Nghệ sĩ Hồng Nga: Trăm năm cải lương còn thương nhớ mãi

15:34 09/06/2024

Có thể nói trong làng cải lương, Hồng Nga là trường hợp hiếm, bởi bà tung hoành ngang dọc khắp các sân khấu từ Bắc chí Nam, nhưng gần 80 tuổi đời, sự vinh danh của bà lại nằm ở hai giải thưởng của hài kịch. Đó là giải Mai vàng năm 1997 của Báo Người lao động, và giải Cù nèo vàng năm 2007 của Báo Tuổi trẻ.

Từ những vai diễn đầy nước mắt

Nghệ sĩ Hồng Nga sinh năm 1945, cha người Hà Nội, mẹ người Quảng Ninh, bà theo nghiệp diễn như một ngã rẽ của số phận. Từ cô nhỏ gánh nước mướn của một xóm nghèo quận 4, chút năng khiếu bẩm sinh, bà được một người hớt tóc biết đờn ca tập cho hát đúng nhịp. Rồi nhận thấy chất giọng của bà đặc biệt, ông thầy đầu đời lại dẫn bà đến thọ giáo nhạc sĩ Tám Đen ở Cầu Dừa.

Bà được nhận làm con nuôi và truyền thụ đủ “3 Nam, 6 Bắc, 4 Oán, 7 Bài” cùng ngũ cung “Hò, Xự, Xang, Xê, Cống” đã như một nền móng vững chắc đưa Hồng Nga đến với đỉnh vinh quang của nghệ thuật cải lương. Giọng hát như nhào nặn đủ đầy những cung bậc hỉ, nộ, ái, ố của quãng đời cơ cầu nơi xóm nghèo, bà chinh phục khán giả từ những lần đầu lên sân khấu, dẫu những bước tập tễnh chạm ngõ với cải lương của Hồng Nga chỉ là quán hát Lệ Liễu nằm trong khu giải trí trường Thị Nghè.

Bây giờ đã ở ngưỡng 80 tuổi đời, và hơn 60 năm tuổi nghề, Hồng Nga nhớ nhớ quên quên, nhưng giọng hát ấy vẫn đủ rền vang sang sảng và đổ hột như nhựa đường bám lấy tâm khảm của khán giả cải lương. Bà vẫn hay trổ tài ca diễn mỗi lần có các nghệ sĩ hay khán giả hâm mộ ghé thăm. Thậm chí chỉ cần mớm lời câu ca hay vai diễn bà sẽ hát ngay. Có khi giữa những câu dài bà quên lời nhưng vẫn không khó để nhận ra giọng bà còn khỏe, hơi bà còn mượt, chỉ là tuổi tác cùng những căn bệnh xương khớp và trí nhớ sụt giảm đã khiến Hồng Nga chẳng thể đứng trên sân khấu như một vài năm trước nữa.

Nhắc đến Hồng Nga, có lẽ người ta luôn nhớ đến những vai diễn đầy nước mắt của bà. Trên sân khấu bà khóc, dưới hàng ghế khán giả cũng khóc. Bà “quái kiệt” ở chỗ có thể tích tắc trong giây phút cười đó và khóc ngay. Khán giả luôn bị cuốn theo cảm xúc của bà. Có khi rổn rảng với những mảng miếng hài hước, có khi nghẹn ngào với bi thương, lắm lúc tức tối với sự thâm độc, nhưng cũng sẽ dễ dàng rơi nước mắt khi bà xuống xề bằng chất giọng “rải nhựa” đó. Ngay như trong chính bà, giọng hát và ánh mắt luôn ngấn nước.

