MV tiền tỷ, đắt có xắt ra miếng?
MV tiền tỷ ngày càng nhiều trong làng nhạc Việt. Thậm chí có ca sĩ chịu chi đến độ kinh phí làm MV ngang ngửa mức đầu tư một bộ phim điện ảnh. Thực tế, không phải cứ đổ tiền là có ngay MV đình đám thu hút hàng triệu view.
Mới đây, ca sĩ VP Bá Vương khiến công chúng choáng váng khi công bố mức đầu tư cho MV “Em đang ở đâu” lên đến 10 tỷ đồng. MV là chuyện tình của một phi hành gia đang thám hiểm vũ trụ và gặp các biến cố nguy hiểm với người yêu. Đạo diễn Khánh Vũ lấy không gian ngoài hành tinh để minh họa cho bài hát. Phần kỹ xảo công nghệ CGI nhằm tạo không gian ngoài vũ trụ khiến MV chịu mức phí ngất ngưởng.
Cho đến nay những MV cán mốc đầu tư 10 tỷ đồng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Mở đường phải kể đến “Hãy trao cho anh” của Sơn Tùng M-TP ra mắt hồi năm 2019. Ngoài cảnh quay ở nước ngoài, việc mời những ngôi sao quốc tế vào MV như Snoop Dogg, Madison Beer khiến Sơn Tùng chi số tiền không nhỏ. Dù chưa hề tiết lộ con số cụ thể nhưng dân trong nghề ước chừng MV “Hãy trao cho anh” ngốn của Sơn Tùng không dưới 10 tỷ đồng. Năm ngoái, ca sĩ Nguyễn Trần Trung Quân tung MV “Nước chảy hoa trôi” cũng tốn kém 10 tỷ đồng. Điều này là dễ hiểu bởi MV cổ trang luôn chịu nhiều chi phí vì bối cảnh, phục trang, diễn xuất. Trong khi đó “Nước chảy hoa trôi” quy tụ nhiều nhân vật và đại cảnh, diễn biến câu chuyện có yếu tố kinh dị, phức tạp...
Riêng số MV từ một tỷ đến vài tỷ đồng xuất hiện ngày càng nhiều. Gần như ca sĩ nào cũng sở hữu một, hai MV như thế để làm bước ngoặt đánh dấu con đường ca hát. Có thể kể đến một số MV nổi bật như “Truyền thái y” của Ngô Kiến Huy, “Chân ái” của Orange, “Cánh hoa tổn thương” của Hoàng Yến Chibi, “Không thể cùng nhau suốt kiếp” của Hòa Minzy, “See tình” hay “Gieo quẻ” của Hoàng Thùy Linh...
Theo ca sĩ Miu Lê, nếu cách đây vài năm, có vài trăm triệu đã có thể thực hiện một MV xịn sò thì giờ đây con số đó không thấm tháp gì. Đạo diễn Đinh Hà Uyên Thư – một trong những đạo diễn MV nổi tiếng nhất hiện nay- cho biết, mức chi phí cơ bản cho một MV bây giờ vào ngưỡng khoảng 700 đến 800 triệu đồng. Ekip làm MV ngày càng chuyên nghiệp, hùng hậu, có khi lên đến cả trăm người. Do đó số tiền bỏ ra cho ekip này không nhỏ. Khi ca sĩ yêu cầu cao hơn như sản phẩm cần yếu tố khoa học viễn tưởng, cổ trang, ma quái hay quay ở nước ngoài... thì chi phí cứ thế đội lên. Số tiền càng tăng khiến cuộc chiến “câu view” cho các MV trên không gian nhạc số ngày càng khốc liệt.
Để có tiền đầu tư sản phẩm để đời, nhiều ca sĩ không ngại hy sinh hết mình cho nghệ thuật. Hòa Minzy phải vay ngân hàng, vay mượn bạn bè, thậm chí bán luôn bộ sưu tập túi xách hàng hiệu... để có tiền đầu tư cho MV “Không thể cùng nhau suốt kiếp”. MV tái hiện cuộc đời làm dâu của Nam Phương hoàng hậu nên cần đầu tư lớn về bối cảnh, trang phục, diễn viên... Riêng Hoàng Yến Chibi thì nài nỉ mẹ bán nhà để có 5 tỷ thực hiện “Cánh hoa tổn thương”. Chi Pu, Ngô Kiến Huy và một số nghệ sĩ khác cũng bỏ ra số tiền dành dụm cả năm trời để dốc sức vào các sản phẩm âm nhạc. Đa số nghệ sĩ đều không mong cầu gì việc thu hồi vốn khi tung MV lên nền tảng online. Bởi số tiền thu được không đáng là bao so với kinh phí ban đầu. Mục đích họ muốn hướng đến chính là dành tặng cho chính mình và người hâm mộ một sản phẩm âm nhạc hoành tráng, chất lượng. Từ MV gây tiếng vang, họ khuếch trương, nâng tầm tên tuổi để về sau dễ nhận show hơn.
