Cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu: Ai cũng có một thời trẻ trai...
Ấy thế mà, điều lạ lùng là, chuyện tình của ông với bà Kha Ngọc Chi (sau này là vợ ông) thời hai người còn là sinh viên lại có nhiều tố chất lãng mạn, có thể xếp vào loại chuyện rất đỗi "thi vị" như thể chúng từng xảy ra với một số thi nhân các nước phương Tây thế kỷ XIX. Và kết quả của mối nhân duyên đó chính là những người con thành đạt mà Thủ tướng Lý Hiển Long, người vừa có chuyến thăm chính thức nước ta cách đây ít hôm là một ví dụ tiêu biểu.
Đó là thời gian Lý Quang Diệu cùng Kha Ngọc Chi theo học khoa Luật, Trường đại học
Một buổi chiều, trong cảnh trí thơ mộng của vườn trường Cambridge, khi mà vạt nắng xế đang nhuốm màu cổ tích lên những vòm mái cổ kính và bãi cỏ xanh mướt, Lý Quang Diệu cùng người thương Kha Ngọc Chi thong dong dạo bước. Bỏ qua những nỗi vẩn vơ của hai người xa xứ, họ cùng giúp nhau ôn bài chuẩn bị cho buổi kiểm tra vấn đáp nay mai.
Thoạt đầu, Kha Ngọc Chi vào vai "bà giáo". Cô hỏi "sinh viên Lý Quang Diệu" về nguồn gốc của thuật ngữ "luật quốc tế". Câu hỏi đặt ra vẻn vẹn có vậy, không ngờ Lý Quang Diệu quá thông tuệ đã viện dẫn đủ các kiến thức đông tây kim cổ để trả lời. Kha Ngọc Chi - mặc dù rất kính phục bề dày tri thức của chàng trai trẻ - song vẫn không thể không bị bất ngờ. Cô cười mà rằng: "Xem ra não trạng của anh quá khác người. Bao nhiêu là danh từ, làm thế nào anh có thể ghi nhớ hết vào óc mình?".
Lý Quang Diệu không giấu được sự hãnh diện:
- Cần phải có một nhà giải phẫu mổ óc tôi ra thì mới xác định được. Mỗi tế bào của tôi ghi nhớ một mẫu tự, ngày nào cũng vậy. Khi cần dùng, mở kho, yêu cầu loại gì, điều động loại đó…
 |
| Ông Lý Quang Diệu cùng vợ và con trai (Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long hiện nay). |
Đến lượt Kha Ngọc Chi yêu cầu Lý Quang Diệu vào vai thầy giáo, ra câu hỏi để thử kiến thức cô đã thu lượm được bấy nay.
Lý Quang Diệu đã nhập vai với cách "chất vấn" rất độc đáo. Thoạt tiên, câu hỏi của anh còn xoay quanh những kiến thức mang tính học đường. Rồi ra, anh chuyển nhanh sang những kiến thức mang ý nghĩa xã hội:
- Sinh viên Kha Ngọc Chi! Cô hãy cho biết: Có mấy tình huống nhận quốc tịch vì nguyên nhân kết hôn?
Kha Ngọc Chi vô cùng lúng túng, không ngờ lại gặp một câu hỏi hóc hiểm đến thế.
- Dạ, dạ thưa, "con", "con"… đã không dự tiết học này?
- Vậy thì về mà mở lại kho chữ của mình đi.
Đoạn anh tiếp tục "truy kích":
- Tôi hỏi tiếp: Trong "Công ước một số vấn đề về xung đột của hai luật quốc tịch, năm 1930" có những quy định gì cho quốc tịch của phụ nữ?
Kha Ngọc Chi bí quá đành trả lời… liều:
- Vợ theo quốc tịch chồng, điều khoản độc lập quốc tịch của phụ nữ, và… và phụ nữ nước ngoài gả cho đàn ông trong nước…
Lý Quang Diệu cắt ngang:
- Hãy cho ví dụ…
Kha Ngọc Chi càng tỏ ra lúng túng:
- Dạ, làm sao có thể ví dụ cụ thể được ạ?
- Ví như, cô được gả… cho tôi chẳng hạn.
Kha Ngọc Chi đỏ bừng mặt:
- Nhưng chúng ta có chung quốc tịch cơ mà?
- Giả sử tôi quốc tịch A, cô quốc tịch B…
Đến đây, Kha Ngọc Chi không kiềm chế được, cô hỏi một cách ngỡ ngàng:
- Em… em có thể là vợ "thầy" sao?
- Em… hãy tự hỏi mình - Lý Quang Diệu vờ nghiêm giọng.
- Thầy… không, anh… anh có yêu em không?
Khi cất lên mấy tiếng này, Ngọc Chi thấy bầu trời trên đầu cũng như xoay tròn nghiêng ngả.