Khán giả không thể quên vai diễn bà mẹ chồng trong vở cải lương “Duyên kiếp” của soạn giả Hoàng Song Việt mà bà thủ diễn. Đoạn bà mẹ chồng đánh nhân vật Thu khiến khán giả đau đớn, tức tối và bật khóc qua nét diễn bằng ánh mắt thâm ác, qua giọng nói rợn người và qua cảm xúc tận cùng của bi kịch. Bà đã làm cho vai diễn mình sống động và chân thực đến mức rời sân khấu, khi ra đường vẫn bị khán giả ghét. Hồng Nga luôn biết cách để lại dấu ấn trong lòng khán giả. Chỉ cần treo cái tên của Hồng Nga lên băng rôn, là đủ bảo chứng cho chất lượng vở diễn. Khán giả ùn ùn mua vé dù rạp hát nằm ngay nội ô hay ven đô Sài Gòn khi đó. Thậm chí những chuyến lưu diễn của bà tận nước ngoài cũng khiến công chúng yêu mến cải lương nô nức đi coi Hồng Nga đóng vai ác, hay Hồng Nga khóc.

Như trong vở cải lương đóng dấu cho một Hồng Nga lẫy lừng sân khấu năm xưa đó chính là vai diễn cô giáo Lan trong vở “Tuyệt tình ca” của soạn giả Hoa Phượng. Khi nhận vai, Hồng Nga vừa sinh đứa con gái đầu lòng 17 ngày. Chính soạn giả Hoa Phượng đã nói với bà khi giao vai rằng đây sẽ là vai diễn theo suốt cuộc đời Hồng Nga. Quả thật, thăng trầm phận đời của cô giáo Lan như vận vào chính Hồng Nga sau này. Gieo neo dâu bể đến tận cùng của cuộc người, Hồng Nga vẫn bình thản xem như duyên tổ cho mình trổ hoa thơm ngát trên sân khấu, còn đời thực lại long đong lận đận, gian truân thác ghềnh. Hồng Nga vẫn nhẹ tênh bởi chưa một lần mặc áo cưới, nên chẳng thể mặc áo tang chồng, dẫu bây giờ bà vẫn có những đứa con phụng hiếu tuổi già.

Đến “quái kiệt” của sân khấu

Hồng Nga còn là một nghệ sĩ được rất nhiều công chúng trẻ hâm mộ. Trong đêm diễn “Tài danh đất Việt - Đêm tôn vinh” chủ đề “Kiếp cầm ca” dành riêng cho bà, từ khi mở bán đã cháy vé ngay, phần lớn chính là những khán giả trẻ mua. Đêm đó, dưới ánh đèn một Hồng Nga đầy “lửa nghề” khiến công chúng khóc cười và tán thưởng bằng những tràng pháo tay liên tục. Một mình bà cân cả 3 vai diễn với 3 tính cách khác nhau: bà mẹ độc ác Sáu dao lam trong trích đoạn “Ánh sáng phù du”; mẹ Cám hài hước duyên dáng trong trích đoạn "Tấm Cám"; bà mẹ cô The đầy thương tưởng trong trích đoạn của vở cải lương kinh điển “Nửa đời hương phấn”.

Những bà mẹ của Hồng Nga luôn là những bà mẹ khiến khán giả không thể nào quên được. Riêng về vai mẹ, vai diễn bà mẹ của Diệu trong vở “Lá sầu riêng” của NSND Bảy Nam từ trước đến nay duy nhất chỉ có Hồng Nga diễn lại, bởi với NSND Kim Cương, đó là vai diễn không ai dám thay thế. Chỉ khi dựng lại vở diễn này cho chương trình “Những cánh chim không mỏi”, NSND Kim Cương đã đích thân mời Hồng Nga vào vai này. Sau 5 xuất diễn, Hồng Nga lấy trọn tình cảm của khán giả.

Chẳng những cải lương, với tân nhạc Hồng Nga cũng chinh phục được rất nhiều khán giả qua các ca khúc như: “60 năm cuộc đời”, “Nếu có yêu tôi”… Và chính từ bài nhạc “Kiếp cầm ca” mà bà trình diễn, soạn giả - NSND Viễn Châu đã lặn lội từ Sài Gòn tìm đến nhà bà trên Bình Dương để trao tay bà bài ca cổ viết đo ni đóng giày cho Hồng Nga. Lời bài hát như gói ghém cả quãng đời của bà vào trong đó. Có vinh thăng lẫn đoạn trường. Mỗi lần đi diễn bất cứ sân khấu nào, khán giả đều yêu cầu bà hát bài này. Mỗi lần hát là mỗi lần Hồng Nga khóc. Nước mắt hòa vào câu hát. Khán giả như thấu cảm hơn cho đời người nghệ sĩ.

