Tản văn

Nấu cháo bằng rìu

08:00 25/04/2012

Trong sáng tác văn chương nói chung, không phải là không có những trường hợp "nấu cháo bằng rìu". Ấy là khi mượn ý tưởng của người khác, mượn cảm xúc của người khác mà… sàng sê thành tác phẩm của mình và ngang nhiên cho công bố trên mặt báo, tạp chí...

Trong kho tàng truyện cổ Nga, có một truyện rất đáng nhớ, mang tên "Nấu cháo bằng rìu". Nội dung tóm tắt như sau:

Có một chàng trai trẻ rất muốn ăn cháo nhưng trong tay lại chỉ có một cái rìu. Anh ta bèn nghĩ ra một mẹo: Tìm đến nhà một bà lão. Đến nhà bà lão, anh ta hỏi: "Bà có thể cho cháu mượn một cái xoong được không?". Bà lão trả lời: "Được". Anh ta hỏi tiếp: "Và sử dụng cả cái bếp này được không?". Bà lão trả lời: "Được". Đến lượt bà lão hỏi: "Nhưng cậu mượn xoong và sử dụng bếp của ta để làm gì?". Chàng trai trẻ trả lời: "Để nấu cháo ạ. Cháu khả năng đặc biệt, có thể nấu cháo bằng rìu. Bà có thể chứng kiến điều đó ngay sau đây". Thế rồi anh ta nhóm lửa, bỏ rìu, đổ nước vào xoong và đun…Khi nước sôi, anh ta nói với bà lão: "Nồi cháo sẽ rất tuyệt nếu có thêm gạo". Nghe vậy, bà lão cho anh ta gạo. Anh ta bỏ gạo vào soong và tiếp tục đun…

Khi gạo đã chín thành cháo, anh ta nói với bà lão: "Cháo đã ngon rồi, nhưng sẽ rất tuyệt vời nếu có thêm một chút muối". Nghe vậy, bà lão cho anh ta muối. Anh ta cho muối vào xoong và tiếp tục đun…

Tiếp tục bằng cách này, anh ta xin thêm bà lão một ít thịt, một ít hành…và có một xoong cháo hoàn chỉnh.

Cho đến khi đã đói bụng, cùng chàng trai trẻ ăn cháo, bà lão gật gù: "Phải công nhận cháo được nấu theo cách "nấu cháo bằng rìu" của anh ngon thật! Cả đời ta chưa bao giờ được ăn một bát cháo ngon như thế này".

Chàng trai trẻ trên, chắc chắn là một kẻ láu cá. Chỉ có kẻ láu cá mới nấu cháo kiểu nhưng vậy. Nhưng nếu muốn "thành công", kẻ láu cá trên phải gặp được một bà lão tốt bụng và dễ tin người. Ở đời, kẻ láu cá không thiếu, nhưng để gặp một người tốt bụng và dễ tin người đến mức dại khờ như bà lão trong truyện cổ trên, không nhiều.

Và nói theo cách nói dân gian hiện nay thì "nấu cháo bằng rìu" chính là một kiểu "tay không bắt giặc".

Trong sáng tác văn chương nói chung, không phải là không có những trường hợp "nấu cháo bằng rìu". Ấy là khi mượn ý tưởng của người khác, mượn cảm xúc của người khác mà… sàng sê thành tác phẩm của mình và ngang nhiên cho công bố trên mặt báo, tạp chí.

Cách nay đã lâu, kẻ viết bài báo nhỏ này đã từng nêu vài trường hợp "nấu cháo bằng rìu" bằng cách đạo một, hai truyện trong "Giai thoại thiền", chế ra một, hai bài thơ và đã từng xếp một, hai tác giả kiểu này vào danh sách "họ nhà đạo".

Nhà thơ Thi Hoàng từng tâm sự: Muốn có một tác phẩm, trước hết cần có ý tưởng (có cái để nói), sau đó mới chọn cách nói (hoặc chọn cách thể hiện). Một khi đã không có cái để nói mà cứ loay hoay tìm cách để nói thì thật buồn cười, dễ dàng chui vào cái vòng luẩn quẩn lắm. Diễn đạt một cách nôm na: Phải có thịt lợn trước, rồi mới chọn cách pha chế, nấu nướng món ăn. Một khi làm điều ngược lại (nghĩ đến pha chế, nấu nướng món ăn khi chưa có thịt lợn) thì chấp nhận làm sao cho được.

Về việc này, nhà thơ Phan Nhiên Hạo từng viết: Hãy cho tôi một xác chết, tôi sẽ biết cách tổ chức một đám ma.

