Thương mại điện tử thúc đẩy tăng trưởng bán buôn, bán lẻ

Đến nay, thương mại điện tử tại Việt Nam đã khẳng định được vai trò tiên phong trong nền kinh tế số. Mặc dù kinh tế toàn cầu và khu vực vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức song thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng, đạt mức 18 - 25% mỗi năm. Năm 2023, thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng 25%, với quy mô doanh thu B2C đạt 20,5 tỷ USD. Dự báo, năm 2024, quy mô thị trường bán lẻ sẽ vượt mốc 25 tỷ USD.

Lĩnh vực bán buôn, bán lẻ vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng, hỗ trợ sự lưu thông hàng hóa từ sản xuất đến tiêu dùng, tạo công ăn việc làm cho người lao động và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế. Theo số liệu khảo sát, trung bình 1 người tiêu dùng Việt Nam mua hàng trực tuyến tới 4 lần/ tháng. Với thị trường gần 100 triệu dân, chiếm 1,23% dân số thế giới, lại nằm cạnh các thị trường lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, ASEAN… cho thấy tiềm năng phát triển thương mại điện tử của Việt Nam còn rất lớn.

Theo thống kê, Việt Nam hiện có 1,4 triệu cửa hàng tạp hóa, 9.000 chợ truyền thống, 54.008 doanh nghiệp bán lẻ và 208.995 doanh nghiệp bán buôn. Trong số này, các cửa hàng tạp hóa, chợ truyền thống và doanh nghiệp bán lẻ đang chiếm 3,91% doanh thu thuần sản xuất, kinh doanh và 3,19% tổng số lao động; còn doanh thu của 208.995 doanh nghiệp bán buôn chiếm khoảng 27,60% và khoảng 8,76% tổng số lao động hoạt động trong lĩnh vực bán buôn.

Điều này cho thấy tầm quan trọng của bán buôn, bán lẻ trong phát triển kinh tế và tạo việc làm cho người lao động. Do đó, việc hỗ trợ chuyển đổi số bán buôn và bán lẻ không thể chậm trễ và cần được đẩy mạnh theo hướng đưa toàn bộ hoạt động bán buôn, các doanh nghiệp, tạp hóa, cửa hàng bán lẻ từ môi trường thực lên môi trường số để tiếp cận khách hàng trên nhiều kênh số khác nhau, mang lại giá trị, hiệu quả cao hơn.

Chia sẻ về vấn đề này, các nhà cung cấp giải pháp chuyển đổi số có chung nhận định, chuyển đổi số trong ngành bán lẻ đang làm thay đổi nhanh chóng cách người tiêu dùng tham gia mua sắm. Mua hàng online, thanh toán online và kinh doanh mặt hàng thiết yếu trên môi trường điện tử đã dần trở thành tác vụ quen thuộc trong cuộc sống hiện đại.

Nêu ví dụ về chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho các doanh nghiệp, cửa hàng bán buôn, bán lẻ, đại diện của Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Thông tin và Truyền thông cho hay, quận Phú Nhuận, TPHCM là đơn vị đầu tiên triển khai thí điểm chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho các doanh nghiệp, cửa hàng bán buôn, bán lẻ trên cả nước. Chương trình thí điểm và đánh giá mức độ chuyển đổi số của các doanh nghiệp và cửa hàng bán lẻ đã khảo sát 2.154 đơn vị cho thấy mức độ chuyển đổi số còn hạn chế; số doanh nghiệp, cửa hàng bán lẻ sử dụng công nghệ số, bán hàng trên môi trường thương mại điện tử chỉ chiếm 5%. Do đó, nếu không triển khai nhanh các chương trình chuyển đổi số, tăng tỷ lệ ứng dụng công nghệ số thì các doanh nghiệp, hộ kinh doanh sẽ thua các nhà cung cấp nước ngoài ngay trên sân nhà.

Theo các chuyên gia, thách thức hiện nay trong chuyển đổi số là thiếu nền tảng công nghệ, kết nối người bán và người mua tại Việt Nam với đối tác trên toàn cầu; thiếu hạ tầng logistic, nền tảng thanh toán đồng bộ, thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới. Do đó, để khắc phục những khó khăn tồn tại từ các đơn vị thí điểm, các doanh nghiệp hỗ trợ triển khai sẽ tăng cường sự gắn kết giữa công tác quản lý các cấp và doanh nghiệp với cửa hàng địa phương. Đồng thời, cần thay đổi phương pháp tiếp cận bằng việc tổ chức tư vấn, hỗ trợ trực tiếp tại địa bàn, vận động tham gia từ các đoàn thể địa phương, các vị trí trực tiếp làm việc với địa bàn tại từng khu phố (ví dụ: tổ trưởng tổ dân phố, các đoàn hội...) để tăng sự tin cậy, tạo lòng tin cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp khi tham gia trải nghiệm với các hoạt động của Chương trình. 

Ngoài ra, các doanh nghiệp công nghệ số xây dựng các videoclips ngắn để hướng dẫn tiểu thương, người kinh doanh nhỏ lẻ, các doanh nghiệp bán buôn, bán lẻ ứng dụng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh của mình.

Phát triển hệ thống bán lẻ nhanh và bền vững cần hướng tới việc thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển các mô hình bán lẻ hiện đại. Trong đó, đầu tư vào công nghệ số để phát triển các mô hình bán lẻ đa kênh, tăng cường trải nghiệm người tiêu dùng và tối ưu hóa quản trị chuỗi cung ứng.