Nghệ sĩ Hồng Nga trong “Chương trình Ký ức vui vẻ”.

Nhưng nhắc đến Hồng Nga thì phải nhắc đến một NSND mà đã cùng bà làm nên cặp tấu hài vang danh khắp các tụ điểm sân khấu, các đại nhạc hội thuở xưa, đó chính là Ngọc Giàu. Cặp đôi lên sân khấu là khuấy đảo khán giả bằng những mảng miếng hài cực kỳ duyên dáng và chân thực. Cái hài của Hồng Nga - Ngọc Giàu không đến từ hình thể, không đến từ diễn xuất cường điệu, càng không la lối náo động. Chỉ cần duyên dáng bước ra, quăng miếng nhẹ nhàng, và nói cười rổn rảng hồn nhiên hệt như tính cách bà đã khiến khán giả ngả nghiêng cười.

Nét hài của bà được phát ra từ bên trong mình, duyên hài ngầm đó đã cho bà hai giải thưởng từ khán giả bình chọn là Mai vàng và Cù nèo vàng. Hai giải thưởng duy nhất sau hơn 60 bà đứng trên sân khấu. Khi lớp nghệ sĩ cùng thời của mình đã là những NSND, lớp đàn em đàn cháu cũng đã NSƯT thì Hồng Nga vẫn chỉ là “quái kiệt” trong lòng khán giả. Với bà, hạnh phúc từ danh xưng “quái kiệt” ấy mới chính là thứ hạnh phúc lớn lao nhất của đời nghệ sĩ.

Có lẽ chất “quái” của Hồng Nga nằm ở ngay trong tính cách của bà. Lãnh tiền giải thưởng Mai vàng hôm trước, hôm sau bà đến ngay bệnh viện trao tặng lại hết cho một bệnh nhân khó khăn đang điều trị ung bướu. Đi lưu diễn bà kêu gọi kiều bào ủng hộ từ thiện cho các hoàn cảnh khó khăn trong nước. Có lần vận động được 8.000 USD sau một bài hát. Hay như những năm tháng về sau này, bà miệt mài làm các chương trình cá nhân để bán vé gây quỹ từ thiện, mang đi giúp đời. Chẳng màng phần lợi cho riêng mình.

Hồng Nga giờ câu ca đã không còn vẹn nguyên, sân khấu đã không còn khoác xiêm y lộng lẫy nhưng trăm năm cải lương, giới mộ điệu vẫn sẽ luôn nhắc một “quái kiệt” Hồng Nga như một ngôi sao lung linh một mình một cõi. Mãi mãi chẳng lu mờ.

Tống Phước Bảo

Nắng nóng oi bức với nền nhiệt cao trên 35 độ C được dự báo diễn ra ở Thủ đô Hà Nội cùng các tỉnh thành miền Bắc trong ngày hôm nay, vài nơi chiều tối có thể có mưa. Khu vực Nam Bộ trời mưa lớn.

Người dân TP Hồ Chí Minh đã không uổng phí nhiều giờ chờ đợi khi được chiêm ngưỡng những tràng pháo hoa lung linh trong ngày Kỷ niệm 79 năm Quốc khánh 2/9. Bầu trời TP Hồ Chí Minh trong và tỏa sáng, dù trước đó trời đổ mưa ở nhiều nơi. Hàng chục ngàn người hân hoan chào đón ngày kỷ niệm, ngày Tết Độc lập của dân tộc…

Để đảm bảo cho người dân đi lại thuận tiện và an toàn trong dịp nghỉ lễ Quốc khánh kéo dài 4 ngày, lực lượng CSGT Thủ đô đã huy động 100% cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ, tăng cường tuần tra, kiểm soát đảm bảo TTATGT đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu các địa phương quản lý chặt chẽ các phương tiện ra khơi; tổ chức kiểm đếm, thông báo cho chủ các phương tiện, thuyền trưởng các tàu, thuyền đang hoạt động trên biển biết vị trí, hướng di chuyển và diễn biến của bão để chủ động phòng tránh.

