Nhạc sĩ Lê Uyên Phương: Vẫn còn tình khúc cho em

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương tên thật là Lê Minh Lập, sinh ngày 2/2/1941 tại Đà Lạt. Ông có xuất thân khá đặc biệt, bởi ông là con trai của công chúa Phương Nhi, và là cháu của vua Thành Thái. Sau khi học xong trung học ở Đà Lạt, chàng trai Lê Minh Lập làm giáo viên ở Gia Lai. Năm 1960, chàng trai Lê Minh Lập lấy bút danh Lê Uyên Phương viết ca khúc đầu tay "Buồn đến bao giờ" và chính thức bước vào con đường sáng tác. Năm 1965, nhạc sĩ Lê Uyên Phương từ bỏ nghề giáo tại Pleiku, quay trở lại Đà Lạt để theo đuổi ước mơ âm nhạc.

Thật hữu duyên, ở thành phố sương mù, nhạc sĩ Lê Uyên Phương hạnh ngộ cô tiểu thư gia đình gốc Hoa nhỏ hơn 11 tuổi - Lâm Phúc Anh đang theo học ở Trường Virgo Maria dành cho con cháu giới nhà giàu. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương và nữ sinh Lâm Phúc Anh cư ngụ gần nhau trên đường Võ Tánh. Nữ sinh Lâm Phúc Anh năm 15 tuổi, đã gặp mối tình sét đánh với nhạc sĩ Lê Uyên Phương, như chị thổ lộ: "Hai đứa thích nhau ngay lập tức. Anh xấu trai, nhưng có đôi mắt rất hiền từ, tôi thích lắm. Phải nói ảnh là người con trai đầu tiên mà tôi nhìn thì tôi có nhiều cảm xúc. Lúc đó tôi không hiểu được yêu là gì, chỉ thấy thích người này thôi. Hai đứa khi gặp nhau rồi, chỉ muốn ở bên cạnh nhau mọi lúc mọi nơi, không muốn rời nhau một phút nào hết".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã viết ca khúc "Tình khúc cho em" như món quà tỏ tình để tặng người yêu bé bỏng. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã tập cho nữ sinh Lâm Phúc Anh hát những lời nồng cháy: "Cho em môi hôn vội vàng/ Cho em quen ân tình sâu/ Dù em không mong dài lâu/ Xin cất lấy ước mơ đầu/ Cho tôi yêu em nồng nàn/ Cho tôi yêu em nồng nàn/ Dù tháng năm buồn vui bàng hoàng". Và nữ sinh Lâm Phúc Anh đã dựa vào bút danh Lê Uyên Phương của tình nhân, để đặt nghệ danh cho mình là Lê Uyên. Họ cùng nhau biểu diễn ở các phòng trà, với sự tự giới thiệu "song ca Lê Uyên và Phương".

Lúc ấy, ca sĩ Lê Uyên quá trẻ, còn thân thế của chàng trai hoàng tộc lưu lạc trong thân phận nhạc sĩ Lê Uyên Phương cũng không lấy gì đáng tin cậy đối với gia đình doanh nhân gốc Hoa khá quyền uy khu vực Chợ Lớn. Lập tức quan hệ yêu đương của họ bị ngăn cấm. Buồn bã và thất vọng, nhạc sĩ Lê Uyên Phương lang thang dưới những đồi thông để sáng tác cả một tập ca khúc lấy nhan đề "Khi loài thú xa nhau".  Dĩ nhiên, ca sĩ Lê Uyên tiếp tục cùng nhạc sĩ Lê Uyên Phương vừa đàn vừa hát: "Theo em xuống phố trưa nay, đang còn chất ngất cơn say/ Theo em bước xuống cơn đau, bên ngoài nắng đã lên mau/ Cho nhau hết những mê say, cho nhau hết cả chua cay/ Cho nhau chắt hết thơ ngây, trên cánh môi say, trên những đôi tay, trên ngón chân bước về tình buồn, tình buồn".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương có cái u ở ngón tay và ngón chân, khiến nhiều người suy đoán ông bị ung thư xương. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương cũng tin vậy, và không muốn lập gia đình vì sợ những hệ lụy cho người ở lại nếu mình đoản mệnh. Ca sĩ Lê Uyên nhớ lại giai đoạn hẹn hò: "Chúng tôi đều nghĩ rằng hạnh phúc của chúng tôi sẽ kéo dài theo từng tháng, từng ngày thôi. Các ca khúc của anh viết cho tôi hát thường nói tới việc chia ly, dự báo ngày mai sẽ chia lìa. Chẳng hạn như trong bài "Cho lần cuối", anh viết: "Giờ này còn cầm tay, cầm chắc mối duyên bẽ bàng, cầm chắc mắt môi ngỡ ngàng, cầm giá buốt thương đau, ngày mai ta không còn thấy nhau".