- Em mà trả lời kiểu này thì khi vào thi, có mà… ăn trứng (điểm 0) - Lý Quang Diệu khẽ khàng trách, trong khi đặt lên môi cô một nụ hôn bỏng cháy.
Khu vườn ghi dấu phút giây "gần gũi" đầu tiên của họ.
Khi tình cảm của mình được người bạn gái nồng nhiệt đáp lại, Lý Quang Diệu cảm thấy cuộc đời tràn đầy hưng phấn. Đã có lúc, trong cảnh hoàng hôn đang dần dần bao trùm lên cảnh vật, Lý Quang Diệu đã ghé tai Kha Ngọc Chi đọc cho cô nghe một bài thơ tình nồng thắm anh vừa sáng tác.
Trước đây, gia đình Kha Ngọc Chi từng ép cô phải kết hôn với một người… Kha Ngọc Chi đã nhất quyết khước từ và cô nhớ rằng, cô đã vừa khóc và thông báo cho Lý Quang Diệu tin này. Đó có lẽ là lúc cô cảm thấy trái tim cô đã thuộc về Lý Quang Diệu.
Bởi vậy, khi biết được Lý Quang Diệu có ý định xây dựng hạnh phúc với mình, Ngọc Chi vẫn không khỏi băn khoăn:
- Anh không chê em lớn tuổi hơn anh ư?
- Thưa "bà giáo" Ngọc Chi, luật quốc tế không quy định tuổi tác… - Tuy cách nói vui, song trong giọng điệu của Lý Quang Diệu thể hiện rõ một thái độ rất đỗi nghiêm túc.
Kha Ngọc Chi trách yêu:
- Anh thì lúc nào cũng luật với pháp!
Lý Quang Diệu bao biện:
- Bởi vì nụ hôn đầu của chúng ta từ buổi truy bài về luật mà cả đời anh sẽ không bao giờ quên.
Đám cưới của Lý Quang Diệu và Kha Ngọc Chi được tổ chức vào ngày 30 tháng 9 năm 1950. Hôn lễ cử hành theo lối đông tây kết hợp. Chú rể vận Complê, thắt cavát, cô dâu thì theo nghi thức cổ điển Trung Hoa mặc áo xường xám.
Sau khi lập gia đình một thời gian, Lý Quang Diệu trở thành Thủ tướng
Trong cuốn hồi ký có tên gọi "Từ thế giới thứ ba đến thế giới thứ nhất", cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu đã dành một số trang để nhắc lại, cũng như để đánh giá, ghi nhận vai trò của các thành viên trong gia đình đối với sự nghiệp chính trị của mình. Điều đặc biệt là tuy số trang dành cho vấn đề này khá khiêm tốn, song đó lại là chỗ mà vị cựu thủ tướng bộc lộ được nhiều tâm tư, tình cảm nhất. Ông cho biết, có một điểm mà ông luôn kính trọng ở những người cộng sản, đó là việc "họ coi vợ như đồng chí và hiểu được rằng, một người vợ tốt sẽ nâng bước cho chồng vững chắc trên mọi ngả đường". Và ông thấy ông là người may mắn vì vợ ông, bà Kha Ngọc Chi cũng chính là mẫu người như vậy. Mặc dù, như trên đã nói, bà dường như không lợi dụng danh tiếng của chồng cũng như không "xía vô" việc điều hành triều chính của ông, song bà luôn là nguồn động viên, an ủi lớn lao đối với ông.
Cùng tốt nghiệp ngành luật, nếu như trong các mối quan hệ, Lý Quang Diệu luôn dựa vào lý lẽ, thì trái lại, Kha Ngọc Chi lại dựa vào linh cảm nhiều hơn. Về mặt này, theo nhìn nhận của chính Lý Quang Diệu thì vợ ông "luôn luôn đúng khi nhìn nhận một con người" và "Tôi rất coi trọng ý kiến của vợ mình trong chuyện đối nhân xử thế".
Về khía cạnh dạy dỗ con cái, cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu cho biết: "Ngọc Chi là một người mẹ rất mực yêu thương con cái. Bà dạy con cái biết hành xử đúng, sống có kỷ luật, biết kính trên nhường dưới cho dù mình khi chào đời đã là "con thủ tướng". Vị cựu Thủ tướng cũng cho biết, cả ông và vợ đều đồng quan điểm là không muốn con cái ỷ thế bố mẹ mà muốn chúng phải biết tự đi trên đôi chân của chính mình. Một ví dụ đỉển hình là ngay từ khi Lý Quang Diệu nhậm chức Thủ tướng Singapore năm 1959, hai ông bà đã quyết định không để gia đình sống trong khu vực dành cho giới chính khách vì lo ngại ở trong môi trường quá nhiều người phục vụ như vậy sẽ làm lệch cách nhìn của tụi trẻ về cuộc sống. Cách giáo dục con kiểu này hiệu quả đến đâu, chúng ta chỉ cần nhìn vào sự thành đạt của người con đầu của hai ông bà - Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long hiện nay - khắc rõ