Xung quanh cuộc đấu súng của thi hào A.Pushkin: Toà án Quân sự Sa hoàng phán quyết như thế nào?

15:00 18/08/2008
Sau 171 năm kể từ cuộc đấu súng oan nghiệt dẫn đến cái chết của đại thi hào A.Pushkin, trong kho tàng lưu trữ quốc gia hết sức phong phú của Nga, bản báo cáo của Tòa án Quân sự vừa mới tìm được đã làm chính những người làm việc ở cơ quan lưu trữ phải giật mình.

Người ta tìm thấy một cặp da xanh với dòng chữ vàng: "Báo cáo của Tòa án Quân sự. Tháng 2/4/1837". Báo cáo này được tướng Auditoriat, đại diện cho Sa hoàng Nicolai I và là Chánh án tối cao của Tòa án Quân sự, người trực tiếp thanh tra những vụ án dân sự và hình sự trình bày. Năm 1837, A.Pushkin đấu súng với George Dantes -Nam tước và là kỵ binh trong quân đội Sa hoàng.

Phóng viên "Izvestia" Ella Maksimova đã có dịp trò chuyện với các chuyên gia hàng đầu của cơ quan lưu trữ lịch sử quân sự Nga V.Ponomarev và Natalia Shabanova.

- Làm thế nào có thể tìm được bản báo cáo?

+ Trong lưu trữ lưu giữ lượng tư liệu lớn của Tòa án Quân sự thuộc Bộ Quốc phòng, trong đó có bản báo cáo của tướng Auditoriat. Hàng trăm tập tài liệu không được sắp xếp trật tự theo họ tên, lại qua hàng trăm năm... Rất có thể vì thế mà các nhà khoa học, các nhà lưu trữ hiếm khi tìm đến nó. Chỉ đến khi có dự án cho ra đời một tuyển tập của A.Pushkin và chúng tôi... mò được.

- Các vị giải thích như thế nào về tính khốc liệt của bản án quân sự?

+ Theo luật, những người tham gia đấu súng phải chết, tuy nhiên việc treo cổ những người tham gia đấu súng thì chưa có tiền lệ.

- Vậy nếu A.Pushkin sống sót sau khi đấu súng thì điều gì sẽ đợi nhà thơ?

+ Nên nhớ rằng, ở nước Nga khi ấy, đấu súng là chuyện bình thường, nhưng rất ít khi có bằng chứng. Những người tham gia đấu tay đôi thường giải thích trường hợp bị thương là do sơ sảy khi đi săn chẳng hạn. Nếu bị chết không được phép điều tra, không được bàn tán. Thời ấy, danh dự được đặt trên tất cả.

- Vậy còn những ý kiến của tư lệnh các quân đoàn, sư đoàn được thu thập lại trong bản báo cáo?

+ Chúng được tập hợp lại và gửi cho tòa án theo yêu cầu của họ.

- "Đoạn trích từ báo cáo" mà ngày nay chúng ta tìm được để làm gì? Cho ai?

+ Dành cho Sa hoàng. Nội dung ngắn gọn, không gạch xóa, sửa chữa và được đóng vào ngay những trang đầu của bản báo cáo. Điều dễ hiểu là Sa hoàng Nicolai I quá biết điều này. Không phải ngẫu nhiên mà việc xem xét vụ đấu súng chỉ vẻn vẹn có 6 tuần chứ không phải nhiều tháng, thậm chí hàng năm so với những vụ khác. Dư luận xã hội đã ầm ĩ về chuyện này và được phản ánh rõ nét qua tác phẩm nổi tiếng "Cái chết của nhà thơ" của Lermantov. A.Pushkin vẫn còn sống thêm một thời gian ngắn sau khi đấu súng và khi đó, Sa hoàng ra lệnh "dùng tòa án quân sự xử cả Dantes lẫn A.Pushkin".

Sau đây chúng tôi xin giới thiệu nội dung bản báo cáo của tướng Auditoriat.

"Tuyên án của quan tòa.

Hội đồng Tòa án Quân sự xét xử tội của Dantes và trung tá Danzas: Thứ nhất: Tổ chức đấu súng làm A.Pushkin bị thương và chết; Thứ hai, căn cứ vào người làm chứng của A.Pushkin trong cuộc đấu súng này, kết án Dantes và Danzas tội treo cổ.

Tuy nhiên, khi xét đến công trạng phục vụ trong quân đội của họ, tất cả các tướng lĩnh đều đề nghị hủy bỏ án treo cổ cho Dantes và Danzas.

