Nhân một năm ngày mất của nhà văn Tô Hoài

Hai câu chuyện về nhà văn Tô Hoài

08:05 29/06/2015
Ông Tô Liên thường hay đùa: ''Mọi người trông tôi có khác gì so với Tô Hoài không (quả thực trông ông Tô Liên cũng nhang nhác nhà văn Tô Hoài ở dáng người thâm thấp, đậm đậm và hoi hói)! Nhưng tôi mới là Tô thật (Tô là họ Tô), còn Tô Hoài là Tô gia'ã' (Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen - CM).

Khoảng những năm cuối tám mươi, đầu chín mươi của thế kỷ XX, trụ sở Hội Văn nghệ Hà Nội ở 19 Hàng Buồm luôn luôn tấp nập người ra vào. Bởi ở đây có các hội: nhà văn, sân khấu, điện ảnh, âm nhạc, nhiếp ảnh, văn nghệ dân gian, mỹ thuật, kiến trúc, Văn phòng Hội và Báo Người Hà Nội. Có một ông già người thấp, đậm, trán hói và bóng thường xuyên đến ngôi nhà 19 Hàng Buồm. Đó là nhà sưu tầm tranh Tô Liên, cũng là người quen thân thiết với nhiều văn nghệ sĩ Thủ đô.

Ông Tô Liên thường hay đùa: ''Mọi người trông tôi có khác gì so với Tô Hoài không (quả thực trông ông Tô Liên cũng nhang nhác nhà văn Tô Hoài ở dáng người thâm thấp, đậm đậm và hoi hói)! Nhưng tôi mới là Tô thật (Tô là họ Tô), còn Tô Hoài là Tô gia'ã' (Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen - CM).

Tô Hoài nhờ đặt tên chuyên mục

Phải nói ngay rằng người nào được nhà văn lão thành Tô Hoài nhờ việc gì đó, nhất là những việc liên quan đến văn chương, chữ nghĩa, báo chí... thì đó là một vinh hạnh.

Tôi may mắn cũng được một chút vinh hạnh đó (bởi tôi là quân của ông nhiều năm, làm Thư ký tòa soạn Báo Người Hà Nội khi ông là Tổng biên tập). Năm 1995, tôi rời Báo Người Hà Nội sang công tác ở các báo Sài Gòn Giải Phóng, Thể thao Văn hóa Hà Nội; tới giữa năm 2002, tôi lại trở về tiếp tục làm thư ký tòa soạn Người Hà Nội.

Thời gian đó Tổng biên tập, nhà thơ Bế Kiến Quốc mới qua đời; nhà thơ Vũ Xuân Hoát được giao phụ trách báo (chưa được bổ nhiệm phó hay tổng). Tôi bàn cùng nhà thơ Vũ Xuân Hoát và nhà thơ Bằng Việt - Chủ tịch Hội - lúc ấy đang kiêm Chủ nhiệm báo, tìm cách đẩy tờ báo lên. Thâm tâm tôi muốn mời các nhà văn, nhà thơ, nhà văn hóa... tên tuổi viết bài cho báo.

Một lần, gặp bác Tô Hoài ở trụ sở hội 19 Hàng Buồm, tôi đon đả mời bác viết cho báo. Bác cười cười rồi nói sang chuyện khác. Tôi hiểu ý bác chê không viết (mặc dù chính bác Tô Hoài là người khai sinh ra và làm Tổng biên tập đầu tiên của báo).

Thôi đành vậy và chỉ còn cách là quyết tâm nâng cao chất lượng của báo.

Hơn một năm sau, vào khoảng tháng 7 năm 2004, Ban chấp hành Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội tổ chức họp tại Sầm Sơn; tôi và nhà văn Trần Chiến (Trưởng ban Văn Xã, báo Hà Nội Mới ) được mời tham dự. Trong một buổi tiệc nhà văn Tô Hoài gọi tôi ra góc phòng nói: "Tớ thấy Báo Người Hà Nội dạo này bảnh lắm".

Tôi mừng quá, bác đã có lời khen anh chị em tòa soạn đã làm tờ báo hay lên, thật là lời khen vô giá của người đã sáng lập ra tờ báo. Nhà văn nói tiếp: "Tớ viết cho báo nhé. Cậu nghĩ cho tớ một chuyên mục. Chuyên mục đại loại như "Chổi tre" ấy (Báo Người Hà Nội lúc này đang có chuyên mục "Chổi tre" được nhiều bạn đọc thích. Chuyên mục này nhà thơ Bằng Việt - Chủ tịch hội Văn nghệ Hà Nội bàn với tôi và ông là người nghĩ ra, giữ chuyên mục thời gian đầu. Hơn nửa năm sau nhà thơ Bằng Việt giao cho tôi viết chuyên mục này).

