Việt Nam sẽ có khoảng 10 triệu “doanh nghiệp một người” vào năm 2045
Trao đổi với phóng viên Báo CAND, đại diện Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, thay vì bộ máy truyền thống cần ít nhất 5 người (lãnh đạo, kế toán, các bộ phận chức năng), "doanh nghiệp một người" dựa hoàn toàn vào các công cụ số, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) để triển khai kinh doanh và cung cấp dịch vụ.
Mới đây, Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ đã cung cấp những thông tin chi tiết về mục tiêu phát triển mô hình “doanh nghiệp một người” theo tinh thần của Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.
Nhắc đến sự ưu việt của mô hình “doanh nghiệp một người”, vị này cho hay, đây là mô hình doanh nghiệp do một cá nhân duy nhất sở hữu và vận hành. Thay vì bộ máy truyền thống cần ít nhất 5 người (lãnh đạo, kế toán, các bộ phận chức năng), doanh nghiệp một người dựa hoàn toàn vào các công cụ số, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo (AI) để triển khai kinh doanh và cung cấp dịch vụ. Mô hình này hướng tới sự minh bạch và linh hoạt cao hơn so với các hộ kinh doanh truyền thống, giúp mọi người dân đều có cơ hội làm giàu dựa trên các nền tảng công nghệ.
Mục tiêu ngắn hạn hình thành khoảng 1 triệu “doanh nghiệp một người” và tầm nhìn đến năm 2045 phấn đấu đạt mốc 10 triệu doanh nghiệp một người. Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cũng tính toán rằng khi đạt tỷ lệ khoảng 35 người dân có một doanh nghiệp, Việt Nam sẽ giải quyết triệt để bài toán việc làm và tạo ra năng động kinh tế cao (hiện tại tỷ lệ này là khoảng 100 người dân/doanh nghiệp).
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ đã đề xuất các nhóm giải pháp thiết thực như đơn giản hóa hành lang pháp lý, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị của Bộ Tài chính để xây dựng đề án hỗ trợ, trọng tâm là đơn giản hóa tối đa các quy định về thuế và báo cáo tài chính nhằm giúp doanh nghiệp một người vận hành thuận lợi nhất. Hợp tác với các địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng để xây dựng các mô hình thí điểm trước khi nhân rộng ra toàn quốc. Ngoài ra, cần hình thành mạng lưới các vườn ươm theo chuyên ngành để cung cấp môi trường về công nghệ, kỹ thuật và tri thức cho người khởi nghiệp. Phát triển tối thiểu 300 không gian khởi nghiệp gắn liền với các trung tâm đổi mới sáng tạo trên cả nước. Trong lĩnh vực thúc đẩy thị trường vốn, cần nghiên cứu hình thành sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Triển khai cơ chế chứng khoán hóa tài sản trí tuệ, cho phép người dân dùng các kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ để định giá, góp vốn hoặc vay vốn.
Cục Khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ cho biết, tại Việt Nam hiện nay đã có nhiều nhà tư vấn, kiến trúc sư hoạt động độc lập theo hình thức này. Việc chính thức hóa mô hình doanh nghiệp một người thông qua các chính sách mới sẽ giúp chuyển đổi các hoạt động này vào khuôn khổ pháp lý minh bạch, tạo động lực tăng trưởng mới cho quốc gia
Nghị quyết số 86/NQ-CP không đặt mục tiêu hình thành khoảng một triệu "doanh nghiệp một người” nhưng Bộ Khoa học và Công nghệ xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuyên nghiệp hóa các hộ kinh doanh truyền thống và thúc đẩy kinh tế số. Để hiện thực hóa nhiệm vụ này, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất các cơ chế chính sách đột phá, đặc biệt là việc xây dựng Đề án phát triển mô hình "doanh nghiệp một người" với các quy định về thuế và kế toán tối giản, giúp giảm bớt gánh nặng hành chính cho cá nhân kinh doanh.
Nhằm tạo nền tảng hỗ trợ thiết thực, Bộ sẽ phối hợp với các địa phương đầu tư phát triển các nền tảng số cung cấp dịch vụ hỗ trợ kinh doanh như kế toán, thuế, quản lý tài chính và quản trị nhân sự trên môi trường số. Các nền tảng này cùng với hệ thống trợ lý ảo về pháp lý sẽ được triển khai đến tận đơn vị hành chính cấp xã để hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin và thực hiện các thủ tục một cách thuận tiện nhất. Ngoài ra, Bộ cũng tập trung đầu tư phát triển hạ tầng số dùng chung và các công cụ trí tuệ nhân tạo để giúp các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tối ưu hóa nguồn lực.