Không nỡ chứng kiến tình nhân giày vò trong nỗi ám ảnh, ca sĩ Lê Uyên đã động viên nhạc sĩ Lê Uyên Phương nhờ chuyên gia y học kiểm tra. Kết quả những cái u ở ngón tay và ngón chân của nhạc sĩ Lê Uyên Phương chỉ là khối u bình thường, không hề nguy hiểm đến tính mạng. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương từ bỏ ý định sống độc thân suốt đời, và ca sĩ Lê Uyên cũng đồng thuận ước nguyện trăm năm. Thế nhưng, ca sĩ Lê Uyên vừa xuống Sài Gòn hé lộ ý định nên đôi với nhạc sĩ Lê Uyên Phương, thì gia đình không cho cô quay lại Đà Lạt.

Ca sĩ Lê Uyên kể tỉ mỉ phương pháp đối phó để đến được với nhạc sĩ Lê Uyên Phương như sau: "Tôi đã đi mua thuốc ngủ, chọn tối thứ 7 để uống, để quyết ra đi chứ không phải là dọa (vì ngày khác sẽ có người lên đánh thức dậy đi học). Chết còn hơn là sống mà không được yêu anh. 8 giờ sáng, mẹ tôi lên hỏi tôi một việc gì đó. Gọi không thấy tôi trả lời, thấy cửa khóa bên trong nên cho người leo qua cửa sổ vào phòng, đưa tôi đến bệnh viện. Tỉnh lại, tôi không chịu ăn uống, mẹ xuống giọng hỏi tôi giờ muốn điều gì. Tôi trả lời "Con muốn anh Lê Uyên Phương". Gia đình chiều tôi bằng cách gọi anh về. Cho gặp như thế là để tôi ăn uống nhưng mẹ tôi vẫn cấm đoán.

Thế nhưng, tôi phát hiện ra một điểm yếu của mẹ, là mẹ rất chịu nghe ba tôi. Có những điều không ai thuyết phục được mẹ thì chỉ có ba mới thuyết phục được. Tôi đã cầu cứu ba tôi giải quyết. Ba tôi ủng hộ vì ba tôi thương anh Lê Uyên Phương hiền lành, có học lại tài hoa. Ba tôi nhỏ nhẹ khuyên mẹ tôi: "Chúng đã thương yêu nhau đến thế thì cho chúng đến với nhau, vì nhỡ có chuyện gì thì mình lại mất đi một đứa con". Mẹ tôi đành đồng ý. Tôi sung sướng thông báo với anh kế hoạch làm lễ cưới ngay. Anh đi mượn tiền, đủ để sắm hai cái nhẫn cưới, tức tốc về Sài Gòn. Lễ cưới diễn ra ngày 2/11/1968, sau đó chúng tôi quay lại Đà Lạt".

Sau khi ca sĩ Lê Uyên sinh con gái đầu lòng Lê Uyên Uyên, cuộc sống vợ chồng đã thôi thúc nhạc sĩ Lê Uyên Phương sáng tác tập ca khúc "Uyên ương trong lồng". Những bài hát mà nhạc sĩ Lê Uyên Phương viết về mái ấm phu thê nhiều thử thách lắm chông chênh như "Đang mùa hạ trên cao", "Đôi khi hạnh phúc buồn", "Mộng du bên người", "Trên da tình yêu" hoặc "Uống nước bên bờ suối" đều được ca sĩ Lê Uyên thể hiện gây xao xuyến cho người nghe.

