Tích xưa - Lời nay

Gọt chân cho vừa giày?

08:08 10/10/2012

Sử ta chép rằng, đời Lý (1010-1225) có bà Ỷ Lan, tên thật là Lê Thị Mệnh, quê ở làng Thổ Lỗi (nay là thôn Thuận Quang, xã Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội). Vì mất mẹ từ năm 12 tuổi, cha lấy vợ kế, nên Ỷ Lan khổ như cô Tấm trong chuyện "Tấm Cám" vậy.

Đức độ, xinh đẹp, thông minh, chăm học, chăm làm, từ một "Cô Tấm lộ Bắc" (Sử chép thế), Ỷ Lan trở thành Nguyên phi của vua Lý Thánh Tông, thành Hoàng hậu nhiếp chính, thành chỗ dựa của triều đình, cả trong thời bình lẫn thời chiến. Sau này, khi trở lại nắm quyền, dù có mang tiếng là đã bỏ đói đến chết Hoàng hậu Thượng Dương (vì Thượng Dương dựa vào Thái sư Lý Đạo Thành, rất chuyên quyền, bà từng gạt Ỷ Lan ra khỏi triều chính, bất chấp công lao to lớn của Ỷ Lan trước đó), Ỷ Lan vẫn được dân lập đền thờ ở Dương Xá, và gọi đó là "Đền Bà Tấm". Dân còn gọi bà là "Nữ Quan âm".

Phía sau hai chiến công "Bình Chiêm" và "Phạt Tống" lẫy lừng, có hào quang của "Cô Tấm lộ Bắc" này.

Sử là thế, dân gian là thế. Vậy mà gần đây, có sách nọ sách kia, người này người khác, đã "viết lại" truyện "Tấm Cám", nhìn người xưa bằng con mắt chủ quan của người nay, mong con trẻ được có một cô Tấm không tỳ vết, hầu mong con trẻ trắng như tờ giấy trắng. Thế thì chả khác gì "gọt chân cho vừa giày" vậy.

"Khuyến thiện phạt ác" là đạo lý Việt ngàn năm, sao lại phải "gọt chân cho vừa giày" như thế? Người xưa kể, người nay còn dựng "Thập điện Diêm vương" để đe nẹt bọn ác bọn xấu đấy thôi? Cám có bị tội trên trần, thì cũng như là bị đi qua "Thập điện Diêm vương" vậy! Vả lại, truyện xưa, đặc biệt là truyện cổ tích dân gian, không bắt người ta phải tin vào từng chi tiết, chỉ cần tin vào đạo lý, ý nghĩa của nó. Bởi vì, pháp luật và phong tục có thể thay đổi theo thời gian, chứ không bền được như đạo lý. Vả lại, xưa nay, khi bọn Cám được vuốt ve, được nằm ngoài vòng pháp luật và lẽ đất trời, biết bao tai ương chẳng đã đổ xuống đầu dân chúng đó sao?

Hãy để "Cô Tấm", "Bà Tấm" giữ nguyên chân dung xưa của họ! Họ không phải là thánh. Họ là hình tượng dân gian, mà dân gian thường giản dị, minh triết (ít nhất thì cũng hơn sử viết sai, viết thiếu). Mặt khác, truyện cổ tích dân gian, nếu giữ nguyên, còn có một ý nghĩa nữa, là để cho đời sau biết được cách nghĩ, cách ứng xử, phong tục tập quán… của cha ông ngày trước. Để nguyên thì tính Folklor của truyện còn, bỏ đi hoặc sửa đi thì tính Folklor cũng mất.

Vì những lẽ đó, xin các vị ấy hãy để nguyên truyện "Tấm Cám" như nó vốn thế!

Đỗ Trung Lai

Tối 11/5, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa triệt phá cơ sở sản xuất, buôn bán thịt bò giả, thịt bò có chứa chất cấm; khởi tố, bắt tạm giam 2 bị can về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, xảy ra tại phường Bình Trị Đông, TP Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão, vi phạm bản quyền, đặc biệt là vi phạm bản quyền trên môi trường số ngày càng phức tạp. Ngày 5/5, Chính phủ đã có Công điện số 38/CĐ-TTg về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những động thái quyết liệt từ nhiều bộ, ngành, địa phương ngay sau đó đang được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ - vấn đề vẫn nan giải hiện nay.

