Bi kịch đời thường của vị tổng thống vĩ đại

15:45 11/11/2008

Trong hai cuộc bình tuyển năm 1962 và 1982, các sử gia Mỹ đều xếp Abraham Lincoln là vị Tổng thống vĩ đại nhất. Suốt đời ông đã đấu tranh cho sự ra đời của bản Tuyên ngôn "Giải phóng nô lệ người da đen". Bản tuyên ngôn nổi tiếng này làm rạng ngời tên tuổi ông, đồng thời cũng khiến các phần tử đối lập điên cuồng chống lại ông. Abraham Licoln từng nói: "Vì không muốn làm một kẻ nô lệ nên tôi cũng sẽ không làm chủ nô lệ...".

Câu nói nổi tiếng trên của Abraham Lincoln thể hiện quan điểm của ông về vấn đề nô lệ da đen - một vấn đề đã trở thành tâm điểm của dư luận Mỹ trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 1860.  

Chế độ chiếm hữu nô lệ - chế độ thống trị tàn bạo vô nhân tính của giai cấp quý tộc chủ nô xuất hiện từ trước công nguyên, sớm nhất tại Hy Lạp và La Mã. Cuối thế kỷ XV, sau khi Chistopphe Colombia tìm ra châu Mỹ, các nước tư bản Tây Ban Nha, Hà Lan, Anh, Pháp...xâm nhập vào đại lục châu Mỹ, đua nhau xây dựng các vùng đất thực dân. Sau đó, người dân các nước châu Âu lũ lượt di dân đến nơi đây, hy vọng thay đổi số phận. Giàu sang chưa thấy, họ đã bị rơi vào nanh vuốt của thực dân và trở thành nô lệ. Cùng thời gian đó, nhiều nô lệ da đen cũng bị chuyển tới Bắc Mỹ. Đến thế kỷ XIX, thế kỷ mà Abraham Lincoln sinh ra và lớn lên, sự tồn tại chế độ nô lệ đã trở thành sự cản trở đối với sự phát triển xã hội, cũng là lý do chủ yếu gây nên nội chiến giữa hai miền Nam - Bắc Mỹ.

Abraham Lincoln sinh trưởng trong một gia đình nghèo khổ, từ tấm bé đã phải lao động giúp cha mẹ. Cả đời Lincoln chỉ được học ở trường vẻn vẹn 9 tháng, song ông đã cần cù tích lũy tri thức bằng nhiều con đường khác nhau để có học vấn uyên thâm. Người cha của Lincoln tuy "một chữ bẻ đôi" không biết, nhưng luôn kể cho con trai nghe về tổ tiên của mình đã di cư đến châu Mỹ ra sao, số phận của người da đen bi thảm như thế nào. Dẫu không hiểu hết những lời cha kể, nhưng trong tâm hồn trẻ thơ của Lincoln đã sớn nhen nhúm tình thương đối với những người nô lệ da đen. Cho đến lần tận mắt chứng kiến một nữ nô lệ da đen bị bày ra chợ bán như một con vật để cho những tên chủ nô bình phẩm, vạch vòi xem xét một cách khả ố thì Lincoln đã vô cùng tức giận. Anh đã nắm chặt tay tự nhủ: "Rồi sẽ có ngày ta tiêu diệt chế độ này". Qua nhiều trải nghiệm, Lincoln hiểu ra rằng, muốn thực hiện ước vọng đó, phải có quyền lực. Thế là ông phấn đấu trở thành nghị sĩ Quốc hội, rồi sau đó ra tranh cử Tổng thống trong cuộc bầu cử tháng 5 năm 1860.

Trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, Abraham Lincoln gặp một đối thủ đáng gờm là Stephen Douglas, người được mệnh danh là "người khổng lồ tí hon", đảng viên đảng Bảo thủ, đã từng là tình địch của ông thời trai trẻ. Giữa hai người đã có 7 lần luận chiến công khai về vấn đề chế độ nô lệ, làm chấn động dư luận cả nước. Qua đó, lập trường chống chế độ nô lệ của Lincoln được đông đảo cử tri biết đến. Những người đứng về phe ông rất đông, song những kẻ chống đối quyết liệt cũng không ít. Số này tập trung chủ yếu ở miền Nam. Họ đã chửi rủa, uy hiếp và chuẩn bị không ít kế hoạch để ám sát ông.

