Giải thưởng nghệ thuật cuối năm: Nói không với nghệ sĩ dính scandal

• Các giải thưởng nghệ thuật uy tín đang “mất giá”: Vì đâu nên nỗi?
• "Nóng" chuyện giới tính trong các hạng mục giải thưởng nghệ thuật
• Giải thưởng nghệ thuật: Giải thưởng nhiều, chất lượng bao nhiêu?

Nói không với nghệ sĩ "dính" scandal

Ban Tổ chức giải Mai Vàng 2018 của Báo Người lao động cho biết, đã quyết định loại bỏ nghệ sĩ Trường Giang ra khỏi các hạng mục đề cử năm nay do lùm xùm mà danh hài gây ra tại lễ trao giải Mai Vàng 2017 vào ngày 18/1/2018. Khi lễ trao giải đang diễn ra, Trường Giang bất ngờ cầu hôn Nhã Phương ngay trên sân khấu.

Phần "cướp sóng" của Trường Giang kéo dài gần 3 phút, khiến một số tiết mục sau đó phải cắt. Được biết, đây là lần đầu tiên Ban Tổ chức giải thưởng quyết định loại bỏ ứng viên tiềm năng, nhiều lần được vinh danh ở các hạng mục cao quý của Mai Vàng.

"Dù vẫn tôn trọng đề cử của bạn đọc nhưng Ban Tổ chức và Hội đồng tư vấn nghệ thuật xét thấy hành vi của Trường Giang ngang nhiên chiếm sóng VTV9, đang truyền hình trực tiếp, để thực hiện màn cầu hôn Nhã Phương rất phản cảm trong lễ trao giải Mai Vàng lần thứ 23-2017 tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh là không thể chấp nhận được.

Hành động này của Trường Giang gây ra làn sóng chỉ trích gay gắt kéo dài trên công luận, tác động tiêu cực đến giới nghệ sĩ và công chúng, ảnh hưởng đến uy tín của Ban Tổ chức giải và quy định phát sóng truyền hình trực tiếp của Đài Truyền hình quốc gia.

Vì vậy, để tránh trường hợp sai phạm lặp lại, Hội đồng tư vấn nghệ thuật và Ban Tổ chức thống nhất không đưa tên nghệ sĩ Trường Giang vào vòng bầu chọn giải Mai Vàng lần thứ 24-2018", Ban Tổ chức Mai Vàng 2018 cho biết.

Động thái của Ban Tổ chức giải Mai Vàng 2018 nhận được nhiều ý kiến trái chiều từ khán giả. Có ý kiến cho rằng, đó là việc làm cần thiết để "răn đe" những nghệ sĩ khác, tránh lặp lại hành động tương tự. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng, khi xảy ra sự cố tại lễ trao giải Mai Vàng 2017, Ban Tổ chức đã chọn giải pháp im lặng. Cho đến tận bây giờ, Ban Tổ chức mới khơi lại và rút tên nghệ sĩ khỏi danh sách là quá chậm trễ.

Bên cạnh đó, nếu có chủ trương "xử lý" Trường Giang thì lẽ ra, ngay từ đầu, Ban Tổ chức nên thông báo cho khán giả biết, không nên để đến thời điểm nước rút như hiện nay mới công bố. Trường Giang là nghệ sĩ đa năng, được nhiều khán giả yêu mến nên tên anh xuất hiện ở nhiều hạng mục giải thưởng quan trọng. Việc rút tên Trường Giang ra khỏi các hạng mục giải thưởng có thể khiến một số hạng mục giải thưởng không đủ top 5 bầu chọn, cuộc "chạy đua" bớt kịch tích, hấp dẫn. Chính điều này làm ảnh hưởng đến chất lượng giải thưởng.

Mới đây, Giải thưởng Làn Sóng Xanh 2018 của Đài Tiếng nói nhân dân TP Hồ Chí Minh đã công bố các đề cử của 9/14 hạng mục giải thưởng năm nay. Theo đánh giá của giới chuyên môn, Làn Sóng Xanh 2018 tiếp tục có những thay đổi mạnh mẽ để cố gắng phản ánh chính xác nhất thị trường âm nhạc Việt trong năm qua.

Nếu như mọi năm, phần lớn các hạng mục giải thưởng đều do khán thính giả quyết định thì năm nay, hầu hết các hạng mục do hội đồng gồm gần 200 người đang hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật hoặc liên quan đến âm nhạc bình chọn để đưa ra kết quả cuối cùng, dựa trên đề cử được bình chọn nhiều nhất từ khán thính giả thông qua nhiều phương thức khác nhau như email, fanpage, YouTube, nhạc chuông, nhạc chờ và phiếu khảo sát từ các trường đại học.

Trong hạng mục đề cử "Gương mặt xuất sắc" năm nay là 5 gương mặt ca sĩ trẻ gồm: Orange, Hiền Hồ, Phùng Khánh Linh, Nguyễn Trần Trung Quân, Hoàng Yến Chibi. Không ít người thắc mắc rằng, tại sao Chi Pu - một gương mặt nghệ sĩ mới lấn sân sang ca hát với nhiều sản phẩm âm nhạc gây "hiện tượng", dậy sóng cộng đồng không xuất hiện trong bảng đề cử.