Thật vô cùng vinh hạnh và sung sướng khi được "cụ" Tô Hoài đồng ý viết. Sau đó tôi rất lo bởi sự tin tưởng của ông. Mất hàng chục ngày loay hoay tìm cách đặt tên chuyên mục, mấy chục tên nghĩ rồi lại xóa vì thấy không ổn. Bỗng một hôm lóe lên cái tên chuyên mục ấy, tôi mừng quá, đúng rồi, ra được chất của cụ Tô Hoài rồi, mà cũng tha hồ báo khai thác mọi góc khuất ở cụ... Tôi gọi điện báo cáo bác cái tên chuyên mục, nhưng vẫn hơi lo, sợ cụ không ưng.

Nghe xong, nhà văn Tô Hoài cười khì khì trong máy: "Thằng này khá, hiểu được ý tớ". Tên chuyên mục ấy là " Thủng thẳng chuyện đời". Suốt hơn hai năm nhà văn Tô Hoài đã viết cho chuyên mục ấy và được nhiều bạn đọc rất thích. Nếu có việc phải đi xa, hoặc bận gì đó, bao giờ nhà văn cũng viết trước có khi tới 3 số cho báo, hoặc báo trước cho chúng tôi chủ động. 

Cao Minh

Sáng mai (31/12), TAND TP Hà Nội sẽ mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Nguyễn Văn Đài (SN 1969, quê Hưng Yên, hiện sống ở Đức) về tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát các phương tiện truyền thông trị giá hàng tỷ USD của Warner Bros. Discovery (WBD) giữa Netflix và Paramount kéo dài gần 1 tháng qua đến nay vẫn chưa ngã ngũ. Nếu thương vụ này thành công, WBD sẽ trải qua lần tái cơ cấu lớn thứ 4 kể từ năm 2000 đến nay.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các lực lượng của nước này đã tấn công nhằm vào một cầu cảng tại Venezuela, nơi mà ông cho là được sử dụng để “chất đầy ma túy lên các con thuyền”. Đây được xem là cuộc tấn công trên bộ đầu tiên của Mỹ tại Venezuela kể từ khi Washington phát động chiến dịch gây sức ép đối với Caracas cách đây khoảng bốn tháng.

Ngày 30/12, Thượng tá Nguyễn Xuân Toán - Phó trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao, Công an tỉnh Thanh Hoá cho hay, đơn vị vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự triệt phá thành công một đường dây tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với quy mô đặc biệt lớn, hoạt động khép kín theo mô hình doanh nghiệp. 

Sau hơn 7 năm triển khai dự án xử lý triệt để ô nhiễm môi trường do rác thải sinh hoạt (gọi tắt dự án xử lý ô nhiễm môi trường) tại các khu vực trọng điểm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế), nhiều hạng mục tại dự án này đã được thi công hoàn thiện.

Phát biểu tại Mar-a-Lago (Florida) trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 29/12, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh rằng Washington có thể ủng hộ một cuộc tấn công quân sự lớn khác nhằm vào Iran nếu nước này nối lại việc xây dựng lại chương trình tên lửa đạn đạo hoặc vũ khí hạt nhân.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dự báo Tết Nguyên đán năm 2026 sẽ cần khoảng 500.000 tấn thịt lợn. Trong khi đó, bão Ragasa và bão số 10 Bualoi đã gây thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng, cuốn trôi hơn 400.000 con gia cầm và hơn 1.600 con gia súc. Tính từ đầu năm đến tháng 10, tổng vật nuôi thiệt hại đã vượt khoảng 1,1 triệu con. Chưa kể 11 tháng đầu năm 2025, nước ta đã phải tiêu hủy hơn 1,23 triệu con lợn do dịch tả lợn châu Phi. Những thiệt hại trên đã dấy lên lo ngại thiếu thịt lợn cho Tết Nguyên đán.

Hôm nay, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ tiếp tục duy trì trạng thái nhiều mây, trời rét, có mưa vài nơi; vùng núi có nơi rét đậm, rét hại. Các tỉnh thành ở Nam Bộ ban ngày trời nắng, đêm se lạnh.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文