“Bà tỉ phú về thăm quê” và nỗi lo khan hiếm kịch bản

16:00 12/12/2006

Việc vở kịch nổi tiếng “Bà tỉ phú về thăm quê” được công diễn, dường như sân khấu kịch Hà Nội đang có một trào lưu phục dựng những tác phẩm kinh điển của các tác giả nổi tiếng thế giới. Điều này đã thổi một luồng sinh khí mới vào không khí lâu nay vốn trầm lắng. Nhưng chính nó cũng “tố giác” một sự thật - đó là sự khan hiếm những kịch bản hay trong nước.

Trong 2 đêm 24 và 25/11, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, khán giả được thưởng thức vở kịch nói “Bà tỉ phú về thăm quê”. Đây là vở kịch nổi tiếng của nhà văn Thụy Sĩ Friedrich Durrenmatt được ông viết cách đây 50 năm, lần đầu tiên được Nhà hát Kịch Việt Nam cùng các đạo diễn và nghệ sĩ người Đức thực hiện. “Bà tỉ phú về thăm quê” là vở kịch đã được dịch sang hơn 40 ngôn ngữ khác nhau, trở thành một trong những kịch bản sân khấu xuất sắc và được quảng bá nhất thế kỷ XX. Lần này “Bà tỉ phú về thăm quê” tới Việt Nam qua bản dịch của dịch giả Lê Vũ Cầu và được dàn dựng dưới sự chỉ đạo của đạo diễn người Thụy Sĩ Rudolph Straub và trợ lý đạo diễn Đỗ Kỷ. Chịu trách nhiệm về sân khấu và phục trang là nữ họa sĩ người Đức Marion Hauer.

Kể từ khi “Bà tỉ phú về thăm quê” ra đời, tác phẩm được dàn dựng tại sân khấu nhiều nước bởi nó “dễ hiểu và phổ cập”. Dường như nó lại càng tương đồng và gần gũi hơn với bối cảnh xã hội Việt Nam hiện nay. Một trong số những vấn đề mà vở kịch đặt ra đang được nhiều người quan tâm là hiện nay liệu có phải “cái gì không thể mua bằng tiền đều có thể mua bằng rất nhiều tiền?”. Những bi hài kịch xung quanh sự tác oai tác quái của đồng tiền cũng là điều mà chúng ta bắt gặp nhiều trong xã hội hiện tại.

Vở kịch nói về sự trở về thị trấn quê hương của bà tỉ phú Cala Sắc sau nhiều năm bôn ba ở nước ngoài. Trước đây, Cala Sắc là một cô gái nghèo, yêu An phơ In là chàng thanh niên cùng thị trấn. Khi Cala Sắc mang bầu cũng là lúc cô bị người yêu ruồng rẫy. Sau đó, anh ta kết hôn với một cô gái con nhà giàu trong thị trấn. Bụng mang dạ chửa, Cala Sắc phải rời bỏ quê hương, làm gái bán hoa trong một nhà thổ ở Hồng Công. Tại đây, cô đã gặp và cưới một ông tỉ phú dầu mỏ. Sau khi chồng chết, Cala Sắc được thừa hưởng một gia tài khổng lồ. Với gia sản này, Cala Sắc đã trở về quê hương với quyết tâm trả thù: bà hứa sẽ cho dân thị trấn một tỉ đôla nếu họ giết chết người yêu cũ là Anphơ In. Và, phản ứng của người dân thị trấn trước lời đề nghị của bà tỉ phú? Trước sự cám dỗ vật chất, họ sẽ giữ được mình trong sạch hay sẽ phạm tội giết người là điều mà người xem tò mò muốn biết ở vở kịch này.

Các diễn viên Nhà hát Kịch Việt Nam tập dượt vở "Bà tỉ phú về thăm quê".

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam, một trong những lý do khiến Nhà hát quyết định dàn dựng vở kịch này là ý nghĩa xã hội của nó. Trong cuộc sống hiện tại, có biết bao cô gái như Cala Sắc, nạn nhân của những gã “Sở Khanh” để rồi sau đó, họ phải sống một cuộc đời lênh đênh, chìm nổi. Cuộc sống va đập đã khiến cho người con gái hiền dịu thuở xưa trở thành người đàn bà với một khối thù hận trong lòng. Sự cay đắng và tủi nhục vì tình yêu bị bội phản đã biến thành lòng thù hận. Nguy hiểm hơn khi sự thù hận ấy lại nắm trong tay một loại vũ khí lợi hại, thiên biến vạn năng ấy là đồng tiền. Đồng tiền đã làm cho cái thị trấn nghèo xơ xác ấy trở nên giàu có, tấp nập hơn nhưng đồng thời, nó cũng khiến cho con người sống hoảng sợ hơn, lo lắng hơn.

Gần 60 diễn viên của Nhà hát Kịch Việt Nam và những ca sĩ thuộc Nhà hát Nhạc vũ kịch được huy động tham gia “Bà tỉ phú về thăm quê”. Trong vở diễn này, âm nhạc hoàn toàn là những bài hát do dàn đồng ca thực hiện như một phương tiện hữu hiệu biểu lộ những tình cảm, trạng thái và xung đột kịch. NSƯT Thu Hà sẽ vào vai Cala Sắc thay cho NSƯT Lan Hương như dự kiến ban đầu.

