Tình yêu trong tác phẩm của Camille Laurens

1. Nhà văn Camille Laurens đến Việt Nam và tham gia chuỗi sự kiện gồm 5 buổi gặp gỡ, tọa đàm, trò chuyện ở cả 3 miền ở Việt Nam đúng dịp NXB Phụ nữ ra mắt tiểu thuyết của bà có phiên bản tiếng Việt là “Bội ước” do dịch giả J.B Huỳnh Hữu Phước chuyển ngữ. Đây cũng chính là dịch giả đã dịch một tác phẩm khác của bà là “Con gái”, xuất bản năm 2023 và tác phẩm phẩm này đã đoạt Giải Văn học dịch năm 2023 của Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh.

Đến nay, tại Việt Nam đã có 4 tác phẩm của Camille Laurens được dịch và xuất bản bởi NXB Phụ nữ Việt Nam, gồm có: “Trong những vòng tay” (2009), “Tình ca xúc cảm” (2011), “Con gái” (2023) và “Bội ước” vừa ra mắt trong tháng 10/2025.

Buổi tọa đàm “Tình yêu trong tác phẩm của Camille Laurens” tại Hà Nội hôm 18/10 đã mở ra không gian đối thoại văn học xoay quanh chủ đề “Tình yêu” trong sáng tác của nhà văn Camille Laurens - một trong những tiếng nói nữ nổi bật của văn học Pháp đương đại.

Với văn phong tinh tế, giàu cảm xúc và không ngại khai phá chiều sâu phức tạp của đời sống nội tâm, Camille Laurens đã khắc họa tình yêu như một trải nghiệm vừa dịu dàng vừa dữ dội, gắn liền với những suy tư về bản sắc và ký ức.

Vì thế, trong buổi trò chuyện hiếm hoi về văn chương với nhà văn Camille Laurens, sự trao đổi giữa tác giả - các khách mời - độc giả đều trong không khí thoải mái, cởi mở, thẳng thắn và không né tránh đã giúp độc giả và những người quan tâm đến văn chương Pháp có thêm nhiều trải nghiệm thú vị.

Nhà văn Camille Laurens cho biết: “Thể loại “tự truyện hư cấu” này được nhìn nhận khá tiêu cực ở Pháp, bởi nhiều người cho rằng đây là lối viết của những nhà văn ái kỉ, chỉ quan tâm đến mình. Ít tác giả ở Pháp muốn thừa nhận mình đi theo thể loại này. Dù thừa nhận hay không, thì hầu hết các tiểu thuyết gia đều có kể cuộc đời mình: Lấy chất liệu từ đời thực, biến bản thân và cuộc đời mình thành cuốn tiểu thuyết. Nếu viết “Bội ước”, tôi chỉ kể một phiên tòa xét xử một nhà văn về tội mưu sát người tình, từ đầu đến cuối chỉ kể như vậy, thì độc giả sẽ buồn ngủ. Phần hư cấu là phần thu hút người đọc được lấy từ chất liệu thực tế của một phiên tòa...”.

Với phong cách sáng tác theo dòng chảy của “tự truyện hư cấu”, nhà văn Camille Laurens đã chia sẻ rằng: “Trong mỗi chúng ta đều có cuốn sách nội tâm của mình. Chúng ta làm sao để đưa nó ra cuộc đời bên ngoài bằng cách kể chuyện hư cấu. Tài kể chuyện của người viết đóng vai trò rất lớn. Như là khi ta nấu ăn cho thêm cái này cái kia, là sự trộn lẫn giữa tự truyện và cho thêm vào đó rất nhiều yếu tố của thời cuộc: tâm lý, khoa học, pháp luật, xã hội..., đó là một hình thức khiến tôi say mê...”.

Tại buổi tọa đàm “Tình yêu trong tác phẩm của Camille Laurens”, dịch giả La Phương Thủy - người đã dịch tác phẩm “Dans ces bras-là” của Camille Laurens ra tiếng Việt với tựa đề “Trong những vòng tay” đã chia sẻ:

“Tôi đến với việc dịch tiểu thuyết “Dans ces bras-là” rất tình cờ. Lần đó tôi sang Pháp và đến nhà một người bạn chơi thì thấy cuốn sách trên bàn nên tôi đã cầm lên đọc và thích ngay từ mấy trang đầu. Tôi muốn mượn bạn cuốn sách này về đọc, nhưng bạn tôi không cho mượn vì bạn cũng rất thích nó, nên tôi phải ở lại nhà bạn và đọc hết cuốn sách này trước khi về Việt Nam.

