Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc kết nối thế hệ

“Từ bao giờ chúng ta sống cùng một mái nhà nhưng lại ngày càng xa nhau?”. Đó là câu hỏi khởi phát cho chuỗi chương trình mà nhạc sĩ Dương Cầm chuẩn bị thực hiện “Phòng khách 3 thế hệ”. 

Trong ký ức của nhiều người, phòng khách là nơi cả gia đình quây quần, nơi ông bà kể chuyện, nơi con cái ngồi nghe nhạc và xem tivi, ăn tối cùng nhau. Nhưng cuộc sống hiện đại, mỗi người đang thu mình vào những ốc đảo riêng, khoảng cách vô hình giữa các thế hệ ngày càng lớn và sự mất kết nối giữa các thế hệ ngày càng hiện hữu. Chính từ thực tế đó, nhạc sĩ Dương Cầm đã kiến tạo “Phòng khách 3 thế hệ” nơi gắn kết tình thân thông qua sự kết hợp của âm nhạc - câu chuyện - kiến trúc.

Tại “Phòng khách 3 thế hệ”, âm nhạc trở thành một cuộc đối thoại không khoảng cách giữa các thế hệ, đây cũng chính là điểm chạm để mỗi khán giả đều thấy mình ở trong câu chuyện. Không chọn những concept hoành tráng, Dương Cầm đưa âm nhạc trở về với một hình ảnh gần gũi nhất trong căn nhà: phòng khách - biểu tượng của sự đoàn viên. Nhưng làm thế nào để âm nhạc có thể kết nối được ba thế hệ, để người trẻ không thấy không gian ấy là cũ, còn người già lại không bị lạc lõng. Và làm thế nào để cả 3 thế hệ không chỉ ngồi bên nhau trong một không gian vật lý mà có thể chia sẻ cùng nhau một trải nghiệm cảm xúc.

Nhạc sĩ Dương Cầm nói rằng, với anh, âm nhạc không không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của nghệ thuật. Vì thế, trong kỷ nguyên công nghệ và những bản phối hoàn hảo, anh vẫn muốn đưa khán giả trở về với những giá trị bản nguyên nhất của âm nhạc. Đó là sự rung động cảm xúc từ giọng hát thật và xúc cảm của sự kết nối. Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) sẽ trở thành “Phòng khách 3 thế hệ” với chuỗi chương trình dự kiến 8 đêm diễn, bắt đầu từ đêm diễn đầu tiên ngày 14/6.

Đêm diễn mở màn ngày 14/6 tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) được xem là lời giới thiệu rõ nét nhất cho tinh thần của toàn bộ chuỗi chương trình "Phòng khách 3 thế hệ". Nhạc sĩ Đức Huy mang đến chiều sâu ký ức với những giai điệu vượt thời gian. Hồ Quỳnh Hương đại diện cho nội lực và cảm xúc. Bùi Công Nam mang màu sắc trẻ trung, gần gũi của thế hệ mới, trong khi Vũ Thanh Vân đại diện cho tinh thần Gen Z hiện đại và cá tính.

Không đặt các nghệ sĩ cạnh nhau như những tiết mục riêng lẻ, Dương Cầm xây dựng một dòng chảy âm nhạc thống nhất để những ca khúc quen thuộc được kể lại bằng góc nhìn mới. Đây là dự án thể hiện rõ tư duy sáng tạo của Dương Cầm. Trong “đại dương âm nhạc” mà anh đang tự do kiến tạo và khám phá, điều giá trị nhất là tính kết nối, như chính sứ mệnh vốn có của âm nhạc - xóa nhòa mọi không gian, thời gian và bất kỳ khoảng cách nào.

Xoay quanh chủ đề phòng khách, sân khấu chương trình do đạo diễn Đặng Xuân Trường thực hiện, tái hiện một “phòng khách” mang tính biểu tượng với nhiều lớp kể chuyện… Đó là không gian của sự sum vầy, của ký ức, của thời gian trôi. Anh đồng cảm với nhạc sĩ Dương Cầm khi đọc concept của chương trình, đó là làm sao gắn kết được các thế hệ bằng âm nhạc.

Anh nói: “Ngay trong phần đầu tiên của chương trình có một bài hát của Dương Cầm mà khi nghe, cả hai anh em đều khóc. Đó là nỗi lòng của những người Việt xa quê, không phải ai cũng hạnh phúc với lựa chọn đó của mình”. Anh nói, chương trình sẽ không dùng màn hình led mà hướng tới những vẻ đẹp của kiến trúc - âm nhạc, nơi lưu giữ ký ức của mỗi con người.