Trong khi các chuyên gia và người dân bày tỏ lo ngại về tầm nhìn quy hoạch, đơn vị đầu tư dự án cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lại vừa đưa ra đề xuất điều chỉnh giảm quy mô mở rộng tuyến đường huyết mạch này. Lý do được đưa ra là sự xuất hiện của các tuyến đường song hành, nhưng dư luận cho rằng việc đầu tư "manh mún" có thể dẫn đến lãng phí và không đáp ứng được tốc độ gia tăng phương tiện trong tương lai.

Sáng 11/5, HĐND TP Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP) loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ.

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, lực lượng Hải quan, Biên phòng, Công an và Quản lý thị trường đồng loạt ra quân tăng cường kiểm tra, kiểm soát từ biên giới, cửa khẩu đến thị trường nội địa nhằm ngăn chặn buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nhiều đường dây, vụ việc quy mô lớn đã bị phát hiện, xử lý, góp phần bảo vệ doanh nghiệp và quyền lợi người tiêu dùng.

Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Văn phòng Trung ương Đảng về việc thẩm định các kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải liên quan đến những thay đổi trong quy định bảo hành và bảo trì công trình giao thông. Sau khi tham vấn ý kiến từ các hiệp hội, nhà thầu và cơ quan chuyên môn, Bộ Xây dựng đã đưa ra những đánh giá chi tiết, bác bỏ các đề xuất chính của doanh nghiệp này.

Những dòng nước đen vẫn lặng lẽ chảy ra biển sau mỗi cơn mưa. Những bãi tắm được đầu tư hàng chục, hàng trăm tỷ đồng vẫn đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến quen thuộc, dòng khách tiếp tục dồn về khiến hạ tầng quá tải, rác thải gia tăng và sức ép môi trường ngày càng lớn. Đằng sau những lớp áp lực ấy không chỉ là câu chuyện ô nhiễm hay sự lãng phí đầu tư.

Bước vào cao điểm du lịch hè, nhu cầu tìm kiếm homestay, khách sạn tại Đà Lạt (Lâm Đồng) tăng mạnh cũng là lúc các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Với hình ảnh đẹp mắt, những lời quảng cáo hấp dẫn cùng các fanpage được đầu tư bài bản, nhiều du khách đã mất từ vài triệu tới cả chục triệu đồng vì đặt phòng online.

Ngày 11/5, cơ quan CSĐT (Phòng CSKT) Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Văn Hải (SN 1973; ngụ ấp Phụng Quới, xã Thạnh An, TP Cần Thơ); khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Vũ Thanh Thủy (SN 1985; ngụ phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh) về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả”.

Liên tiếp trong các ngày đầu tháng 5/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Cục TTTN) đã kiểm tra đột xuất và xử phạt 2 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu do không bảo đảm mức dự trữ xăng dầu bắt buộc và các hành vi vi phạm khác theo quy định của pháp luật. Tổng số tiền xử phạt lên tới 320 triệu đồng.

Chiều 11/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết: Được cán bộ công an và gia đình vận động, giải thích về chính sách khoan hồng của pháp luật, Lê Ngọc Tường Vy (SN 2008, ngụ xã Châu Thành, tỉnh Tây Ninh) đã ra đầu thú về hành vi giết người.

HĐND TP Hà Nội bầu đồng chí Đỗ Anh Tuấn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và đồng chí Bùi Duy Cường, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ chức Phó Chủ tịch UBND TP nhiệm kỳ 2026-2031.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/5 đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran về việc nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, làm tiêu tan hy vọng sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần giữa Mỹ - Israel và Iran, cuộc chiến đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho Iran và Lebanon, làm tê liệt hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, Reuters đưa tin.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文