Và, trong khi đọc, tôi đã nghĩ ngay đến việc đề nghị NXB Phụ nữ Việt Nam để tôi dịch cuốn sách này vì những điều mới mẻ trong tình yêu mà cuốn sách đề cập. Bản dịch “Trong những vòng tay” đã ra đời như thế và trở thành tác phẩm đầu tiên của Camille Laurens được xuất bản ở Việt Nam năm 2009...”.

2. Camille Laurens tên thật là Laurence Ruel-Mézières, sinh năm 1957 tại Dijon - thủ phủ của vùng Bourgogne, nằm ở phía Nam Paris. Bà từng giảng dạy ở Rouen, sau đó ở Maroc từ năm 1984. Từ 2011, bà giảng dạy tại Viện Nghiên cứu chính trị Paris (Sciences Po).

Nhà văn Camille Laurens được xem là một trong những “kiện tướng” của văn chương đương đại Pháp với một gia tài văn chương và nhiều giải thưởng danh giá. Theo đuổi thể loại “tự truyện hư cấu” (autofiction), Camille Laurens đã viết nhiều truyện ngắn, tiểu thuyết suốt hơn 2 thập kỷ qua. Bà đã nhận nhiều giải thưởng danh giá như Famina, Renaudot des lycéens, Roman-News và Grand prix RTL-Lire. Song song với việc sáng tác, bà gắn bó sâu sắc với đời sống văn học Pháp: là thành viên Ban giám khảo Giải Femina (2007-2019), là thành viên Viện Hàn lâm Goncourt từ ngày 11/2/2020.

Năm 1994, Camille Laurens trải qua bi kịch cá nhân, đó là mất đi một đứa con nhỏ của mình. Có lẽ, đó cũng là khởi nguồn cho tác phẩm “Philippe” (1995) và sau đó là “Cet absent-là”. Qua hai tác phẩm có tính chất như những tự truyện này, Camille Laurens đặt câu hỏi về mối quan hệ giữa văn học - sự thật và tiến gần hơn đến thể loại “écriture de soi”.

Các tiểu thuyết tiếp theo của bà như “Dans ces bras-là”, đã giành được giải Prix Femina và Prix Renaudot des lycéens năm 2000. Sau đó, các tiểu thuyết khác của bà như “LAmour, roman”, “Ni toi ni moi” và “Romance nerveuse” mong muốn thể hiện sự thật cá nhân dựa trên sự thay đổi liên tục về phong cách và hình thức. Trong đó, cuốn tiểu thuyết “Celle que vous croyez” (2015) đặt câu hỏi về những hình thức bất ngờ mới của tình yêu trong thời đại mạng xã hội và website hẹn hò.

Đến nay, các tác phẩm của Camille Laurens đã được dịch sang hơn 30 ngôn ngữ, trong đó, một số tiểu thuyết của bà đã được chuyển thể thành kịch và tác phẩm “Celle que vous croyez” đã chuyển thể thành phim vào năm 2019.

Với 4 tiểu thuyết đã được xuất bản ở Việt Nam, từ “Trong những vòng tay”, “Tình ca xúc cảm” đến “Con gái” và “Bội ước”, mỗi tác phẩm của bà là một hành trình khám phá những hình thái khác nhau của yêu thương, khao khát và tổn thương của những người phụ nữ.

Dường như, các tác phẩm của Camille Laurens mang đến cho độc giả Việt Nam cái nhìn mới mẻ và sâu sắc về cách nữ nhà văn đương đại của Pháp thể hiện tình yêu như một động lực sống, một niềm đam mê đầy nghịch lý.

Những điều này cũng thể hiện trong sự chia sẻ đầy chân thực, gần gũi của bà tại buổi giao lưu “Tình yêu trong tác phẩm của Camille Laurens” khi nói về tác phẩm “Bội ước” mới ra mắt độc giả Việt Nam: “Tôi muốn đi tận cùng của vấn đề, tìm ra sự thật dù nó tàn nhẫn, dù có nhiều sự thật khiến người ta không tin được. Dù người phụ nữ không muốn tin chồng mình phản bội, nhưng tôi, với tư cách là một nhà văn muốn đi đến tận cùng sự thật, tôi không né tránh. Việc đi đến tận cùng sự thật đòi hỏi sự dũng cảm nhất định ở những người cầm bút...”.