Đại diện Ban Tổ chức Làn Sóng Xanh 2018 chia sẻ rằng, một trong những tiêu chí để lọt vào top Bảng xếp hạng Làn Sóng Xanh là những ca khúc, sản phẩm phải có giá trị về chất lượng âm nhạc cũng như hình ảnh. Mặc dù không đề cập trực tiếp đến cái tên Chi Pu nhưng điều đó cũng ngầm ý nói rằng, những sản phẩm âm nhạc của cô gái gốc Hà thành ra mắt trong thời gian qua không đạt được tiêu chí của Làn Sóng Xanh.

Thực tế cho thấy, không ít nghệ sĩ nổi tiếng, sản phẩm nghệ thuật "hiện tượng" bị "cấm cửa" tại các giải thưởng nghệ thuật trong nước. Ca sĩ Mỹ Tâm từng bị loại khỏi đề cử Làn Sóng Xanh năm 2013 vì lùm xùm hét giá caste ở Đà Nẵng. Trước đó, hội đồng nghệ thuật của chương trình Làn Sóng Xanh cũng xem xét rất kỹ lưỡng hành động nam ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng hôn nhà sư.

Cuối cùng, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đã chủ động xin rút khỏi danh sách đề cử giải thưởng Làn Sóng Xanh năm 2012. MV Destiny của Hồ Ngọc Hà bị loại khỏi đề cử "Music Video của năm", giải thưởng Cống hiến 2016 vì lý do đời tư của nữ ca sĩ vướng nhiều luồng dư luận không tích cực.

Ca khúc "Em của ngày hôm qua" của Sơn Tùng M-TP từng bị loại khỏi giải thưởng Làn Sóng Xanh 2014 vì nghi án đạo nhạc. Ca khúc "Chắc ai đó sẽ về" của Sơn Tùng M-TP, dù tạo nên hiện tượng với số lượng người xem, nghe cao "ngất ngưởng" nhưng không được Ban Tổ chức Giải thưởng Cống hiến 2015 đưa vào đề cử hạng mục "Ca khúc của năm" vì lý do, ở góc độ chuyên môn, hàm lượng chất xám của ca khúc không cao vì dựa trên hòa âm phối khí của bản nhạc khác. Do đó, đặt tiêu chí giải Cống hiến là những tìm tòi sáng tạo thì không phù hợp…

Tôi cho rằng, hành động "mạnh tay" của Ban Tổ chức với các nghệ sĩ vướng scandal, sản phẩm nghệ thuật chưa "đạt chuẩn" là điều hết sức cần thiết. Nghệ sĩ được tôn vinh phải là những người tài năng, có sản phẩm nghệ thuật xuất sắc, có đạo đức nghề nghiệp, tạo được ấn tượng đẹp trong lòng công chúng từ phong cách đến cách hành xử trong đời sống. Mặc dù lùm xùm đời tư không ảnh hưởng đến chất lượng nghệ thuật nhưng nó làm cho hình ảnh nghệ sĩ "méo mó" trong mắt công chúng và không xứng đáng được tôn vinh. Tương tự như vậy, dù là sản phẩm nghệ thuật "hiện tượng" nhưng cần được "lọc" nếu không đạt được yếu tố thẩm mỹ, định hướng thẩm mỹ, giá trị nghệ thuật cần có.

Trở lại câu chuyện của giải thưởng Làn Sóng Xanh 2018, không ít ý kiến thắc mắc về sự xuất hiện của "Như lời đồn" (Khắc Hưng - Bảo Anh) có mặt ở bảng đề cử Top 10 ca khúc được yêu thích nhất và "Hongkong 1" (Nguyễn Trọng Tài - Sanji - Double X) xuất hiện ở bảng đề cử "Bài hát hiện tượng". "Như lời đồn" từng nhận nhiều "gạch đá" vì tiêu đề gây tranh cãi, khiến khán giả liên tưởng đến những câu chửi thề tục tĩu. Trong khi đó, "Hongkong 1" bị chê vì chất lượng chuyên môn không có gì nổi bật.

Trả lời những thắc mắc này, Ban Tổ chức giải thưởng Làn Sóng Xanh 2018 cho biết, đại ý rằng, đã tham khảo ý kiến của nhiều nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc và nhận được phản hồi rằng, "Như lời đồn" gây tranh cãi về tiêu đề còn nội dung không có vấn đề gì về mặt từ ngữ, đồng thời, cũng không có văn bản nào cấm bài hát này. Tương tự như vậy, "Hongkong 1" dù không được đánh giá cao về mặt chuyên môn nhưng vẫn lọt vào bảng đề cử "Bài hát hiện tượng" do nhận được sự bình chọn của đông đảo khán giả.

Giữa các đề cử của khán giả và từ giới chuyên môn, Hội đồng cố vấn phải "cân não" để lựa chọn sản phẩm vừa đáp ứng được yếu tố thị trường, vừa đảm bảo yếu tố chuyên môn tốt nhất. Rõ ràng, cần một thái độ khách quan khi đánh giá các sản phẩm nghệ thuật và cũng cần phải có hành động kiên quyết, triệt để khi "lọc" các sản phẩm chưa "đạt chuẩn". Tôi cho rằng, "Như lời đồn" và "Hongkong 1" đã tạo nên hiện tượng trong giới trẻ nhưng để có tên trong các hạng mục đề cử của Làn Sóng Xanh thực sự chưa xứng tầm.