Đối với Dantes, tước danh hiệu quý tộc Nga, chuyển đi phục vụ quân đội ở nơi xa. Đối với Danzas, xét công trạng phục vụ trong quân đội đã lâu, lại bị thương trong chiến tranh với Thổ Nhĩ Kỳ, tòa quyết định tước toàn bộ huân chương và mề đay công trạng, đưa đi phục vụ ở xa.

Còn đối với A.Pushkin, tòa kết tội treo cổ vì viết thư lăng mạ vị Bộ trưởng Hoàng gia Hà Lan và tội chấp nhận đấu súng. Do A.Pushkin bị chết nên tất cả đi vào quên lãng.

Nghị quyết

Kỵ binh Dantes không phải là công dân Nga nên tước tất cả giấy chứng nhận sĩ quan, cho hiến binh đuổi ra khỏi biên giới. Nicolai Saint-Petergburg ngày 18/3/1837".

Bản báo cáo của Tòa án Quân sự tháng 2/4/1837.

Nhà thơ Nga vĩ đại A.Pushkin

Mạnh Hiền

Núp bóng doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực vui chơi giải trí quốc tế,  Zeng Hua (Tăng Hoa), HKTT tại Ma Cao, Trung Quốc, là Giám đốc kiêm Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty TNHH Vui chơi giải trí và Du lịch Thái Dương đã cho lắp đặt các thiết bị, vật dụng và thuê các đối tượng gồm cả người nước ngoài và người Việt Nam điều hành hoạt động tổ chức đánh bạc và đánh bạc với quy mô "khủng".

Các hộ dân cho rằng, 2 tòa tháp 13 tầng nằm trong dự án Nhà tang lễ quận Thanh Xuân (phường Khương Đình, Hà Nội) nhằm lưu trữ tro cốt sẽ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày, do đó, họ đã gửi đơn kiến nghị đến nhiều nơi.

Ngày 6/5, Công an tỉnh Ninh Bình cho biết, đơn vị đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Văn Lợi, SN 1984, trú tại thôn 1 Hải Đường, xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 174, Bộ luật Hình sự.

Thanh tra TP Huế vừa có kết luận chỉ ra nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng nhà, đất công trên địa bàn. Đáng chú ý, có tới 245 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý từ trước, nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa thực hiện được theo kế hoạch. Sự chậm trễ kéo dài trong tổ chức thực hiện đã làm giảm hiệu quả quản lý tài sản công.

Là công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa có nhiều giá trị khoa học, lịch sử, kiến trúc, di tích tháp đôi Liễu Cốc (ở làng Liễu Cốc Thượng, phường Kim Trà, TP Huế) hơn 1.000 năm tuổi đã được các cơ quan chức năng tổ chức khai quật khảo cổ học 2 đợt. Tuy nhiên đến nay, di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp quốc gia này đang trong tình trạng xuống cấp, chưa được tu bổ, bảo tồn để phát huy giá trị di tích.

U17 Việt Nam bước vào Vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026 với tâm thế của một đội bóng trẻ giàu khát vọng, nhưng phía sau trận ra quân gặp U17 Yemen không chỉ là câu chuyện điểm số. Đây còn là phép thử quan trọng cho quá trình phát triển bóng đá trẻ Việt Nam, nơi mỗi giải đấu châu lục đều trở thành thước đo về chất lượng đào tạo, bản lĩnh thi đấu và khả năng cạnh tranh của thế hệ kế cận.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và ven biển từ Quảng Ninh đến Quảng Ngãi về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, mưa đá, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 ghi nhận số lượng thí sinh tự do đăng ký dự thi tăng cao chưa từng có, với gần 64.000 thí sinh. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu thi lại để tìm đường vào đại học của nhiều người học, mà còn đặt ra yêu cầu về công tác hướng nghiệp cho học sinh cần hiệu quả hơn.

Hàng loạt tài xế chạy xe quá tốc độ bị tổ công tác của Đội CSGT số 11 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) xử lý trong quá trình làm nhiệm vụ trên tuyến Hoà Lạc – Hoà Bình, đồng thời cảnh báo nguy hiểm đối với hành vi vi phạm này có thể dẫn tới tai nạn nghiêm trọng, thiệt hại về người và tài sản.

Kỳ tuyển sinh đầu cấp và thi vào lớp 10 tại TP Hồ Chí Minh năm học 2026 -2027 ghi nhận nhiều điểm mới về phương thức tuyển sinh, phân bổ chỉ tiêu và cách thức đăng ký. Trong bối cảnh số lượng học sinh tăng mạnh, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, đòi hỏi những giải pháp căn cơ để giảm căng thẳng cho học sinh và phụ huynh.

Ngày 6/5, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 1 đối tượng về tội “Vu khống” dưới hình thức gửi 31 đơn thư đến nhiều cơ quan chức năng, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín, danh dự của người khác.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文