Ngày 6/11/1860, Abraham Lincoln trở thành vị Tổng thống thứ 16 trong lịch sử Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Ngay lập tức, hơn một chục bang tuyên bố ly khai khỏi Liên bang, tổ chức thành "Đồng minh miền Nam", bầu một chủ nô lệ lớn là David Jefferson làm Tổng thống lâm thời để chống lại chính phủ Trung ương. Các quan chức miền Nam cũng theo nhau xin từ chức hòng gây sức ép với tân Tổng thống.

Ngày 22/9/1862, Tổng thống Lincoln công bố "Tuyên ngôn giải phóng nô lệ người da đen". Với bản tuyên ngôn này, mọi nô lệ da đen trên đất Mỹ đều được tự do, được chính phủ bảo hộ, được tham gia quân đội. Bản tuyên ngôn đã có sức cổ vũ to lớn. 23 vạn nô lệ miền Nam nô nức xin gia nhập Liên bang! Ba năm sau khi bản tuyên ngôn ra đời, quân Đồng minh miền Nam hạ vũ khí đầu hàng, cuộc nội chiến kết thúc. Nhưng chỉ 5 ngày sau đó, Tổng thống Abraham Lincoln bị sát hại vào một buổi tối thứ sáu định mệnh!

Đêm14/4/1865, gia đình Lincoln có mặt tại nhà hát Ford để xem vở hài kịch "Anh họ người Mỹ của tôi". Khi cả nhà hát rộ lên tiếng cười thì bỗng có tiếng súng nổ và tiếng rú kinh hoàng. John Wilkes Booth - một diễn viên 27 tuổi, bị loạn trí, sau khi nhận tiền của bọn chủ nô miền Nam đã lẻn vào lô của Tổng thống, dùng súng lục bắn vào gáy ông. Hắn vừa nã đạn vào gáy Tổng thống vừa  thét: "Ta đã trả thù cho miền Nam!".

Viên đạn có lõi chì, đồng và antimoan khi xuyên vào đầu của Lincol đã tách làm hai mảnh. Một mảnh găm vào chính giữa não, một mảnh xuyên vào hốc mắt. Bác sĩ Charles Leale tình cờ cùng đi xem kịch hôm đó đã ra sức cứu chữa, nhưng vô vọng. Thi hài của Tổng thống đã được đưa đi khắp 14 thành phố trong vòng hai tuần rưỡi khiến mặt ông trở nên đen sạm và teo lại. Sự kiện Tổng thống Abraham Lincoln bị sát hại được coi là một ngày ảm đạm nhất trong lịch sử nước Mỹ!

Thắng lợi của quân miền Bắc trong cuộc nội chiến mang lại vinh quang và tên tuổi cho Abraham Lincoln, nhưng cũng trở thành một tác nhân khiến cuộc hôn nhân của ông với bà Mary Todd  trở thành bi kịch.

Theo tác phẩm "Một chuyện tình có thực" của John Hill thì Mary Todd là người yêu sau cùng của Lincoln. Tình cảm đầu đời Lincoln dành cho Ann Rutlegde- một cô gái mắt xanh, tóc nâu vàng, vóc dáng mảnh mai, là con gái một ông chủ quán rượu ở New Salem. Nhưng Ann đã đoản mệnh bởi bệnh thương hàn. Lincoln luôn cho rằng, Ann là cô gái duy nhất ông đã từng yêu và ông "chưa bao giờ trở lại hoàn toàn bình thường từ sau cái chết của cô". Tác giả cuốn sách còn cho biết, Lincoln đã suýt tự tử sau cái chết của cô gái!

Một vài năm sau đó, Lincoln quen với cô Owen là con gái một nông dân giàu có. Hai người gặp nhau khi cô gái đến chơi nhà chị gái tại New Salem. Khi Owen trở lại quê nhà, Lincoln đã viết cho cô khá nhiều thư. Nhưng sau một thời gian, khi gặp lại, Owen đã trở nên quá đẫy đà và rụng mất vài cái răng. "Yếu thế" là vậy nhưng cô thường xuyên chê Lincoln quê mùa, thô kệch. Vì tự ái, Lincoln đã chủ động viết thư chia tay Owen. Mặc dù không có thư hồi âm của Owen nhưng từ đó hai người không gặp lại nhau nữa. Sau này, Lincoln thường nhắc đến Owen và cho rằng đã rất nhẹ nhõm khi "dứt" được cô gái "to lớn, vụng về!".

