Nhà văn Hoài Hương: Có một niềm thương mang tên Hà Nội

Những tưởng chị đã đắm đuối ở mảng kịch bản thì mới đây, những ngày đầu năm 2026, chị lại gửi đến độc giả của mình ấn phẩm "Hà Nội mùa tình" do NXB Văn học ấn hành.

1.Có lần lang thang cùng nhà văn Hoài Hương ở Hà Nội, đó là một mùa thu nắng vàng thật đẹp, chị kể tôi nghe nhiều về ký ức một thời ở Hà Nội, trong ánh mắt lúng liếng dường như một thời tuổi hoa niên của chị vẫn vương đầy các góc phố, các ngõ nhỏ. Với chất giọng Bắc, và biết rất nhiều về văn hóa lẫn ẩm thực miền Bắc, nhiều bạn bè cứ lầm tưởng nhà văn Hoài Hương là người Bắc, nhưng chị là dân miền Nam chính gốc, với ba mẹ đều lớn lên từ sóng nước Cửu Long.

Ba mẹ Hoài Hương tham gia cách mạng từ rất sớm, chị cũng được theo mẹ ra Bắc từ lúc còn nhỏ xíu. Sau khi đất nước hòa bình, gia đình chị mới sum họp với nhau. Hoài Hương được trở về Sài Gòn và theo học ngành sư phạm, nhưng duyên nợ lại gắn chị thành công chức của Sở Văn hóa TP Hồ Chí Minh.

Cho đến bây giờ đã hơn 20 năm cầm bút, Hoài Hương phát hành cũng đã 15 tập sách, nhưng mỗi khi cầm trên tay tập sách mới nào, chị cũng tíu tít như lần đầu mình được in. Với chị, bây giờ đã về hưu, niềm vui từ con chữ đôi khi mới là thứ mang đến cho chị nhiều xúc cảm tích cực và đầy yêu thương để sống. Chị sống và viết luôn chân thành, tử tế và một chút kiêu bạt của dòng máu xứ chín nhánh sông.

Tuy vậy, trong một góc nơi con tim mình, Hoài Hương vẫn dành riêng cho Hà Nội. Một lần ngồi cùng chị trên căn gác nhỏ của quán cà phê nhìn xuống hồ Gươm, Hoài Hương như trút lòng mình với nhiều câu chuyện cuộc đời thuở thiếu thời gắn liền nơi đây. Rất nhiều ký ức sống lại trong giọng kể nhẹ nhàng nhưng hồn nhiên của chị.

Dường như, khi càng đi vào quãng đời heo may chạm ngõ, thì chính mớ ký ức ngây ngô vụng dại mới khiến mình bật cười một cách trong veo đến vậy. Nên, khi cầm trên tay ấn phẩm mới nhất mang tên "Hà Nội mùa tình" của Hoài Hương, tôi nghĩ đây là cuốn sách rất thú vị. Bởi nó mang đến một trời thương nhớ và cả một quãng sống của nữ sĩ với Thủ đô.

Ký ức chính là thứ duy nhất Hoài Hương có với Hà Nội, nhưng để viết ra những trang văn vừa miên man như thế này, lại đong đầy cảm xúc thì có lẽ chính độ lùi thời gian, trải nghiệm sống và sự thao thiết lòng dạ mới làm nên điều hứng thú cho độc giả qua từng trang sách.

2.Trong bài viết "Có một Hà Nội trong veo tuổi thơ tôi", Hoài Hương đã viết: "Hà Nội tuổi thơ tôi, ngoài ngôi nhà ở cùng ba mẹ còn có một nơi gắn bó thân thiết và đầy ắp kỷ niệm thơ ấu trong trẻo và ngọt ngào. Đó là ngôi nhà 36 phố Lý Thái Tổ, xưa gọi là Câu lạc bộ thiếu niên Hà Nội, giờ là Cung Thiếu nhi Hà Nội. Ngôi nhà trong ký ức tuổi lên 10 của tôi là một thánh đường - cung điện rực rỡ, nơi ươm mầm khát vọng nghệ thuật từ ấu thơ của chúng tôi, nơi những đứa trẻ từ có năng khiếu ca - múa - nhạc - kịch và hội họa được nâng niu, được bồi dưỡng, học tập và biểu diễn. Đó cũng là một góc ký ức mà mỗi khi nhắc đến, tôi vừa có niềm tự hào, vừa hạnh phúc bởi có một tuổi thơ thật giàu có".

Mãi đến tháng 6 năm 1975, Hoài Hương mới xa Thủ đô để về lại miền Nam nên Hà Nội trong chị là Hà Nội của một thời đạn bom, Hà Nội của đêm trước ngày hòa bình thống nhất, những ký ức đấy cứ thao thiết chảy tràn trong tâm khảm chị. Chọn cách trải lòng mình với câu chữ, Hoài Hương như sống lại chính mình của tháng ngày không bao giờ phai mờ trong tim.

Hai chị em chúng tôi đã từng lang thang nhiều con ngõ trong phố cổ với Hoài Hương, để lắng nghe chị kể. Phố dài hơn, và câu chuyện dường như bất tận. Chúng tôi đi từ Hàng Bông ra đến bờ hồ, ăn cây kem Tràng Tiền giữa mùa đông lạnh để rồi cùng bật cười như những đứa trẻ ngày thơ dại.

