Cửa sổ văn nghệ

Im lặng có thực là "vàng"?

08:01 10/06/2014
Tục ngữ Việt Nam có câu "im lặng là vàng", "một điều nhịn, chín điều lành" hay "dĩ hòa vi quý". Bản chất của những lời răn này là dạy con người ta tiết chế cảm xúc, biết hành xử vừa phải, đúng mực, đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng. Đáng tiếc thay, "một bộ phận không nhỏ" trong chúng ta đang vận dụng lời răn này một cách sai lệch. Đó là sự im lặng tuyệt đối trước sự thật, im lặng nhu nhược trước cái ác hay im lặng nhẫn nhục trước bất công.

Phải chăng, ban đầu thói quen này xuất phát từ sự cả nể, tâm lí xuê xoa, ngại va chạm? Phải chăng, đâu đó không ít trong chúng ta quan niệm rằng "nói ra chẳng phải đầu cũng phải tai" trong khi "chẳng được lợi lộc gì"? Để rồi vì thế, lựa chọn im lặng được đưa ra để khỏi mất lòng ai, tránh mâu thuẫn, thù oán.

Phải chăng đó là biểu hiện của sự bất lực hay một tâm thế phản ứng tiêu cực với cái sai, nơi mà người ta lựa chọn im lặng thay vì hùa theo nó. Liệu ta có thể hài lòng khi lựa chọn im lặng trước khuyết điểm của đồng nghiệp và tự nhủ chỉ cần ta không tung hô họ đã là đủ. Liệu có lúc nào trong chúng ta cùng tự nhủ "mình nhường để người khác nói", để rồi cứ im lặng chờ đợi trong… im lặng? Có lúc nào đó chúng ta tự biện hộ cho việc im lặng của bản thân mình như một sự "hy sinh thầm lặng" cho sự bình yên của chính bản thân và gia đình chúng ta?

Hãy cứ dành thời gian lắng nghe câu chuyện từ những bàn nhậu, quán cà phê hay quán trà chanh "chém gió" bên vỉa hè, tôi tin chúng ta sẽ được nghe thôi thì cơ man là những bất công, bất bình, phản biện được người ta lôi ra với bạn hữu. Người ta hăng say, hằn học, hậm hực, day dứt, chì chiết, mỉa mai một ai đó, một quyết định sai nào đó đã được đưa ra ở cơ quan mình dù cho khi quyết định ấy được đưa ra, họ hoàn toàn im lặng, họ giơ tay biểu quyết và thực tế, họ là một phần của quyết định đó.

Đã đến lúc chúng ta cần phải đối diện với sự thật rằng, im lặng trước cái sai này chính là mầm mống nuôi dưỡng cho sự xuất hiện của những cái sai khác. Đã đến lúc chúng ta không thể trốn tránh được thực tế nghiệt ngã rằng im lặng có thể cho ta sự yên ổn tạm thời, nhưng dần dần nó sẽ xói mòi lương tâm, làm thui chột ý chí phản biện, tinh thần hướng thiện, sức mạnh đấu tranh cho cái đúng của không chỉ bản thân ta mà cả của những người quanh ta. Sự yên ổn ấy, đáng tiếc thay chắc chắn sẽ không kéo dài lâu. Nó sẽ mau chóng qua đi và trả lại cho ta những mất mát, tổn thương với cấp số nhân so với chút yên bình giả tạo.

Hãy bắt đầu phá vỡ thói quen im lặng bằng những lời nói, việc làm cụ thể để bảo vệ lẽ phải, bảo vệ những sự thật mà trái tim bạn luôn gọi tên. Hãy bắt đầu từ việc ca ngợi những giá trị tốt đẹp, cốt lõi, hướng thiện được hun đúc bởi cả cộng đồng, được rèn trải qua nhiều thế hệ. Hãy bắt đầu bằng việc lên tiếng bảo vệ, đứng về phía những người/ nhóm người thiệt thòi, yếu thế. "Một cánh én" khó lòng làm nên được "mùa xuân", cũng như một tiếng nói sẽ chẳng bao giờ vang xa được đến tận cùng gốc rễ của sự thật. Hãy bắt đầu bằng việc thôi cho ta thói quen thỏa hiệp với cái sai, hãy nhìn thẳng vào cái sai nhưng đừng với tâm thế hằn học, nhỏ nhoi, cực đoan và bạo lực. Hãy kiên trì, mềm dẻo cảm hóa cái sai với niềm tin một lúc nào đó chính cái sai cũng lên tiếng, hòa vào bản giao hưởng của Chân - Thiện - Mĩ, phá vỡ sự im lặng vốn ngự trị bấy lâu nay

Nguyễn Công Thảo

Bên cạnh những điều kiện thuận lợi, Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được dự báo sẽ có một số khó khăn, thách thức như nguy cơ gian lận thi bằng thiết bị công nghệ cao, nhất là AI vẫn đang hiện hữu. Thời tiết bất thường có thể xảy ra vào thời điểm diễn ra kỳ thi như giông lốc, lũ quét, nắng nóng, mưa to ở từng vùng miền khác nhau trên cả nước. Điều này đòi hỏi công tác chuẩn bị cho kỳ thi cần chủ động, kỹ lưỡng và có giải pháp phòng ngừa, đối phó từ sớm, từ xa.

Quan hệ giữa Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang trải qua một trong những giai đoạn sóng gió nhất trong lịch sử 77 năm tồn tại. Những rạn nứt vốn âm ỉ về vấn đề chia sẻ ngân sách và trách nhiệm quân sự đã bùng phát thành cuộc khủng hoảng niềm tin sâu sắc, đặc biệt sau khi Washington triển khai chiến dịch quân sự tại Iran.

Sau cam kết hạ lãi suất huy động và lãi suất cho vay, nhiều ngân hàng đã chính thức điều chỉnh lãi suất huy động trên biểu niêm yết.

Có sự tham gia của trên 600 tổ chức, doanh nghiệp du lịch đến từ 20 quốc gia, vùng lãnh thổ, 31 tỉnh/thành phố, Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam – VITM 2026 diễn ra từ 8 – 12/4 tại Cung Văn hoá hữu nghị Việt - Xô, Hà Nội với nhiều hoạt động phong phú. Sự kiện dự kiến thu hút 80.000 lượt khách.

Sáng 10/4, Phòng Nghiệp vụ Y (Sở Y tế TP Hồ Chí Minh) tiếp tục thông tin về việc học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện nghi ngộ độc thực phẩm những ngày qua. Theo đó, tính đến sáng 10/4, 148 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm được ghi nhận từ 4 cơ sở y tế, trong đó có 102 ca theo dõi điều trị ngoại trú và 46 ca được điều trị nội trú. Đáng nói, vi khuẩn Salmonella được phát hiện trong phân của học sinh nghi ngộ độc thực phẩm tại trường này...

Vi phạm về báo cáo phòng chống rửa tiền, khai sai dẫn đến nộp thuế sai… Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Huy Thành bị Thanh tra NHNN Khu vực I xử phạt hành chính, đồng thời chuyển hồ sơ sang Thuế.

Tổng thống Vladimir Putin chỉ thị lực lượng Nga tham gia chiến dịch Ukraine ngừng bắn trong vòng 36 giờ đồng hồ dịp lễ Phục sinh. Phía Ukraine sau đó xác nhận sẽ có "bước đi tương tự".

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文