện Ba Tri); Công ty CP Đầu tư Đại Quang Thủy (tại xã Phú Long, huyện Bình Đại).

Cục Thuế điều chỉnh đơn giá thuê đất đối với Công ty TNHH Phước Tiến và Công ty TNHH XNK nông lâm nghiệp Hưng Thịnh; yêu cầu các Chi cục Thuế khu vực thông báo thu tiền thuê đất sau khi có đơn giá được điều chỉnh; thu hồi các quyết định về việc miễn tiền thuê đất cho Công ty CP thủy sản Hải Hương và Công ty TNHH MTV TM-DV-XD thủy sản Gia Khang. Phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường xác định và truy thu tiền thuê đất của các tổ chức (Chi nhánh Công ty TNHH Sản xuất giống thủy sản Tuấn Hà, Công ty CP NTS Đồng Tâm, Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Hưng Đức) từ khi sử dụng đất theo chủ trương cho thuê của UBND tỉnh đến khi có quyết định cho thuê đất.

Cơ quan thuế thu hồi nộp ngân sách nhà nước các khoản nợ tiền thuê đất của 6 tổ chức với số tiền 4.887.327.723 đồng; rà soát và tiến hành thực hiện quy trình cưỡng chế thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật. Thu hồi nộp ngân sách nhà nước số tiền vi phạm phát hiện qua thanh tra 2.715.463.699 đồng, gồm: tiền thuê đất phải nộp của Công ty TNHH MTV TM-DV-XD thủy sản Gia Khang là 144.392.000 đồng; tiền thu lợi của các tổ chức cho thuê quyền sử dụng đất, tài sản trên đất không đúng quy định pháp luật: 2.160.886.184 đồng; tiền thuê đất được miễn không đúng quy định đối với 7 tổ chức là 410.185.515 đồng.