Giải Goncourt 2007: Nghịch lý phản hồi nghịch lý

10:00 01/01/2008

Bất ngờ là thuộc tính của giải Goncourt, giải thưởng văn chương quan trọng nhất của Cộng hòa Pháp. Năm nay đương nhiên không ngoại lệ. Thoạt đầu, những tưởng Goncourt 2007 sẽ về tay một cây bút nữ.

Đó nếu không phải Yasmina Reza, tác giả cuốn sách bán cực chạy về Tổng thống Nicolas Sarkozy trong một năm chạy đua vào Điện Elysée, thì cũng là Amélie Nothomb, người Bỉ viết bằng tiếng Pháp, năm nào cũng cho ra đời một tác phẩm - luôn nằm trong nhóm best-seller một thời gian dài.

Tuy vậy, ngay từ đầu, Yasmina Reza đã không được đưa vào danh sách xét tặng Goncourt. Amélie Nothomb bị gạt ra ở danh sách cuối cùng. Và thật đáng giật mình, ở vòng bỏ phiếu sau chót, viện sĩ Goncourt Robert Sabatier, nhà văn bậc thầy, đã phá bỏ luật lệ, dành lá phiếu của ông cho Amélie Nothomb.

Đơn giản là vì nhà nữ  "hụt" Goncourt in sách ở cùng nhà xuất bản với ông. Mọi năm, danh sách cuối cùng gồm ba hoặc bốn nhà văn thôi. Năm nay, hẳn năm người.

Ba lý do được nhắc tới: 1. Số lượng đầu sách xuất bản năm nay là 727 tiểu thuyết, trong đó của các cây bút Pháp là 493, của nước ngoài 234; tổng cộng tăng 9% so với 2006; 2. Chủ đề phong phú, đa dạng; chất lượng tác phẩm nói chung khá cao, vì vậy, ban giám khảo không dễ lựa chọn; 3. Năm nay không có tác phẩm nào đột xuất bứt hẳn lên.

Thông thường, các viện sĩ Goncourt bỏ phiếu ba hay cùng lắm là bốn lần. Năm nay, họ phải bỏ phiếu tới lần thứ 14 mới tìm được tác phẩm đoạt giải. Ở vòng thứ nhất, nổi bật là cuốn "Tường trình của Brodeck" của Philippe Claudel. Dư luận chung tiên đoán cuốn ấy sẽ dành vương miện. Nhưng ở vòng sau cùng, nó thậm chí không được phiếu nào.

Các thành viên chấm giải cũng không giấu giếm nguyên cớ sự thờ ơ của họ. Một mặt, bốn năm trước, Philippe Claudel đã được nhận giải Renaudot cho "Những tâm hồn ngất ngây".

Mặt khác "nặng ký" hơn, "Tường trình của Brodeck" lấy lại chủ đề chính của Goncourt năm ngoái, "Những nữ thần nhân hậu". Chủ đề ấy là  phát xít Đức và Đại chiến thế giới thứ II. Cho nên, dù nghệ thuật rất cao cường, "Tường trình của Brodeck" cũng không vượt ra ngoài vinh quang của "Những nữ thần nhân hậu", một hiện tượng văn chương phi thường.

Ra mắt tháng chín 2006, nó được cả đông đảo bạn đọc lẫn những nhà phê bình khó tính nhất chào đón và ngợi khen. Tới nay, nguyên tại Pháp, nó đã được đón về khoảng 750 nghìn tủ sách gia đình.

Nó là tác phẩm duy nhất trong lịch sử Goncourt được suy tôn ngay ở vòng phiếu đầu tiên. Goncourt năm nay chỉ có chủ sau kỷ lục 14 vòng như vậy. Từ vòng hai, một ứng viên tưởng sẽ bị loại bỗng trội lên bên cạnh ứng viên sáng giá nhất, "Không núp bóng gì cả" của Olivier Adam.

Cuộc giằng co kéo dài mãi. Và một viện sĩ Gongcourt nữa lại phạm luật: Bernard Pivot lừng danh lần lượt bỏ phiếu cho cả hai. Kết quả, ứng viên "vớt" “Bài ca Alabama” của Gilles Leroy bước lên đài vinh quang trong xôn xao ngỡ ngàng.

Gilles Leroy mồ côi cha mẹ, phải nỗ lực lắm mới học xong đại học văn. Anh trải qua nhiều nghề ở Paris, chủ yếu là làm báo và dạy học. Mười năm nay, anh rời thủ đô hoa lệ, về sống ở nông thôn, vùng Perche.

Tại đây, anh hiến trọn đời mình cho sáng tác. Tiểu thuyết đầu tay được in năm 1987. Đến giờ, mười cuốn nữa đã đến với bạn đọc. Anh xây dựng được một vũ trụ văn chương riêng, mà linh hồn là những kỷ niệm tuổi nhỏ.

Với "Bài ca Alabama", lần đầu tiên, anh ra ngoài đề tài quen thuộc. Tác phẩm đang đề cập là tâm sự của Zelda, người vợ bất hạnh của văn hào Mỹ Francis Scott Fitzgeral (1896-1940).

Cuộc đời bi thảm của Zelda Fitzgeral từng được viết đến khá nhiều. Song phần lớn sách  về bà không đứng được, vì tác giả hời hợt, hay chen chủ quan của mình vào.

Gilles Leroy cất công thu thập, đào sâu tư liệu, nghiên cứu tỉ mỉ thư từ của vợ chồng nhà Fitzgeral. Anh không bằng lòng với thể loại tiểu sử nhân vật quen thuộc, mà hóa thân vào Zelda”.

Gilles Leroy nhập vào hồn Zelda giỏi đến nỗi nhiều độc giả tưởng như các trang sách  thấm đẫm nhớ thương là do chính bà viết ra từ hồi nào. Anh nắm rất vững các diễn biến tâm lý của Zelda.

Anh khắc họa tính cách đa diện chứ không một chiều của bà. Anh không biếm họa các nhân vật như nhiều người viết khác. Dưới góc độ nào đó, "Bài ca Alabama" rất đậm chất thời sự. Như thế, nó xứng đáng với uy danh Goncourt.

Có điều, Goncourt 2007 chưa kịp hả hê đã bị khuất lấp bởi giải đàn em được công bố cùng ngày. Ấy là giải Renaudot dành cho "ưu phiền đời học" của Daniel Pennac, 62 cái lá vàng rơi.

Lâu nay, tác phẩm nhận giải Renaudot tiêu thụ bao giờ cũng kém Goncourt. Với "ưu phiền đời học", "ông em" đã ăn đứt "ông anh". Sau ba tuần xuất hiện, "ưu phiền đời học" bán được 230 nghìn bản. Goncourt "Bài ca Alabama" còn lâu mới chạy theo kịp

Quách Vinh

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文