Sẵn sàng cho việc xóa bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh ở TP Hồ Chí Minh

Theo đề án này, từ ngày 1/1/2026, các HKD, cá nhân kinh doanh nếu có mức doanh thu hằng năm từ 200 triệu đồng trở xuống sẽ thuộc đối tượng không phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên các HKD thuộc nhóm này vẫn phải thực hiện kê khai doanh thu nhằm minh bạch hoạt động kinh doanh, bảo đảm công bằng với tổ chức, cá nhân nộp thuế.

Tiền thuế từ HKD chỉ chiếm 2% tổng thu của cơ quan thuế

Theo bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng phòng Thuế cá nhân, HKD và thu khác - Thuế TP Hồ Chí Minh, tính đến ngày 31/10 vừa qua, tổng số HKD ổn định, gồm cả số hộ thuế khoán và hộ kê khai do Thuế TP Hồ Chí Minh quản lý là 364.461 hộ.

Số hộ kinh doanh được quản lý thuế này tập trung chủ yếu tại các phường, xã thuộc địa bàn TP Hồ Chí Minh, nơi có chi phí sinh hoạt cao hơn khu vực khác với số lượng lên đến 241.745 hộ; khu vực Bình Dương có 90.029 hộ và địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu có 32.687 hộ. Trong số hộ kinh doanh cơ quan thuế đang quản lý, có 345.893 hộ đang áp dụng mức thuế khoán và 18.568 hộ nộp thuế theo hình thức kê khai.

Đặc biệt, trong số 345.893 HKD nộp thuế khoán, số hộ có doanh thu đến 200 triệu đồng/năm chiếm đến 179.223 hộ; hộ có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm đến dưới 3 tỷ đồng/năm có 163.571 hộ; hộ đạt mức doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm chỉ có 3.099 hộ.

Đến nay các hộ hạch toán thuế theo hình thức kê khai đã nộp hồ sơ khai thuế 100% bằng phương thức điện tử; tỷ lệ HKD có tài khoản thuế điện tử cũng đạt 96%, trong đó tỷ lệ tài khoản thuế điện tử qua hệ thống etax Mobile đạt 88,5%. Trong số HKD nộp thuế trên địa bàn cũng đã có 26.479 hộ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và có 20.424 HKD xuất hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, đạt tỷ lệ lên đến 83%. Như vậy cơ bản là doanh thu của các HKD được quản lý thuế tại TP Hồ Chí Minh cũng đã được kiểm soát một cách minh bạch. 

Bà Lê cho biết, năm ngoái tổng số thu chỉ đạt 8.321 tỷ đồng, chiếm 1,62% so với tổng thu ngân sách của Thuế TP Hồ Chí Minh. Năm nay, lũy kế đến ngày 31/10 vừa qua tổng số tiền thuế do HKD, cá nhân kinh doanh nộp cũng chỉ đạt 9.212 tỷ đồng, chiếm hơn 2% so với tổng thu ngân sách của cơ quan thuế thành phố. Như vậy đây là một nguồn thu khá nhỏ so với việc thành phố đẩy nhanh cấp “sổ hồng”, đẩy nhanh việc gỡ vướng cho các dự án bất động sản để tạo nguồn thu từ đất, từ hoạt động chuyển nhượng nhà ở. 

Theo quy định của Bộ Tài chính, từ ngày 1/1/2026, HKD sẽ chính thức chuyển sang phương pháp kê khai - tự khai, tự nộp thuế thay cho hình thức thuế khoán. Mục tiêu đặt ra là 100% HKD thực hiện thủ tục thuế bằng phương thức điện tử, từng bước sử dụng hóa đơn điện tử và với các hộ có doanh thu lớn, phải tách biệt dòng tiền cá nhân với hoạt động kinh doanh thông qua tài khoản riêng. Ngân hàng sẽ phối hợp cùng 29 thuế cơ sở thuộc Thuế TP Hồ Chí Minh triển khai hàng loạt chương trình nhằm hỗ trợ HKD chuyển đổi sang mô hình quản lý minh bạch, hiện đại.

Kiểm soát doanh thu để minh bạch, bình đẳng về nghĩa vụ thuế

Theo hướng dẫn trong đề án về quản lý thuế đối với HKD nộp thuế khoán và HKD nộp thuế theo phương pháp kê khai của Bộ Tài chính, thì HKD kê khai sẽ phải đáp ứng tiêu chí cao nhất của DN siêu nhỏ có quy mô sử dụng lao động không quá 10 người; đối với lĩnh vực sản xuất, xây dựng thì doanh thu 1 năm không quá 3 tỷ; đối với lĩnh vực thương mại, dịch vụ thì doanh thu 1 năm không quá 10 tỷ đồng.

Trong đó nhóm có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở lại sẽ không phải nộp thuế VAT và TNCN; nhóm có doanh thu từ 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm và nhóm đạt doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm sẽ phải nộp các khoản thuế này.

Để thực hiện mục tiêu xóa bỏ thuế khoán và chuyển đổi 100% HKD sang phương pháp nộp thuế theo kê khai từ đầu năm 2026, Thuế TP Hồ Chí Minh đã đưa ra  4 nhóm giải pháp.  Cơ quan thuế sẽ chủ động hướng dẫn cụ thể về chính sách thuế đối với HKD, về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, ghi chép sổ sách kế toán, cách kê khai, tính thuế và nộp thuế trên các ứng dụng thuế điện tử và dịch vụ công…

Các nội dung này sẽ được đăng tải hàng ngày trên các kênh truyền thông của Thuế thành phố. Đồng thời, cơ quan thuế cũng phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn và đối thoại với tất cả các HKD tại tất cả các xã, phường, các chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn.

Các đơn vị này đều phải cam kết đồng hành cùng cơ quan thuế để hỗ trợ HKD. Trong đó nhà cung cấp sẽ có các gói miễn giảm phí cung cấp dịch vụ và phần mềm cho HKD chuyển đổi và cùng cơ quan thuế đến từng HKD để hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện. Thuế TP Hồ Chí Minh sẽ thành lập các tổ hỗ trợ HKD tại các địa bàn thuế cơ sở để trực tiếp tháo gỡ các khó khăn vướng mắc của HKD trong quá trình chuyển đổi.

Các ứng dụng CNTT lõi quản lý thuế như ứng dụng quản lý thuế tập trung TMS, cổng thuế điện tử, ứng dụng trên điện thoại di động eTaxMobile; ứng dụng hóa đơn điện tử; cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài; cổng thông tin điện tử dành cho cá nhân kinh doanh trên nền tảng số; ứng dụng bản đồ số đối với HKD cũng như đang xây dựng và hoàn thiện các ứng dụng Chatbot, AI hỗ trợ người nộp thuế để đưa vào sử dụng ngay trong năm nay và năm 2026.