Sau hai cuộc tình không thành, năm 33 tuổi, Lincoln kết hôn cùng Mary Todd - con gái một thống đốc ngân hàng. Mary Todd lớn lên trong giàu sang quyền quý, thành thạo tiếng Pháp, khiêu vũ, âm nhạc. Mặc dù khổ người mập mạp, tính tình nóng nảy nhưng vì thông minh và giàu có nên Mary vẫn được mọi người để ý. Mục đích tối cao của cô là trở thành phu nhân Tổng thống, vì thế cùng lúc cô tỏ ra thân tình với cả Lincoln và Douglas - hai nhân vật đang đua tranh vào Nhà Trắng. Ban đầu Mary thân với Douglas hơn vì đinh ninh rằng anh ta sẽ thắng Lincoln. Nhưng Douglas đã khôn ngoan tránh xa Mary vì cho rằng những khuyết điểm của nàng sẽ cản trở tương lai của mình. Mary phật ý bèn quay sang "mồi chài" Lincoln. Dẫu không mấy hài lòng về con người và cái thói "thao thao bất tuyệt về những lý lẽ cao siêu" của Mary, nhưng cuối cùng thì Lincoln vẫn bị "sập bẫy". Nhưng cho đến tận ngày cưới, trong lòng Lincoln vẫn không khỏi phân vân, do dự. Ông trở thành chồng của Mary một cách miễn cưỡng và không mấy tin tưởng vào hạnh phúc của cuộc hôn nhân.

Sau khi kết hôn, Mary càng trở nên nóng nảy, tự coi mình là bà chủ sai khiến chồng từ cách ăn mặc, đi đứng đến ăn uống. Từ khi trở thành Đệ nhất phu nhân, bà lại càng hống hách, tiêu xài hoang phí. Trong vòng 4 năm đầu tiên chồng vào làm việc tại Nhà Trắng, bà đã chi tiêu hết 27.000 USD. Bà thường vô cớ quát tháo mắng mỏ, ghen tuông với những người phụ nữ làm việc cùng Tổng thống. Nhiều lần bà đã mắng xa xả vào mặt chồng trước đám đông khiến ông mất thể diện. Trong mọi trường hợp, Lincoln đều chọn giải pháp im lặng hoặc lảng tránh. Thêm vào đó, cuộc nội chiến Nam - Bắc đã trở thành gánh nặng tình cảm đối với cả hai người. Số là trong khi Lincoln chỉ huy quân đội tấn công quân miền Nam, bốn người anh em trai của Mary Todd lại chiến đấu cho quân miền Nam. Thậm chí dư luận còn cho rằng Mary đóng vai trò gián điệp chống lại chính chồng mình!

Sau ba cái chết liên tiếp của chồng và hai người con trai, bà Mary hoàn toàn mất thăng bằng và bị con trai đưa vào bệnh viện tâm thần tại Bataria bang Illinois. Sau khi mất, bà được chôn cất bên cạnh mộ chồng tại nghĩa trang Oale Ridge tại Springfieeld

Mai Hiền

Tối 4/4 trên sân Hàng Đẫy, CLB Công an Hà Nội (CAHN) đã giành chiến thắng đậm 5-1 trước SHB Đà Nẵng FC trong khuôn khổ vòng 17 V.league mùa 2025/2026, qua đó tiếp tục củng cố vững chắc ngôi đầu bảng xếp hạng. Trận đấu này mang ý nghĩa đặc biệt khi tiền vệ Nguyễn Quang Hải và thủ môn Nguyễn Filip cùng cán mốc 100 lần ra sân trong màu áo đội bóng Thủ đô.

Thất bại đậm 0-4 trước Manchester City tại tứ kết FA Cup tối 4/4 (giờ Việt Nam) không chỉ khiến Liverpool dừng bước mà còn đẩy HLV Arne Slot vào tâm điểm chỉ trích, trong bối cảnh “Lữ đoàn đỏ” đang bộc lộ nhiều dấu hiệu trục trặc ở mùa giải thứ hai dưới thời chiến lược gia người Hà Lan này.

