Trốn đóng BHXH sẽ bị cơ quan có thẩm quyền điều tra, khởi tố theo quy định
Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa ban hành Công văn số 4331/BHXH-TTKT gửi BHXH các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là các tỉnh, thành phố) về việc tiếp tục thực hiện nghiêm chỉnh quy định của pháp luật về quản lý thu, thanh tra chuyên ngành (TTCN) và xử phạt vi phạm hành chính (VPHC).
Nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu, thanh tra chuyên ngành và xử phạt VPHC, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, phố chú trọng, tiếp tục thực hiện hiện nghiêm các nội dung sau:
Một là, thực hiện đúng trách nhiệm “Tổ chức thực hiện thu, chi BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) theo quy định của pháp luật” tại 3 Điều 23 Luật BHXH, trong đó, đảm bảo thu đúng, thu đủ mức đóng theo quy định. Việc tổ chức thu phải thực hiện đúng, đủ các biện pháp nghiệp vụ quy trình thu BHXH, BHTN, BHYT, bảo hiểm tai nạn - bệnh nghề nghiệp, quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT đã được quy định tại các văn bản, hướng dẫn của ngành.
Đồng bộ thực hiện các giải pháp tăng thu, giảm số tiền chậm đóng, TTCN, xử lý vi phạm đối với các đơn vị có hành vi vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHTN, BHYT. Phối hợp chặt chẽ các ngành, các cấp đôn đốc, kiểm tra, công khai các đơn vị, cá nhân chậm đóng BHXH, BHTN, BHYT. Nghiêm cấm tình trạng cố tình hoặc không phát huy hết tinh thần trách nhiệm để doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng kéo dài.
Hai là, tổ chức thực hiện TTCN theo quy định và tuân thủ đúng quy trình, quy định của Luật Thanh tra và các văn bản hướng dẫn trong quá trình triển khai thực hiện. Ưu tiên TTCN đóng BHXH, BHTN, BHYT các đơn vị có số lao động nhiều, số tiền chậm đóng lớn hoặc nguy cơ chậm đóng cao ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.
Khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính (VPHC) về đối tượng, phương thức, mức đóng BHXH, BHTN, BHYT phải xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm, kịp thời. Quy trình thực hiện xử phạt VPHC phải đảm bảo đúng nguyên tắc, trình tự, thủ tục...; việc xác định đối tượng bị xử phạt gắn với từng hành vi vi phạm về đóng BHXH, BHTN, BHYT và thẩm quyền xử phạt đối với từng chức danh của ngành BHXH Việt Nam phải được thực hiện đúng quy định theo Luật Xử lý VPHC và các Nghị định của Chính phủ.
Ba là, riêng công tác xử phạt VPHC về đóng BHXH, BHTN, trong trường hợp trước thời điểm lập biên bản VPHC đơn vị sử dụng lao động đã tự nguyện khắc phục toàn bộ số tiền vi phạm, BHXH Việt Nam đã có văn bản đề nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện. Trong thời gian chờ văn bản trả lời, BHXH tỉnh thực hiện theo khung mức xử phạt tối thiểu quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Xử lý VPHC (sửa đổi, bổ sung năm 2020), mức tối đa quy định tại điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 24 Luật Xử lý VPHC (sửa đổi, bổ sung năm 2020) và khoản 1 Điều 6, khoản 5 Điều 39 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP.
Đối với những tổ chức, cá nhân không chấp hành quyết định xử phạt VPHC, BHXH các tỉnh, thành phố kịp thời ra quyết định hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền ra quyết định và tổ chức cưỡng chế thi hành theo thẩm quyền quy định.
Bốn là, trường hợp phát hiện vụ việc có dấu hiệu phạm tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định tại Điều 216, Bộ luật Hình sự thì kịp thời lập hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều tra, khởi tố theo quy định...
Thời gian qua, BHXH Việt Nam đã quyết liệt triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp thu, thanh tra, kiểm tra, kịp thời ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHTN, BHYT của doanh nghiệp. Theo đó, tỷ lệ số tiền chậm đóng so với số phải thu giảm dần qua các năm, từ 3,75% (năm 2016) xuống còn 2,91% (năm 2022); quyền lợi BHXH, BHYT của người lao động (NLĐ) được giải quyết đảm bảo đúng quy định.