"Xí phần" đất cụm công nghiệp để khai thác titan trái phép

Ông Lê Ánh Hùng, Chủ tịch UBND xã Gio Việt, cho biết, năm 2012, UBND tỉnh Quảng Trị có quyết định thành lập Cụm công nghiệp Đông Gio Linh với diện tích 70ha tại xã Gio Việt và thị trấn Cửa Việt. Cùng với đó là việc chấp thuận cho Công ty TNHH MTV Hoàng Khang (gọi tắt là Công ty Hoàng Khang, trụ sở tại TP Hồ Chí Minh) đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp này. Khi làm việc với chính quyền, ban ngành chức năng và người dân địa phương, đại diện Công ty Hoàng Khang cam kết xây dựng các nhà máy, xưởng chế biến để thu mua, sản xuất và kinh doanh trở lại từ các sản phẩm, hàng hoá của người dân trong vùng làm ra. Trong đó, chủ yếu tập trung hấp sấy, chế biến thuỷ hải sản; sản xuất bánh kẹo và đồ gỗ mỹ nghệ cao cấp; tạo việc làm cho trên 5 ngàn lao động địa phương, ưu tiên trước hết cho người dân xã Gio Việt và thị trấn Cửa Việt. Thế nhưng, đã qua 10 năm và những lời hứa, cam kết đó chỉ là hứa hão, khiến người dân Gio Việt rất bức xúc.

Cũng theo ông Hùng, sau khi được giao 70ha đất, Công ty Hoàng Khang cho xây hàng rào bằng tôn cao trên 3m; người bên ngoài không thể quan sát bất kỳ hoạt động nào ở bên trong. Qua chừng nửa năm, người dân mới phát hiện công ty này tổ chức khai thác titan trái phép. Cùng với phản ánh của báo, đài và sự vào cuộc của cơ quan chức năng, hoạt động khai thác titan trái phép của Công ty Hoàng Khang buộc phải dừng lại.

Đáng nói, từ đó đến nay, công ty này chỉ xây dựng một vài hạng mục nhỏ lẻ như trụ cổng vào khu đất, nhà bảo vệ, trạm điện, dường như chỉ để đối phó với các kiến nghị, đề xuất về thu hồi đất của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương. Trong khi đó, quỹ đất sản xuất của xã Gio Việt ngày càng eo hẹp, hiện chỉ còn 9ha đất trống nhưng phần lớn manh mún, rải rác và xen lẫn trong các khu dân cư, không sử dụng được.

Trước nhu cầu cấp bách về đất đai, UBND xã Gio Việt đã nhiều lần gửi tờ trình, đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị, Sở TN&MT tỉnh, Ban quản lý (BQL) Khu kinh tế tỉnh và UBND huyện Gio Linh thu hồi, giao lại đất trên cho địa phương để thực hiện chính sách giãn dân, phục vụ các thiết chế văn hoá cộng đồng, xây dựng nông thôn mới và làng nghề tập trung nhằm mục đích phát triển kinh tế-xã hội, phát triển dân sinh. Tuy nhiên, mong muốn của chính quyền, người dân địa phương đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Ghi nhận thực tế, khu đất tỉnh Quảng Trị giao cho Công ty Hoàng Khang cách đường Xuyên Á về cảng biển nước sâu Cửa Việt chỉ tầm 300m, được nhiều người coi là khu "đất vàng". Tuy nhiên, hiện tại khu đất này vẫn đang trong tình trạng bị bỏ hoang. Các hạng mục như hàng rào đã tháo dỡ các lớp tôn che chắn; trụ cổng vào khu đất với ngay mép bên trong được đào thành một cái rãnh sâu hoắm; nhà bảo vệ, trạm điện đã gỉ sét, xuống cấp và hư hỏng...

Theo bà Hoàng Thị Thuỳ, Phó Chủ tịch UBND xã Gio Việt, sau khi Công ty Hoàng Khang khai thác titan trái phép, đã để lại những cái hố nước sâu hoắm. Cuối năm 2021, một cháu nhỏ ở địa phương trong quá trình chơi đùa ở đây đã không may bị rơi xuống hố nước, tử vong.

Tìm hiểu thêm được biết, ngày 12/4/2021, ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị đã chủ trì buổi làm việc với các Sở, ngành, địa phương để giải quyết vấn đề thu hồi khu đất này, do việc triển khai dự án của Công ty Hoàng Khang đã chậm tiến độ so với thời hạn được gia hạn tại Quyết định 1237/QĐ-UBND ngày 24/5/2019 của UBND tỉnh Quảng Trị (gia hạn đến tháng 9/2020). Tuy nhiên, BQL Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị cho rằng, nguyên nhân chậm là do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 và bão lụt(?). Hơn nữa, sau khi công ty này được cấp giấy phép xây dựng ngày 8/10/2020 thì đã triển khai thi công kết cấu hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp kể trên(?). Vì lý do này, UBND tỉnh Quảng Trị đồng ý cho phép Công ty Hoàng Khang tiếp tục triển khai dự án, thời gian hoàn thành, đưa vào hoạt động chậm nhất đến tháng 10/2021.

Qua trao đổi, ông Võ Đắc Hoá, Chủ tịch UBND huyện Gio Linh thẳng thắn nêu ý kiến: "Nếu dự án được triển khai thì bà con được hưởng lợi lớn nhất là việc chế biến thủy hải sản phục vụ hậu cần nghề cá ở các xã biển trên địa bàn. Nhưng sau 10 năm triển khai dự án đến nay, thực tế là không có gì. Do dự án không triển khai đầu tư, xây dựng mà cứ chây ì, hết lần này đến lần khác xin gia hạn rồi để đó, khiến bà con nhân dân rất bức xúc và mất niềm tin; đất đai thì bỏ hoang gây lãng phí lớn, trong khi địa phương ở đây đang rất cần quỹ đất để xây dựng, phát triển kinh tế-xã hội. Đặc biệt, đến nay thời hạn cuối cùng cũng đã hết cách đây hơn 4 tháng nhưng Công ty Hoàng Khang vẫn bỏ hoang đất, không xây dựng gì. Vì thế, UBND huyện Gio Linh đã tiếp tục kiến nghị UBND tỉnh, Sở TN&MT, BQL Khu kinh tế tỉnh sớm có giải pháp chấm dứt hoạt động dự án này, thu hồi đất, giao trả lại cho địa phương để phục vụ những việc cấp bách, cần thiết kể trên.