Dễ nhận thấy, việc chi mạnh tay của các nghệ sĩ thường nhắm vào phần hình ảnh hơn là phần âm nhạc. Do vậy, không thể phủ nhận rằng những MV này ngay lập tức chinh phục công chúng ở phần nhìn. Tuy nhiên, việc đi được đường dài và tạo hiệu ứng hay không lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thử điểm lại ba MV 10 tỷ là “Em đang ở đâu”, “Hãy trao cho anh” và “Nước chảy hoa trôi” sẽ thấy: chỉ mình “Hãy trao cho anh” trở thành bản hit (ca khúc ăn khách) với hàng trăm triệu lượt xem còn hai MV còn lại nhanh chóng chìm nghỉm. “Nước chảy hoa trôi” phát hành đã một năm rưỡi nhưng đến nay vẫn lẹt đẹt hơn 8 triệu lượt xem. Còn “Em đang ở đâu” không thể giúp khán giả biết VP Bá Vương là ai khi sản phẩm ì ạch mãi mới đến mốc một triệu view sau một tháng. Ra mắt cùng thời điểm với “Em đang ở đâu” và có mức đầu tư ít hơn nhưng “Vì mẹ anh bắt chia tay” của Miu Lê đã đạt thành tích ấn tượng - gần 70 triệu view.
Sự thất bại ở loạt MV tiền tỷ nằm ở chỗ phần hình ảnh một nơi, âm nhạc một nẻo, hoặc nội dung quá nhạt nhòa so với hình thức. “Em đang ở đâu” của VP Bá Vương dù được nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong khen bắt tai nhưng khi nghe, nhiều khán giả cho rằng giữa mặt bằng chung của nhạc Việt, bài hát của VP Bá Vương vẫn quá cũ kỹ. Phần hình ảnh cầu kỳ của không gian ngoài vũ trụ dù mới lạ với nhạc Việt nhưng không mới lạ với khán giả. Họ đã quá quen thuộc với không gian choáng ngợp ngoài hành tinh ở các phim khoa học viễn tưởng của Hollywood. Khi qua tay chuyên gia kỹ xảo, đồ họa Việt Nam, con tàu vũ trụ lẫn không gian ngoài hành tinh nhìn khá sơ sài, giả tạo.
Ít ra “Em đang ở đâu” vẫn giúp khán giả nghe trọn vẹn phần nhạc. Còn “Nước chảy hoa trôi” thì y như một phim ngắn, phần âm nhạc chỉ minh họa, điểm tô cho phim. Điều khiến khán giả không thể nhớ nổi Nguyễn Trần Trung Quân hát gì còn do ca khúc bị ngắt quãng liên tục để nhường chỗ cho diễn biến câu chuyện kịch tính. Giọng hát yếu ớt mờ nhạt cùng nội dung ca khúc không có gì mới khiến tổng thể ca khúc nhạt nhòa, nhường chỗ cho phim ngắn cổ trang vô cùng kỳ công.
Xét kỹ các MV ăn khách, dễ nhận thấy phần nghe vẫn đóng vai trò quyết định chứ không phải phần nhìn. Bài hát hay là điều níu giữ khán giả. Điều này càng rõ nét khi thử đem các MV “rẻ tiền” ra so sánh. Đen Vâu nổi tiếng trong làng nhạc Việt vì anh chàng rapper này chuyên tung ra các MV siêu rẻ tiền như: “Hai triệu năm”, “Cho mình em”, “Cảm ơn”, “Một triệu like”, “Trốn tìm”... Loạt MV này chỉ tốn khoảng một triệu đồng nhưng đều đạt hàng chục triệu view. Thậm chí, có đồng nghiệp còn tiết lộ MV “Anh đếch cần gì nhiều ngoài em” của Đen Vâu gần như không tốn đồng nào.
MV “Em bỏ hút thuốc chưa” của Bích Phương chỉ đơn giản là những dòng tin nhắn trên Instagram nhưng khiến dân tình cực kỳ thích thú vì nó phù hợp nội dung bài hát. Những ca sĩ trong giới underground (hoạt động ngầm) và indie (nghệ sĩ độc lập) như Tùng, Mỹ Anh, Waren Evans, Nguyễn Trọng Tài, nhóm Cá hồi hoang, nhóm Ngọt... đều có MV cực kỳ đơn giản nhưng vẫn gây bão. Tất cả xuất phát từ ý tưởng khác biệt, đơn giản mà trí tuệ của nghệ sĩ.
Dù phải công nhận rằng chất lượng ca khúc đóng vai trò quyết định làm nên thành công của MV nhưng nói như thế không phải là phủ nhận sự đầu tư về mặt hình ảnh của nghệ sĩ. Sự chịu chi của giới ca sĩ Việt là một dấu hiệu tích cực cho thấy họ tâm huyết, chịu khó đầu tư để đem đến những trải nghiệm mới mẻ về thị giác cho khán giả. Điều đó giúp thị trường nhạc Việt có thêm diện mạo mới, khiến nó ngày càng trở nên chuyên nghiệp, hấp dẫn hơn.
Người tận dụng hình ảnh của MV để đưa ca khúc lên đỉnh cao, tạo thành một tổng thể hình ảnh và âm nhạc hài hòa có thể kể đến Hoàng Thùy Linh. Các MV của Hoàng Thùy Linh luôn rực rỡ nhiều màu sắc với ý tưởng độc lạ nên giúp những ca khúc đậm màu dân gian đương đại của cô chinh phục người nghe. Tách riêng ca khúc, Hoàng Thùy Linh vẫn ghi điểm. Nhưng khi có thêm hình ảnh MV, ca khúc được nâng tầm giá trị như kiểu người đẹp diện đúng váy áo, trang sức.
Thế nên, trước khi đầu tư một số tiền “khủng”, điều quan trọng hơn hết là bản thân ca sĩ nên chọn lựa bài hát hay và xây dựng ý tưởng phù hợp. Bởi nếu ý tưởng kém, bỏ nhiều tiền để làm một MV có vẻ hoành tráng nhưng không ăn nhập gì với bài hát thì coi như MV đó bỏ đi. Như chính VP Bá Vương thừa nhận: “Bỏ nhiều tiền làm MV không phải bảo chứng cho sự thành công”.