Đây không phải là lần đầu tiên Nhà hát Kịch Việt Nam dàn dựng vở kịch của các tác giả nước ngoài. Năm 1981, Nhà hát đã từng dựng vở “Ba nhà vật lý” cũng của tác giả này. Gần đây là “Hedda Gabler” của tác giả Henrik Ibsen. Cũng trong thời gian này, Nhà hát Tuổi trẻ đang công diễn vở “Nhà búp bê” của Henrik Ibsen. Cách đây không lâu, khán giả Việt Nam cũng đã được thưởng thức vở “Trường học tình yêu” của Mozart do Nhà hát Nhạc Vũ kịch Việt Nam dàn dựng...

Có thể thấy, dường như sân khấu kịch của Hà Nội đang có một trào lưu phục dựng những tác phẩm kinh điển của các tác giả nổi tiếng thế giới. Điều này đã thổi một luồng sinh khí mới vào không khí lâu nay vốn trầm lắng của sân khấu kịch Hà Nội. Nhưng chính trào lưu ấy cũng đang “tố giác” một sự thật - đó là sự khan hiếm những kịch bản hay trong nước. Theo ông Nguyễn Anh Dũng, việc phục dựng những vở kịch này có ý nghĩa trao đổi, học tập tinh hoa của nền sân khấu thế giới, và là một cách để giữ sân khấu truyền thống hơn là việc thu hút khán giả đến rạp. Số người tự nguyện mua vé tới xem những vở này vẫn thấp tới mức thảm hại. Cho nên, dựng kịch nước ngoài vẫn là sự dũng cảm của các nhà hát. Tâm lý hào hứng, thèm muốn được thưởng thức những vở kịch nước ngoài vẫn chỉ là trong ký ức. Và vì thế, công diễn “Bà tỉ phú về thăm quê” là một tin vui nhưng cũng khiến người ta chạnh buồn nếu nghĩ rộng hơn!

Thảo Duyên

Ngày 19/4, Công an tỉnh Lào Cai cho biết đã làm rõ thông tin một nam sinh học lớp 6, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS xã Mỏ Vàng mất tích cách đây 9 ngày. Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định tạm giữ hình sự Phùng Văn San (SN 1990, trú tại xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai) về hành vi "Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người".

Ngày 19/4, các con đường tại khu kinh tế Yizhuang (phía nam thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc) đã chật kín khán giả đổ về theo dõi một cuộc đua vô tiền khoáng hậu. Tại đây, những vận động viên bằng xương bằng thịt đã có cuộc cạnh tranh trực tiếp – dù ở các làn đường riêng biệt để đảm bảo an toàn – với những đối thủ chạy bằng pin và mã code.

Sau hơn 9 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa vẫn đang đối mặt với bài toán thiếu cán bộ, công chức chuyên môn, nhất là tại khu vực miền núi. Không chỉ thiếu về số lượng, nhiều địa phương còn thiếu nghiêm trọng những vị trí đòi hỏi chuyên môn sâu như địa chính, xây dựng, tài chính, công nghệ thông tin, nông lâm nghiệp, giáo dục… khiến không ít công việc phục vụ người dân bị chậm trễ.

Việc lần đầu tiên Hà Nội cho phép học sinh đăng ký cả 3 nguyện vọng vào lớp 10 công lập ở bất cứ trường THPT nào mà không theo khu vực tuyển sinh đã tăng cơ hội lựa chọn cho học sinh. Tuy nhiên, điều này cũng đã được cảnh báo trước về một số trường sẽ có số lượng đăng ký tăng mạnh dẫn đến tỷ lệ “chọi” cao hơn, cạnh tranh khốc liệt hơn.

Sau thời gian dài thi công, cầu Vạn Xuân bắc qua sông Kẻ Vạn kết nối 2 phường Kim Long và Phú Xuân (TP Huế) hiện đã hoàn thành nhưng vẫn chưa thể đi lại được. Nguyên nhân là do tuyến đường dẫn lên cầu này chưa thi công vì vướng giải phóng mặt bằng khi một số hộ dân chưa bàn giao đất cho dự án.

Trong bối cảnh hàng loạt dự án hạ tầng, đặc biệt là giao thông tại Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn “nước rút”, tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng, giá cả leo thang cùng những vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng đang trở thành “nút thắt” lớn. Những khó khăn này không chỉ đe dọa tiến độ thi công mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công của địa phương.

Trong đợt đôn đốc, giám sát việc thực hiện nguồn cung và dự trữ lưu thông xăng dầu từ ngày 11–31/3/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối, qua đó phát hiện, tiến hành xác minh và xử phạt 3 đơn vị không duy trì mức dự trữ tối thiểu theo quy định, mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.

Trong quá trình tuần tra, lực lượng Công an TP Huế cũng phát hiện 3 nhóm với 16 đối tượng có biểu hiện livestream cổ vũ đua xe trái phép. Ngoài ra, một nhóm 3 đối tượng có các hành vi vi phạm nghiêm trọng như: chở quá số người, không đội mũ bảo hiểm, đi vào đường một chiều, lạng lách, đánh võng và cố tình tông vào rào chắn của lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ...

Công tác tham mưu trong lực lượng Công an nhân dân là khâu then chốt bảo đảm cho mọi chủ trương, mệnh lệnh của lãnh đạo, chỉ huy được ban hành đúng, trúng và kịp thời. Đại úy Nguyễn Thế Hùng, Đội trưởng Đội Tham mưu tổng hợp, Phòng Tham mưu Công an tỉnh Thanh Hóa đã và đang khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của một chỉ huy trẻ.

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文