Ca sĩ đổi mới phong cách: Ván bài tất tay với hình tượng cũ?

Đang ở đỉnh cao sự nghiệp, Hương Tràm đột ngột ngưng hát để lên đường sang Mỹ du học. Khán giả dù nuối tiếc nhưng cũng hy vọng sau khi hoàn thành việc học, ngày trở lại của cô sẽ lợi hại hơn xưa. Tái xuất làng nhạc sau bốn năm im hơi lặng tiếng, Hương Tràm khiến người hâm mộ chưng hửng với MV mới mang tên “Lalala”. Gây sốc đầu tiên là dòng nhạc Latin lần đầu ca sĩ xứ Nghệ thử nghiệm sáng tác. Giọng hát lẫn vũ đạo, ngoại hình của Hương Tràm đều “trật ray” với thể loại nhạc sôi động này.

Hồi chưa sang Mỹ du học, Hương Tràm nổi tiếng với các bản ballad da diết, sâu lắng như “Duyên mình lỡ”, “Em gái mưa”, “Cho em gần anh thêm chút nữa”… Với dòng nhạc này, giọng hát dày dặn, sang trọng, giàu nội lực của cô làm thăng hoa cảm xúc lẫn thông điệp ý nghĩa đong đầy trong bản tình ca. Chẳng thế mà hễ Hương Tràm ra bài nào, bài đó trở thành hit. Trong “Lalala”, chất giọng đẹp của cô bị nuốt chửng, phều phào với lời ca đơn giản (nếu không muốn nói là sến súa, nhạt nhẽo) và cách hát nhanh lướt của nhạc dance.

Thời gắn với nhạc pop, ballad, phong cách ăn mặc của cô cũng sang trọng, quyến rũ với váy dạ hội. Điều này gây ra cú sốc thứ hai trong MV “Lalala”. Hương Tràm dịu dàng ngày xưa bỗng ăn mặc sexy, váy ngắn cũn cỡn và thể hiện những vũ đạo bốc lửa. Nếu cô nhảy đẹp, hình ảnh ấn tượng thì không nói làm gì. Đằng này kiểu trang phục hớ hênh và vũ đạo vụng về càng tố cáo nhược điểm hình thể. Vậy là hỏng cả phần nghe lẫn phần nhìn.

Rất nhiều khán giả từng yêu mến Hương Tràm phải lên tiếng: “Bài hát này nghe nhiều lần vẫn không thể thấm nổi luôn”. “Dù rất muốn ủng hộ nhưng bài hát này làm em thấy hụt hẫng quá. Giai điệu bốc lửa nhưng cũ kỹ. Có thể đấy là điều chị hướng tới, một ca sĩ với kỹ thuật hát thượng thừa, vừa nhảy, vừa hát. Nhưng thật sự không hợp”.

Cú sốc thứ ba có lẽ là cú sốc gây choáng váng nhất. Đó là nghệ danh mới toanh Charmy Phạm. Hương Tràm giải thích, cô đổi nghệ danh theo tên Mỹ để đồng nghiệp, khán giả quốc tế dễ phát âm hơn. Vậy là cái tên Hương Tràm đã trở thành quá vãng trong khi nó đã đóng đinh trong lòng người hâm mộ trong nước. Nhắc đến Charmy Phạm, người ta ngơ ngác không hiểu đó là ca sĩ nào, đã có thành tích gì. Với nghệ danh mới và con đường mới, rõ ràng Hương Tràm đã tự tay đập bỏ hình tượng cũ để xây dựng hình ảnh một nghệ sĩ quốc tế đa năng. Đáng tiếc, bước đi đầu tiên của cô đã vấp phải gai khiến hàng ngàn người hâm mộ quay lưng.

Showbiz Việt có không ít ca sĩ mạo hiểm đổi nghệ danh để rẽ lối trên con đường mới. Điển hình như Hoài Lâm. Gầy dựng tên tuổi nhờ gameshow “Gương mặt thân quen”, sau đó là các bản bolero, pop sâu lắng, đùng một phát Hoài Lâm xuất hiện trong nhóm Deep Trôi với cái tên lạ hoắc Young Luuli. Anh bỏ hẳn dòng nhạc trữ tình để theo đuổi thể loại rap. Có vẻ cú chuyển mình này thất bại nên anh chàng tiếp tục đổi nghệ danh lần hai mang tên Yun Tulo. Nhưng từ năm 2021 đến nay, Yun Tulo là cái tên hoàn toàn xa lạ trên bản đồ Vpop.

Riêng Soobin Hoàng Sơn, dù đổi nghệ danh, anh vẫn giữ cái tên đầu là Soobin nên ít nhiều độ nhận diện nhờ danh tiếng cũ vẫn được duy trì. Soobin trước đây nổi lên với các bản ballad nhẹ nhàng như “Phía sau một cô gái”, “Đi để trở về”, “Nếu ngày ấy”… Anh được mệnh danh là “Hoàng tử ballad” vì vẻ điển trai, thư sinh cùng giọng ca tình cảm, ngọt ngào. Nhưng Soobin Hoàng Sơn chuyển hướng sang dòng nhạc dance sôi động và lột xác thành gã trai hư với dự án Playah. Dù sự chuyển hướng này có vẻ hợp với Soobin nhưng sức hút vẫn kém cạnh hơn so với các tác phẩm trước đó.

