Thí điểm hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan

Hội nghị diễn ra dưới sự chủ trì của ông Hoàng Việt Cường - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan và Ông Andy Allen – Chuyên gia cao cấp về thuận lợi hoá Thương mại - Dự án Tạo thuận lợi thương mại của USAID, với sự tham gia của đại diện cộng đồng doanh nghiệp (DN) và các đơn vị hải quan địa phương. Hội nghị đã giới thiệu các nội dung của Chương trình thí điểm hỗ trợ, khuyến khích Doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật Hải quan đến cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời tổ chức lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa cơ quan Hải quan và đại diện một số DN tham gia Chương trình.

Theo thống kê của cơ quan Hải quan, trong số hơn 190.000 DN có hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) được đánh giá trên hệ thống quản lý rủi ro thì có trên 10% DN tuân thủ ở mức trung bình và mức độ cao, chiếm trên 83% kim ngạch và tờ khai. Tuy nhiên, lại có đến 89% DN đang ở mức độ tuân thủ thấp hoặc không tuân thủ chiếm trên 16% kim ngạch và tờ khai XNK. Điều này cho thấy mức độ cần phải quan tâm đến nhóm DN tuân thủ thấp và không tuân thủ. Do vậy, mục tiêu của “Chương trình thí điểm hỗ trợ, khuyến khích DN tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan” hướng đến là sau 2 năm triển khai, tất cả DN tham gia chương trình từng bước cải thiện mức độ tuân thủ (80% mức tuân thủ trung bình và cao). Cơ quan Hải quan sử dụng chính những kết quả đó cũng như chính các DN tham gia chương trình là những tuyên truyền viên để giúp các DN còn lại ý thức tốt hơn trong việc tự nguyện tuân thủ pháp luật.

Việc tham gia chương trình trước hết đem lại lợi ích cho DN và cộng đồng DN; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan Hải quan và các cơ quan quản lý nhà nước, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Do vậy, các DN vừa có lợi ích, đồng thời cũng cần phải có nghĩa vụ chấp hành đúng pháp luật bằng việc phối hợp chặt chẽ với cơ quan Hải quan để đánh giá lại thực trạng của việc tuân thủ pháp luật Hải quan hiện nay (mức độ tuân thủ và đánh giá xếp hạng) nhằm chỉ rõ các yếu tố, nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tuân thủ; từ đó có chiến lược cụ thể từng bước cải thiện tiến tới xây dựng kế hoạch tự nguyện tuân thủ. Cục Quản lý rủi ro là đơn vị đầu mối phối hợp với các Vụ/Cục thuộc cơ quan Tổng cục Hải quan cũng như các Ban của VCCI và các Hiệp hội DN kịp thời tổng hợp các vướng mắc, hướng dẫn chi tiết cụ thể, điều phối chung để chương trình đạt được mục tiêu đã đề ra.     

 Ông Hoàng Việt Cường – Phó Tổng cục  trưởng Tổng cục Hải quan cho biết: “Đây là Chương trình thí điểm, nên việc lựa chọn đối tượng tham gia cũng được cân nhắc một cách kĩ lưỡng, giai đoạn đầu là khoảng hơn 266 DN với đầy đủ các loại hình: nhà nước, doanh nghiệp FDI, DN nhỏ và vừa, các loại hình kinh doanh (KD) XNK. Từ đó, cơ quan Hải quan sẽ có cái nhìn tổng thể để xây dựng phương pháp phù hợp cho từng loại hình. Trong giai đoạn này, chúng tôi cũng ưu tiên cho các đại lý làm thủ tục hải quan. Giai đoạn sau, tùy theo điều kiện và khả năng của mỗi địa phương sẽ tăng dần số lượng DN tham gia chương trình”.

Đại diện USAID tại Việt Nam cho biết: “Dự án Tạo thuận lợi thương mại do USAID tài trợ với tổng vốn hơn 21,7 triệu USD thời gian thực hiện trong 5 năm (2018-2023) nhằm hỗ trợ chính phủ Việt Nam áp dụng cách tiếp cận dựa trên quản lý rủi ro đối với thủ tục hải quan và kiểm tra chuyên ngành, từ đó tăng cường việc thực thi Hiệp định thương mại tự do của Tổ chức thương mại thế giới (WTO).

Dự án làm việc trực tiếp với Tổng cục Hải Quan - Bộ Tài Chính nhằm hướng đến mục tiêu chuẩn hóa các thủ tục hành chính, tăng cường sự phối kết hợp giữa trung ương và địa phương cũng như nâng cao năng lực cho cán bộ hải quan. Dự án hướng đến mục tiêu giúp Việt Nam cải thiện mội trường thương mại và đầu tư hấp dẫn hơn cho cho các DN và các nhà đầu tư nước ngoài.”

Trong giai đoạn hiện nay, tình hình kinh tế - xã hội đang trên đà phục hồi và tiếp tục khởi sắc, Đảng và Nhà nước đã đưa ra các giải pháp quyết liệt linh hoạt để tiếp tục thúc đẩy phát triển kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia cũng như hỗ trợ tạo thuận lợi cho DN phục hồi sản xuất kinh doanh sau đại dịch; trong đó “Khuyến khích DN tự nguyện tuân thủ pháp luật Hải Quan” là một trong những chủ trương lớn của Chính phủ, Bộ Tài chính và ngành Hải quan nhằm thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ hàng năm. Chủ trương này cũng đã được quy định cụ thể tại Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 628/QĐ-TTg ngày 20/5/2022, phù hợp với chiến lược phát triển Chính phủ số nói chung, phát triển Hải quan số nói riêng cũng như xu thế của thế giới (kiến nghị tại Khung tiêu chuẩn SAFE của WCO).

Tại hội nghị, lãnh đạo Cục Quản lý rủi ro đã giới thiệu những nội dung quan trọng của chương trình thí điểm; ghi nhận giải đáp những câu hỏi vướng mắc của doanh nghiệp…

Tại hội nghị, lãnh đạo các Cục Hải quan địa phương: TP Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai đã ký kết Biên bản ghi nhớ với đại diện một số doanh nghiệp tham gia chương trình.