Ca sĩ Lê Uyên thổ lộ: "Chồng tôi cũng là thầy tôi. Anh không chỉ đưa tôi đến âm nhạc, mà còn nhắc tôi một điều để rồi tôi nhớ mãi: Phải hát hết lòng. Hát trung thực với chính mình. Thích thì hát, không thì thôi, không hát giả bộ". Đầu năm 1970, cặp đôi Lê Uyên Phương có dịp biểu diễn trước sinh viên văn khoa Sài Gòn và họ lập tức nổi tiếng. Trong hồi ký của nhạc sĩ Phạm Duy đã dành nhiều sự trân trọng cho tác phẩm Lê Uyên Phương: "Giữa không khí ngột ngạt của chiến tranh, Trịnh Công Sơn tìm đến những ca khúc phản chiến, còn Lê Uyên Phương thốt lên tiếng nói tuyệt vọng của một thế hệ thanh xuân trong trẻo, muốn được sống để yêu đương trong thanh bình thì lại bế tắc trước thực tại. Họ vùi sâu vào tình yêu mà tìm quên. Họ công khai mong manh, công khai tàn lụi, Lê Uyên Phương chắc đã là một tín đồ của chủ nghĩa hiện sinh nên đã thốt lên tiếng kêu than của thế hệ thanh niên ấy bằng một thứ âm nhạc trẻ trung có nhuốm mùi nhục cảm. Những giai điệu ấy đã được Lê Uyên Phương và vợ là ca sĩ Lê Uyên hát giữa thanh niên đô thị. Và họ được đón nhận nồng nhiệt".

Sau năm 1975, đôi uyên ương Lê Uyên Phương rời Đà Lạt về Sài Gòn sống chung với bố mẹ vợ, và có thêm đứa con gái Lê Uyên My. Quan hệ lãng mạn của họ làm không ít đồng nghiệp ngưỡng mộ và cũng không ít đồng nghiệp hoài nghi. Tuy nhiên, ca sĩ Lê Uyên khẳng định: "Chúng tôi có đứa con đầu tiên vào năm tôi 17 tuổi. Hơn 10 năm sau chúng tôi mới có đứa con thứ hai, nên quan hệ vợ chồng cũng có chút rắc rối. Anh Lê Uyên Phương là một người đàn ông đạo đức, nên chúng tôi không cạn tình với nhau". Năm 1979, vợ chồng nhạc sĩ Lê Uyên Phương sang Mỹ định cư. Họ cùng nhau sinh hoạt văn nghệ ở hải ngoại, cũng rất được kiều bào chào đón. Tuy nhiên, những ngày tha hương không mang lại nhiều cảm hứng sáng tác cho nhạc sĩ Lê Uyên Phương.

Ngày 29/6/1999, nhạc sĩ Lê Uyên Phương qua đời, ở tuổi 58. Ca sĩ Lê Uyên nhớ lại hình ảnh nhạc sĩ Lê Uyên Phương những ngày cuối cùng trên nhân gian: "Anh lúc nào cũng hoài niệm sự yên ả của Đà Lạt. Anh sợ đời sống phố thị với những sự không chân thật như sợ một đám cháy, mà nó có thể bén lửa lên mình và người mình yêu bất cứ lúc nào. Anh sống giản dị, anh thường nói anh đã làm được tất cả những gì anh muốn. Trước khi mất, anh có về nước để đi thăm Hà Nội một lần, vì anh biết tôi sinh ra ở phố Hàng Bồ".

Nhạc sĩ Lê Uyên Phương và ca sĩ Lê Uyên gắn bó với nhau cả về đời sống và nghề nghiệp. Họ nương tựa nhau, họ tôn thờ nhau và họ dắt dìu nhau đi vào lòng công chúng như một biểu tượng đẹp đẽ của hạnh phúc. Hiện tại, ở tuổi 72, ca sĩ Lê Uyên nhớ về người chồng quá cố: "Chúng tôi đã yêu và sống trong tình yêu mỗi ngày. Hát, chính là sống với nhau trong tình yêu, mà chỉ sợ một ngày nào đó những ngọt ngào không còn nữa! Còn bây giờ, khi một mình trên cõi đời này, tôi cũng không nhiều thay đổi. Tôi rất hạnh phúc khi có được anh Lê Uyên Phương. Nếu không có anh thì tôi đã không có một cuộc sống như tôi đã có".