Kay Trần cũng là một trường hợp đáng buồn khi anh từng khiến khán giả thích thú với chất nhạc hài hước, bình dân của chàng ngố miền Tây trong “Ý em sao”, “Chuyện tình tôi”, “Tết đong đầy”… Kể từ khi đầu quân cho công ty của Sơn Tùng M-TP, Kay Trần biến thành con người khác. Trong MV “Nắm đôi bàn tay”, mái tóc ngố không còn, thay vào đó là kiểu thời trang thời thượng của trai thành phố. Chất nhạc và lời ca hiện đại khiến anh bị cho là bản sao của Sơn Tùng. Đến nay, Kay Trần vẫn loay hoay tìm cách định vị mình.

Số nghệ sĩ chuyển hướng và gặt hái thành công khá ít ỏi so với người thất bại. Tuy vậy, thành quả từ canh bạc liều lĩnh này bao giờ cũng ngọt ngào. Hoàng Thùy Linh, Phương Mỹ Chi là hai gương mặt nổi bật. Trước đây, Hoàng Thùy Linh gắn với nhạc dance. “Nhịp đập giấc mơ”, “Rung động”… là hình ảnh của cô gái gợi cảm, vũ đạo bốc lửa. Sau tiếng vang của “Bánh trôi nước” - ca khúc mang đậm chất dân gian đương đại - Hoàng Thùy Linh trở thành nữ ca sĩ tiên phong gắn với dòng nhạc này. Từ đó đến nay, hầu hết ca khúc trong hai album “Hoàng” và “Link” đều trở thành hit như “Để Mị nói cho mà nghe”, “Gieo quẻ”, “Hạ phỏm”, “See tình”…

Phương Mỹ Chi trẻ tuổi hơn Hoàng Thùy Linh nhưng cô bé cũng chọn dòng nhạc của đàn chị để theo đuổi. Sở dĩ Chi chọn thể loại này bởi cô muốn nối tiếp hình tượng “cô bé dân ca” ngày nào. Sau khi bước ra từ “Giọng hát Việt nhí”, Phương Mỹ Chi chỉ chuyên cover (hát lại) ca khúc cũ. Không có tác phẩm mới gắn với Chi nên tên tuổi cô bé dần hạ nhiệt. Rời công ty quản lý của ca sĩ Quang Lê, Chi ra mắt một MV đầy tinh nghịch. Nhưng thành quả không như cô bé mong đợi. Phải đến năm nay, khi bắt tay hợp tác cùng nhóm DTAP - những người làm nên các bản hit của Hoàng Thùy Linh, Phương Mỹ Chi mới khiến người hâm mộ đứng ngồi không yên với MV “Vũ trụ có anh” và “Đẩy xe bò”.

Sở dĩ hai nữ ca sĩ làm nên chuyện bởi việc chuyển hướng, thay đổi dòng nhạc được nghiên cứu kỹ lưỡng từ chất giọng, hình tượng cũ. Có phù hợp với dòng nhạc mới cộng với sự đầu tư chỉn chu, sáng tạo cho mỗi tác phẩm chất lượng, ý nghĩa, họ dễ dàng được công chúng đón nhận. Sự thất bại của Hương Tràm, Kay Trần, Hoài Lâm… xuất phát từ việc chạy theo những dòng nhạc thịnh hành nhưng không phù hợp với mình. Thêm nữa, chất lượng những bản nhạc đó lại quá tệ, lời ca nhạt nhẽo, không đọng lại dấu ấn gì trong lòng người hâm mộ. Thành ra sự chuyển hướng không khác gì chạy theo xu hướng giải trí dễ dãi, hời hợt.

Vẫn biết rằng nghệ thuật là sự sáng tạo nên không ít người muốn mạnh dạn thử sức ở địa hạt mới. Điều này rất đáng khuyến khích để họ khám phá bản thân và mang món ăn tinh thần mới mẻ đến công chúng. Là một ca sĩ liên tục thất bại khi nỗ lực làm mới, Erik vẫn quả quyết: “Mặc dù mọi thứ chưa như kỳ vọng nhưng tôi sẽ tiếp tục mạo hiểm thay đổi. Tôi hát ballad đến nay đã là năm thứ bảy, mà nghề ca sĩ nó không phải là nghề đi được đường dài nên tôi nghĩ nếu bản thân còn tiếp tục làm được nghề này thì tôi muốn mình có thể làm được nhiều thứ hơn thế, chứ không chỉ mãi trong một vòng lặp như vậy".

Nói về trường hợp Hương Tràm, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long cũng thừa nhận: “Hương Tràm hoàn toàn có thể theo đuổi dòng nhạc Latin, thậm chí ra thêm sản phẩm tương tự trong tương lai. Điều đó làm cho con đường âm nhạc của cô thêm phong phú. Trong nghệ thuật, người nghệ sĩ cũng nên thể hiện thêm những dòng nhạc khác, bên cạnh sở trường chính. Nó mang lại niềm hứng khởi, tiếp thêm động lực cho họ. Nhưng thú thực, cá nhân tôi sẽ tiếc cho Hương Tràm nếu cô rời bỏ những ca khúc trữ tình sâu lắng. Đó mới là Hương Tràm".

Quả vậy, việc nghệ sĩ chuyển hướng đột ngột và không phù hợp khiến khán giả không kịp thích ứng, dễ xảy ra các phản hồi tiêu cực. Khôn khéo hơn hết, đừng nên đập bỏ hoàn toàn hình tượng cũ để cá cược tất tay vào hình tượng mới. Thay vào đó, nối tiếp con đường mình đang đi và chuyển hướng từ từ sẽ khiến khán giả dễ đón nhận. Hãy coi như đó là bước thử nghiệm để khám phá bản thân mình. Nếu thất bại, ít nhất nghệ sĩ vẫn còn một con đường lui để trở về với sở trường làm nên danh tiếng một thời.