Mùa đông năm ấy, chúng tôi có 3 ngày ruổi rong với Hà Nội. Đi cùng chị, tôi để ý thấy Hoài Hương rất thích hoa. Những chiếc xe hoa dập dìu trên phố Phan Đình Phùng luôn khiến chị dừng lại chụp ảnh. Hay như có lần Hoài Hương rủ tôi cùng chạy ra ven sông Hồng tìm cho được đám cúc họa mi của ngày chớm đông. Một vùng mênh mông trắng hút mắt. Đẹp muôn muốt. Chúng tôi lang thang tận xế chiều mới chịu về lại khu trung tâm Thủ đô. Cũng có lần chúng tôi men theo những con sóng nước để tìm cho được những vạt cải vàng ven một triền sông.

Nên không có gì lạ khi trong tập tản văn "Hà Nội mùa tình" với cấu trúc 4 mùa, Hoài Hương đã thủ thỉ kể về Hà Nội với mỗi mùa là một loại hoa. Câu chữ của chị khiến ngay cả chính tôi cũng bồi hồi nhớ về những lần mình chạm Hà Nội với mùa sen Hồ Tây, mùa hoa sưa ở khu Ngoại giao đoàn, mùa hoa xà cừ ở đường Láng, mùa hoa sấu ở phố Phan Đình Phùng… Cái hay của Hoài Hương đó chính là mỗi một câu chuyện chị kể luôn ám gợi phố phường Hà Nội rưng rức nỗi dịu dàng của nếp sống cũ càng xưa xa đầy thanh lịch.

3.Tính đến bây giờ, kỳ thực tôi và Hoài Hương đã gần 10 năm biết nhau, cũng từ cuộc chơi chữ nghĩa mà hai chị em trở nên thân gần. Có những chuyến đi xa, cả hai chị em luôn xin được ngủ cùng nhau để nói cho thỏa thích. Có lần trong chuyến đi tàu du lịch La Marguerite dọc các con sông ở Cửu Long, chúng tôi nói về văn chương suốt cả đêm, ngoài ban công phòng, giữa một vùng bồng bềnh sóng nước.

Khoảnh khắc chị hào hứng kể về hành trình viết lách của mình tôi mới thấy một sự trải nghiệm và học hỏi không ngừng của chị. Hoài Hương hay tìm các bạn viết trẻ để chơi, bởi chị đọc họ, nâng đỡ và học những điều mới mẻ từ thế hệ viết GenZ rất nhiều. Nếu cứ đứng mãi một chỗ thì văn chương mình sẽ thụt lùi lại. Chính các bạn trẻ cũng là một nguồn lửa đam mê, thắp lên trong chị cái hừng hực của việc sáng tác.

Hoài Hương có lẽ nằm trong số ít các thế hệ nhà văn đi trước ham thích tung tẩy cùng đám trẻ chúng tôi. Mỗi khi có dịp, chị lại khoái ngồi cùng bọn trẻ, kể cả tiệc tất niên Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh hàng năm. Hay các kì trại sáng tác trẻ, chị cũng luôn cố gắng để đi cùng chúng tôi.

Chuyến đi về An Giang nhân Hội nghị những người viết trẻ TP. Hồ Chí Minh năm 2024 là một chuyến đi mang đến nhiều niềm vui của cánh văn trẻ TP. Hồ Chí Minh. Trên chuyến xe hơn 6 tiếng đồng hồ, Hoài Hương tung hứng theo từng câu chuyện, nói cười và kể cả bày trò nghịch ngợm. Đêm xuống, cả đám trẻ tụ lại đi phố đêm Long Xuyên chơi, chị cũng là người xông pha chẳng ngại đêm khuya và gió lạnh.

Tôi nhớ hồi đi một trại sáng tác ở Lò Gò - Xa Mát, sát biên giới Campuchia, nửa đêm cánh trẻ chúng tôi hứng chí đi lang thang trong rừng để canh đom đóm mà khi ấy nói vui là cả nhóm đi "bắt ma rừng", thế là Hoài Hương xông xáo đi đầu. Khi chơi thỏa thích, về lại phòng cũng chính chị bày ra cái trò viết kịch bản phim "đi bắt ma rừng", mỗi người một ý, nối đuôi nhau thành câu chuyện cười sái cả quai hàm đêm đó. Trong chị luôn có một năng lượng sống đầy nhiệt huyết với các bạn văn trẻ. Bởi như chính chị luôn nói, văn trẻ là tương lai của văn đàn, vì vậy, chị luôn ủng hộ các bạn.

4. Trong chuyến đi cuối năm rồi cùng chị ra Thủ đô dự một hội nghị, đêm chúng tôi lang thang giữa những cơn gió ngọt mùi Tết, chị kể những mùa xuân vẫn nằm gọn gàng trong ký ức của chị với trái tim của đất nước. Đến đoạn phố cổ có vòng tròn người ngồi ngay ngắn xem ca trù. Hai chị em chúng tôi cũng ngồi xuống. Lặng im nghe lời hát xưa xa vọng vang từ người nghệ nhân già. Ôi, đó mới thật là Hà Nội của chị. Chị thốt lên, và tôi hiểu, Hà Nội như mối tình đầu của chị. Ngàn năm hồ dễ phôi phai được.

Với 60 bài tản văn trong cuốn "Hà Nội mùa tình", quả thật tôi gần như đi trọn 4 mùa với Hà Nội và bất giác tôi ngồi nhẩm tính, với chính mình, mỗi năm tôi có vài chuyến ra Hà Nội, riêng năm qua cũng là 7 lần, hơn bất kỳ một tỉnh thành nào tôi đã đến. Có khi tôi cũng giống Hoài Hương, trót thương Hà Nội như một người tình.