Tham gia hiến máu tình nguyện (HMTN) lần đầu tiên từ năm 2009 khi đang là sinh viên Trường Trung cấp Cảnh sát nhân dân, đến nay, Đại úy Hoàng Ngọc Minh đã có 84 lần tham gia hiến máu nhân đạo. Mỗi khi có người bệnh cần máu đột xuất, bất kể ngày hay đêm, mưa bão hay nắng gắt, khi có yêu cầu cần hỗ trợ, Đại úy Minh sắp xếp công việc chuyên môn để chạy ngay đến bệnh viện...

Nhiều người khẳng định rằng; Tết Độc lập ở Lệ Thuỷ, Quảng Bình (quê hương Đại tướng Võ Nguyên Giáp) là nơi bà con ăn tết lớn nhất cả nước. Tết Nguyên đán hoặc các lễ hội trong năm người Lệ Thuỷ ở xa có thể không về quê, song đến Tết độc lập thì “Dù ai đi đâu về đâu/Mồng 2/9 cũng mong về nhà/Về xem lễ hội quê ta/Dưới sông bơi chải nhà nhà cờ bay…”. Người Lệ Thuỷ đón Tết Độc lập có khi kéo dài gần cả tháng. 

Mặc dù không có chức năng, quyền hạn để nhận và làm thủ tục cho người có nhu cầu đi lao động tại Hàn Quốc nhưng Phạm Thị Lê Thanh, SN 1977, nơi ĐKHKTT tại thôn Tân Tiến, xã Đại Đức, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương; tạm trú tại thôn Kim Đới 3, xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy, TP. Hải Phòng, vẫn đưa ra các thông tin gian dối để chiếm đoạt của 77 người lao động gần 6 tỷ đồng.

Cùng với Hải Phòng, Thái Bình, Nghệ An, tỉnh Thanh Hóa được giao nhiệm vụ xây dựng các lán trại, bệnh viện, nhà điều dưỡng,… để đón đồng bào, cán bộ chiến sĩ miền Nam tập kết ra Bắc. Với tình cảm ruột thịt “Bắc - Nam một nhà”, cuộc đón tiếp lịch sử này chính thức bắt đầu từ chuyến tàu đầu tiên cập bến ngày 25/9/1954 cho đến hết năm 1955; địa điểm tập kết là khu vực cảng Lạch Hới, nay thuộc phường Quảng Tiến, TP Sầm Sơn. Trong 7 đợt, với 45 chuyến tàu, đã có hàng chục nghìn người là thương, bệnh binh, cán bộ, bộ đội, học sinh, gia đình cán bộ miền Nam tập kết đến Sầm Sơn được đón tiếp, chăm sóc tận tình…

Mới đây, Công an quận Hoàng Mai, TP Hà Nội cho biết, Cơ quan CSĐT Công an quận đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Cố ý làm hư hỏng tài sản” xảy ra tại chung cư Osaka Complex (số 48 Ngọc Hồi, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai) vào ngày 4/3/2024. Tuy nhiên đến nay, vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm khiến cho tình hình ANTT tại chung cư này vẫn luôn là điểm nóng…

Sáng 2/9, Công an huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh cho biết, đơn vị đã bắt giữ 2 đối tượng: Nguyễn Văn Tân (SN 1999, HKTT: huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) và Trần Văn Cường (SN 1989, HKTT: huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang) trong vòng chưa đầy 6 giờ sau khi gây án.

Hơn 30 năm trôi qua, đối tượng  truy nã Dương Văn Dũng bỏ trốn qua nhiều tỉnh, thành phố, đi thuê nhà, mua nhà rồi lại bán nhà di chuyển chỗ ở nhiều nơi. Để che mắt lực lượng chức năng, Dũng không bao giờ khai báo tạm trú tại những nơi đã từng sinh sống, hạn chế tối đa việc giao tiếp, quan hệ và đã tạo cho mình vỏ bọc khác nhau.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文