Chính vì "loay hoay tìm cách nói" trong khi "không có cái để nói", tương tự như việc mượn bếp, mượn lửa, mượn xoong, xin gạo, xin muối, xin thịt, xin hành…như chàng trai trẻ láu cá trong truyện trên, mà đã có một vài người trình làng một "nồi cháo văn chương" hoàn toàn của người khác, không phải của mình, hy vọng lòe những người hiểu biết và coi đó là lưng vốn để lập ngôn, lập thân… thì xem ra cũng là những chuyện rất hoang đường vậy

Đặng Huy Giang

Đêm giao thừa là thời khắc thiêng liêng để mọi người sum vầy, cùng đón năm mới bên gia đình, nhưng với các CBCS Công an Thủ đô, đây lại là thời gian họ làm nhiệm vụ, thầm lặng hy sinh hạnh phúc riêng, để đảm bảo an ninh, trật tự an toàn giao thông, góp phần mang cái Tết bình yên đến với mọi người, mọi nhà.

Tối 31/12, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Tổ chức đánh bạc” và “Đánh bạc” xảy ra trên địa bàn thành phố, liên quan đến hoạt động cá cược bóng đá trái phép thông qua trang mạng bong88.com, với sự tham gia của 24 đối tượng.

Hội đồng xét xử kết luận, hành vi của bị cáo Lê Trung Khoa trong vụ án là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Các cửa ngõ ở TP Hồ Chí Minh lượng phương tiện tăng đột biến khi dòng người là công nhân, học sinh, người dân về quê nghỉ Tết dương lịch. Người dân ở các tỉnh gần chọn phương tiện xe 2 bánh để về quê lỉnh kỉnh đồ đạc mang theo. Dòng phương tiện mỗi lúc mỗi đông dần. Có một vài tuyến đường các phương tiện đi chuyển rất chậm...

Hành vi phạm tội của Nguyễn Văn Đài đã xâm phạm đến an ninh quốc gia, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam, cần phải xử lý nghiêm trước pháp luật.

Hưởng ứng “Chiến dịch Quang Trung” do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát động và các phong trào thi đua “Vì an ninh Tổ quốc”, “Ba nhất” của Bộ Công an, CBCS Trung tâm Huấn luyện, Bồi dưỡng nghiệp vụ và Giáo dục nghề nghiệp số 3 (TTHL3), Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động đã phát huy tinh thần trách nhiệm, xung kích, trực tiếp tham gia hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, xây dựng, sửa chữa nhà ở tại xã Thượng Đức, TP Đà Nẵng.

Chiều 31/12, tại Đình làng Xuân Mỹ (khối phố Nam Diêu, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), UBND phường Hội An Tây long trọng tổ chức lễ đón nhận giải thưởng “Điểm du lịch cộng đồng tốt nhất năm 2025” đối với Làng gốm Thanh Hà do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng.

Mỗi lượng vàng tiếp tục giảm thêm gần 2 triệu đồng trong phiên chiều 31/12. Tổng cộng giá vàng đã giảm 7 triệu đồng kể từ khi lập đỉnh cao ở mức 159,8 triệu đồng/lượng.

Thời gian gần đây, hàng loạt động thái tố tụng liên tiếp của Bộ Công an cho thấy một thông điệp nhất quán và ngày càng rõ ràng: mọi hành vi lợi dụng không gian mạng, truyền thông và các chiêu bài “độc lập”, “nhân quyền”, “xã hội dân sự” để chống phá Nhà nước đều đang bị đưa ra ánh sáng, xử lý theo pháp luật, không có ngoại lệ.

Khách hàng chuyển tiền khoảng 100 tỷ đồng mua các nền đất trong dự án Khu dân cư Kiên Cường Phát (Khu đô thị Ruby City) ở phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai, nhưng giám đốc và phó giám đốc Công ty TNHH Bất động sản Kiên Cường Phát vẫn không thể bàn giao quyền sử dụng đất cho khách hàng như đã thỏa thuận.

Nhằm phục vụ Lễ xuất quân và diễn tập phương án bảo vệ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ngày 31/12, Công an TP Hà Nội thông báo kế hoạch phân luồng, hạn chế phương tiện để nhân dân, người tham gia giao thông biết, chấp hành, lựa chọn lộ trình di chuyển phù hợp và hỗ trợ lực lượng Công an hoàn thành nhiệm vụ.

Ánh đèn trường quay, trong nhiều năm, đã làm được một việc mà không ít hệ thống kiểm định phải ghen tị: biến danh xưng “shark” thành một chiếc áo choàng quyền lực. Ở đó, uy tín được sản xuất nhanh hơn báo cáo tài chính, hình ảnh lan tỏa mạnh hơn kiểm toán độc lập, và cảm xúc được ưu tiên hơn chuẩn mực pháp lý. Khi hào quang được mặc định như một dạng bảo chứng đạo đức, niềm tin xã hội bắt đầu trôi theo ánh đèn nhiều hơn là theo con số.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文