Nỗ lực đẩy lùi, chấm dứt nạn mua bán hóa đơn trên mạng xã hội

Dựng doanh nghiệp sắp phá sản để mua bán hóa đơn

Thông tin từ Tổng cục Thuế cho biết, sau gần 2 năm triển khai hóa đơn điện tử (HĐĐT) thay cho hóa đơn giấy truyền thống, đến nay đã có 100% doanh nghiệp, tổ chức và hộ, cá nhân kinh doanh hạch toán theo phương pháp kê khai chuyển đổi sang sử dụng HĐĐT. Cơ quan thuế đã tiếp nhận và xử lý khoảng 7,2 tỷ hóa đơn (gồm hơn 2 tỷ hóa đơn có mã và gần 5,2 tỷ hóa đơn không mã). Việc triển khai HĐĐT đã giúp cơ quan thuế có thể xây dựng cơ sở dữ liệu về hóa đơn để thuận tiện trong khâu truy suất, tra cứu; giúp hỗ trợ người dân và doanh nghiệp nâng cao ý thức tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế, góp phần ngăn chặn tình trạng gian lận thuế, trốn thuế.

Tuy nhiên, thời gian qua, một số tổ chức, cá nhân phát hành và sử dụng HĐĐT trái pháp luật để gian lận thuế, chiếm đoạt ngân sách nhà nước. Đáng chú ý, tội phạm về thuế có chiều hướng gia tăng, hành vi mua bán hoá đơn ngày một tinh vi, gây khó khăn cho cơ quan chức năng. Các đối tượng lợi dụng quy định trong đăng ký kinh doanh để thành lập một hoặc chuỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh thông qua việc sử dụng giấy chứng minh nhân dân/căn cước công dân của một số người thiếu hiểu biết, hám lợi, bị mất cắp hoặc giả mạo, hoạt động trong một chu kỳ ngắn rồi bỏ trốn, mất tích.

Một hình thức khác đó là dựng những doanh nghiệp sắp phá sản để mua bán hóa đơn (thay đổi người đại diện pháp luật với mục đích để bán hóa đơn không hợp pháp). Ngoài ra, các đối tượng thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh tại các vùng, miền có sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt thuỷ hải sản, nguyên nhiên vật liệu nhằm hợp pháp hoá nguồn gốc hàng ghi trên các hóa đơn không hợp pháp, tránh nghi ngờ, kiểm soát của cơ quan chức năng.

Đặc biệt, các đối tượng đã lợi dụng sự phát triển của các mạng xã hội trên không gian mạng lập ra nhiều hội, nhóm, tài khoản trên các nền tảng mạng xã hội… nhằm mục đích rao bán các hóa đơn GTGT của các "doanh nghiệp ma" với nhiều loại mặt hàng khác nhau để thu lợi bất chính.

Lợi dụng môi trường mạng, một số doanh nghiệp đã dễ dàng móc nối với các đối tượng rao bán hoá đơn để thực hiện hành vi mua hóa đơn không hợp pháp nhằm chiếm đoạt thuế của Nhà nước thông qua việc khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào, giảm số thuế GTGT phải nộp ngân sách nhà nước; sử dụng hóa đơn để hợp thức hóa cho hàng hóa trôi nổi, hợp thức hoá hàng buôn lậu, tham ô, lập khống chi phí phát sinh, làm giảm chi phí dẫn đến giảm thu nhập chịu thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp ngân sách nhà nước; sử dụng hóa đơn để hợp thức hóa cho hàng hóa trôi nổi, hợp thức hoá hàng buôn lậu, tham ô, lập khống chi phí phát sinh, làm giảm chi phí dẫn đến giảm thu nhập chịu thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp ngân sách nhà nước; sử dụng hóa đơn đầu vào để tăng số thuế được hoàn...

Tăng cường công tác phòng chống gian lận hóa đơn

Trước thực tế này, cơ quan Thuế đang ráo riết tăng cường công tác phòng, chống gian lận hoá đơn, đặc biệt là công tác phối hợp với cơ quan Công an. Kết quả chỉ tính riêng năm 2023, cơ quan thuế đã chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an kiến nghị điều tra, khởi tố 88 hồ sơ. Ngược lại, ngành Thuế cũng nhận được 4.416 yêu cầu cung cấp hồ sơ của cơ quan Công an đề nghị cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan đến lĩnh vực thuế của người nộp thuế phục vụ công tác quản lý, trấn áp tội phạm kinh tế của cơ quan Công an.

Theo đó, nhiều vụ án gian lận hoá đơn đã bị xử lý như vụ án mua bán hóa đơn GTGT không hợp pháp do Nguyễn Minh Tú cầm đầu; vụ án mua bán hóa đơn của đối tượng Trương Xuân Đước; vụ án Hoàng Đặng Ngọc Mỹ Trang và đồng phạm phạm tội "In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn" và "Trốn thuế" ...

Hiện Tổng cục Thuế đã chỉ đạo cơ quan thuế các cấp tăng cường quản lý thuế, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật thuế của người nộp thuế; tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm trong lĩnh vực thuế. Hiện nay, cơ quan Thuế đã xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá rủi ro về HĐĐT, phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin để xử lý các dữ liệu về HĐĐT, hỗ trợ nhận diện được người nộp thuế có rủi ro cao về sử dụng HĐĐT để đưa ra cảnh báo, xử lý nếu có vi phạm, hoặc chuyển sang cơ quan Công an đối với trường hợp thuộc diện rủi ro cao có dấu hiệu tội phạm để phối hợp điều tra và xử lý nếu phát hiện vi phạm.

Riêng với hành vi mua bán hóa đơn trên không gian mạng, Tổng cục Thuế đã yêu cầu Cục thuế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai quyết liệt các giải pháp như chủ động thu thập thông tin về đối tượng rao bán hóa đơn trên không gian mạng trên địa bàn, đồng thời, có biện pháp ngăn chặn việc phát tán, đăng tải các thông tin rao bán HĐĐT trên không gian mạng.

"Ngành Thuế quyết tâm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và cơ quan Công an đẩy lùi, chấm dứt nạn mua bán và sử dụng bất hợp pháp hóa đơn trong lĩnh vực thuế. Tổng cục Thuế kêu gọi và mong muốn người dân, người nộp thuế chấp hành tốt chế độ hoá đơn, chứng từ theo đúng quy định của pháp luật; kịp thời thông tin đến cơ quan Thuế và cơ quan chức năng những dấu hiệu mua, bán hoá đơn, chứng từ không hợp pháp để tiến hành rà soát, thanh tra, kiểm tra hoặc điều tra và xử lý nếu có vi phạm.