Ngày 4/4, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý, Công an TP Hà Nội cho biết đã hoàn thành bản kết luận điều tra vụ án “Mua bán trái phép chất ma tuý” và “Sử dụng trái phép chất ma tuý” xảy ra tại phường Tây Hồ (Hà Nội). Căn cứ vào các tài liệu thu thập được, Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã chuyển hồ sơ sang Viện KSND TP Hà Nội đề nghị truy tố 4 đối tượng.

Công ty Deahan đã thực hiện 60 hợp đồng, lắp đặt 69 trạm quan trắc tại 47 đơn vị trên 23 tỉnh, thành; Công ty Seiki thực hiện 21 hợp đồng, lắp đặt 76 trạm quan trắc trên 20 tỉnh, thành. Dư luận đặt câu hỏi, vậy Đậu Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty Seiki và Công ty Deahan có vai vế thế nào, có chiêu bài gì đặc biệt mà được ưu ái như vậy?

Vụ việc 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi được tuồn ra thị trường, thậm chí vào các trường học đã gây bức xúc trong dư luận. Sự việc xảy ra cho thấy, đã có sự buông lỏng quản lý, “đứt gãy” trong cơ chế giám sát theo chuỗi, từ khâu kiểm dịch, kiểm soát giết mổ và giám sát lưu thông.

Hôm 2/4 (giờ địa phương), sứ mệnh Artemis II chính thức rời bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy (Mỹ), đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 50 năm con người quay trở lại quỹ đạo Mặt trăng. Với sự tham gia của đội ngũ phi hành gia đặc biệt và hệ thống công nghệ trị giá hàng chục tỷ USD, chuyến bay không chỉ kiểm tra giới hạn vận hành của tàu Orion mà còn mang theo những thông điệp ấn tượng, từ hợp tác quốc tế đến câu chuyện truyền cảm hứng của một cậu bé 8 tuổi.

Một trong những nguyên nhân khiến hàng loạt dự án đầu tư công trên địa bàn TP Hồ Chí Minh chậm tiến độ, đội vốn đầu tư thời gian qua đã được chỉ rõ là do chậm trễ trong việc bồi thường, giải tỏa, thu hồi đất. Dù mức bồi thường theo Luật Đất đai năm 2024 đã tăng lên khá cao, đến ngày 30/3 vừa qua các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm vẫn chưa thể giải ngân hết số tiền chi bồi thường, thu hồi đất của năm 2025….

Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội nên trong thời gian vừa qua, tại các địa phương có dự án đi qua, công tác chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để khởi công, thi công dự án đang được tập trung cao độ.

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 chứng kiến sự xuất hiện của hàng loạt ngành học mới tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các nhóm ngành liên quan đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số. Thực tế này khiến thí sinh rất băn khoăn khi chọn ngành, chọn trường. 

Trước thực trạng mỹ phẩm giả, kém chất lượng đang len lỏi vào thị trường với nhiều thủ đoạn tinh vi, TP Hồ Chí Minh đã và đang mở cao điểm đấu tranh, quyết tâm “tuyên chiến” mạnh mẽ với loại tội phạm này. Không chỉ là vấn đề gian lận thương mại, mỹ phẩm giả còn trực tiếp đe dọa sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và người tiêu dùng.

Trong lúc nhảy lầu từ tầng 7 xuống đất, nam thanh niên va chạm dây cáp viễn thông, dây tải điện nên bật lên rồi mới rơi xuống trúng ô tô du lịch đang đậu trước khi chạm đất. Điều đáng nói là nam thanh niên này đã thoát chết sau ca cấp cứu tại bệnh viện.

Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và một số tỉnh lân cận, “cơn sốt” săn lùng cây muội hồng bất ngờ bùng phát, thu hút sự quan tâm của không ít người chơi cây cảnh. Từ những hội nhóm trên mạng xã hội đến các cuộc trao đổi, mua bán ngoài đời thực, cây muội hồng được thổi giá lên cao hàng chục triệu, trở thành đối tượng săn tìm ráo riết. Tuy nhiên, phía sau thú chơi tưởng chừng vô hại này lại tiềm ẩn nhiều hệ lụy và những nguy cơ vi phạm pháp luật hiện hữu.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文