Nơi lưu giữ các giá trị

Không chỉ là câu chuyện âm nhạc, với “Phòng khách 3 thế hệ”, nhạc sĩ Dương Cầm còn muốn kể nhiều hơn thế. Trong nhiều năm qua, Dương Cầm đã định hình một “chữ ký” riêng trong đời sống âm nhạc bằng các bản mash-up giàu tính sáng tạo và cảm xúc. Không đơn thuần là kỹ thuật phối khí, các mash-up của anh được xây dựng như những cấu trúc có chủ đích kể chuyện, nơi các ca khúc thuộc nhiều thời kỳ được đặt vào một cuộc đối thoại tinh tế. Chính tư duy này đã giúp các dự án âm nhạc do anh thực hiện tạo được dấu ấn riêng: quen thuộc nhưng không cũ, mới mẻ nhưng không xa lạ, pha lẫn một chút học thuật nhưng vẫn chạm tới cảm xúc của khán giả.

Và với “Phòng khách 3 thế hệ”, thế mạnh đó được phát huy tối đa, nghệ thuật mash-up được nâng tầm thành ngôn ngữ kết nối ký ức sâu sắc và cảm xúc giữa nhiều thế hệ. “Chúng tôi tìm kiếm những điểm chạm cảm xúc giữa các ca khúc, để khi chúng gặp nhau, khán giả không cảm thấy khác biệt, mà cảm thấy quen thuộc theo một cách mới. Nghệ sĩ không chỉ hát bài của mình, mà còn phải bước vào thế giới của một ca khúc khác, một thế hệ khác. Chính ở đó, những khoảnh khắc chân thật nhất xuất hiện”, Dương Cầm chia sẻ.

Với tư duy âm nhạc đương đại nhưng luôn trân trọng chiều sâu của giá trị cũ, anh cùng ekip xây dựng những bản phối độc bản nơi quá khứ, hiện tại và tương lai cùng tồn tại trong một dòng chảy thống nhất. Có những tác phẩm cũ sẽ được làm mới và tác phẩm mới được thử một lần quay ngược thời gian, một sự hoán đổi nhằm mang lại một trải nghiệm dịch chuyển thời gian mà ở đó chúng ta sẽ không còn khái niệm già hay trẻ mà là không còn khoảng cách.

Nhiều người cho rằng, Dương Cầm đang làm khó mình khi lựa chọn một lối đi hẹp trong thị trường âm nhạc đang nhiều ồn ào. Nhưng với một concept rõ ràng, hướng tới những giá trị bền vững của âm nhạc, Dương Cầm mong muốn, "Phòng khách 3 thế hệ" không chỉ dừng ở một đêm nhạc. Đó còn là một không gian văn hóa, nơi khán giả có thể trải nghiệm và cạm tới những vẻ đẹp thuần khiết của âm nhạc. Nơi đó, còn nối dài đời sống cho các tác phẩm âm nhạc xưa và nay.

Nhạc sĩ Trương Ngọc Ninh, người đã đi qua nhiều giai đoạn của âm nhạc Việt Nam, chia sẻ một cách thẳng thắn: “Làm nghệ thuật phải nghĩ đến khán giả, phải bán được vé, và làm nó với ý đồ tử tế thì rất đáng. Đó chính là công nghiệp văn hóa với những giá trị bền vững". Với ông, giá trị bền vững của một chương trình không chỉ nằm ở ý tưởng, mà còn ở khả năng chạm tới cảm xúc và tồn tại trong đời sống.

Nhạc sĩ Anh Quân cũng cho rằng, điều quan trọng nhất của một chương trình đó là âm nhạc phải thực sự hay. “Chúng ta đã có những chương trình có nhiều xảo thuật rồi, chúng ta cần chương trình thật hơn. Khán giả phải có thói quen mua vé đi nghe nhạc, bởi nếu cứ miễn phí, nghệ thuật sẽ càng đi xuống”.

Đạo diễn, “phù thủy” sân khấu Xuân Trường cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục thẩm mỹ cho giới trẻ hiện nay thông qua âm nhạc. “Nếu không có những chương trình chất lượng, mà chỉ chạy theo những thị hiếu ngắn hạn, chúng ta sẽ làm hỏng thẩm mỹ của cả một thế hệ. Tôi nhận lời làm “Phòng khách 3 thế hệ” vì đó là chương trình có concept rõ ràng, hướng tới những giá trị đích thực của âm nhạc. Đó không phải là một chương trình hoài niệm mà có kết nối với đời sống đương đại, bên cạnh việc lưu giữ, tôn vinh các giá trị cũ. Con người chỉ cần nghe một giai điệu hay, cảm một màu sắc đẹp, khoảnh khắc ấy, con người sẽ lương thiện. Vì thế, hãy làm những gì thực chất, có giá trị với đời sống này”, anh nói.