Xem phim của danh hài Trấn Thành

Giấc mơ trăm tỷ cho một bộ phim Việt sau khi ra rạp quá đơn giản với diễn viên Trấn Thành. Anh đúng là nghệ sĩ mát tay, có duyên với tài lộc. Rõ ràng, ra mắt hai bộ phim với doanh thu khủng như vậy, không thể không thừa nhận anh là một diễn viên tài năng, một nhà sản xuất phim thành công khiến những ai trong giới đều phải thán phục và thèm muốn con số doanh thu.

Nhưng nếu để nói phim của Trấn Thành có thực sự hay, có thực sự chất lượng, có đảm bảo được những tiêu chí đỉnh cao của bộ môn nghệ thuật thứ 7 hay không thì đó lại là một câu chuyện khác. Đôi khi doanh thu lại không hề là thước đo của giá trị nghệ thuật khi mà phim ra mắt đúng dịp Tết, khán giả dư thừa thời gian rỗi. Nếu đem so sánh giữa hai bộ phim của Trấn Thành thì tôi đánh giá phim "Bố già" thành công hơn so với phim "Nhà bà Nữ".

Phim ''Bố già'' có kịch bản khá chặt chẽ, nội dung vừa đủ hay, ngôn ngữ điện ảnh, khuôn hình, lời thoại trong phim logic, phản ánh chân thật hiện thực đời sống. Không có những tình tiết phô, cường điệu quá, hay xa rời thực tế. Phim "Bố già" không chuyển tải những thông điệp lớn lao về tư tưởng, nhưng lại chạm đến những giá trị thường nhật, chạm đến những góc khuất những khía cạnh dẫu nhỏ bé nhưng vẫn đang xảy ra hiện hữu thường ngày trong mỗi gia đình thị dân xã hội Việt Nam, chạm được đến những ẩn ức của đời sống, khiến khán giả rơi lệ.

Còn "Nhà bà Nữ"? Thông điệp "Nhà bà Nữ" gửi đến đó là mỗi một con người, một gia đình, một xã hội không chú trọng, xây dựng bồi dưỡng nền tảng văn hóa làm cơ sở cốt lõi, thì con người đó, gia đình đó, xã hội đó sẽ thất bại thảm hại. Nền tảng văn hóa được xây dựng ngay từ đầu từ khi gia đình đó sinh ra chứ không phải bắt đầu lại từ đầu sau khi gia đình đã nát tan đổ vỡ. Tóm lại là thế. Cảm giác nhà sản xuất làm bộ phim này chỉ khu biệt cho đối tượng là người lao động thấp, bộ phận thị dân, người buôn bán vỉa hè ít học, sống và kiếm tiền bằng nghề tay chân, và thói quen ứng xử với nhau hằng ngày là mắng chửi, văng tục. Theo tôi đây là một bộ phim xoàng trong khâu đạo diễn và chọn nhân vật, cũng như xây dựng nội dung.

Rõ ràng, phim dành cho đối tượng nào thì đạo diễn vẫn phải đủ cao tay, đủ kiến văn, đủ thấm nhuần văn hóa Việt, đủ trải nghề để xử lí từ khâu chọn diễn viên, đến các trường đoạn phim, diễn xuất của diễn viên thì bộ phim mới có sức nặng thuyết phục được khán giả và có giá trị về nghệ thuật, gây ám ảnh cho người xem.

Ở "Nhà bà Nữ" đạo diễn Trấn Thành hoặc "mắc bệnh" ảo tưởng chủ quan sau thành công của "Bố già"; hoặc chưa đủ thẩm thấu sâu bộ môn nghệ thuật điện ảnh thứ 7 vốn dĩ đòi hỏi sự lành nghề, dày dặn vốn liếng nghệ thuật, cộng với sự tinh tế tài năng của người đạo diễn; hoặc bệnh nghề nghiệp diễn hài… đôi khi lỡ sa đà quá nhiều vào hài nhảm hay sao mà anh đã không biết kiềm chế, tiết chế những thói quen nghề nghiệp diễn hài sân khấu đá vào các mảng miếng điện ảnh khá chênh phô. Vì thế mà phim "Nhà bà Nữ" anh "vô tình" đưa hết tất cả cái cường điệu, xàm xí, rẻ tiền không đâu vào đâu vào cách xây dựng nhân vật và ngôn ngữ lời thoại.

Thật đáng tiếc cho Trấn Thành khi tuyến nhân vật thất bại nhất trong phim "Nhà bà Nữ" lại chính là bà Nữ do diễn viên gạo cội Lê Giang thể hiện, Nhuận - do danh hài Trấn Thành vào vai. Sự quá cường điệu trong cách xây dựng tính cách nhân vật của bà Nữ và con rể Nhuận đã khiến cho câu chuyện trong phim bị lố như chuyện bịa, không đáng tin.

Thời đại này, hiếm có một người mẹ nào như bà Nữ khi khắt khe, độc đoán và gia trưởng với con gái, như một cuộc sống cầm tù. Càng không thể có bà mẹ vợ nào đối xử với chàng con rể ở rể nhà mình còn tệ hơn cảnh bé Hào Nam bị bạo hành thể xác trong vụ án năm xưa vì ngoài bạo hành thể xác Nhuận còn bị bạo hành tinh thần nặng từ mẹ vợ và chính từ vợ. Và cũng chả có một chàng rể thời nay như Nhuận vừa ngu hèn vừa mất thể diện, mất cả bản thân khi sống trong một gia đình mà chưa bao giờ được cất lên một lời nói, một câu nói cho trọn vẹn mà không bị mẹ vợ và vợ cướp lời dằn mặt sỉ vả nhục nhằn.

Dù xuất thân là Shipper song Nhuận trong đời thực không phải là một kẻ thiểu năng trí tuệ, nên không có lí khi một thanh niên trai tráng bình thường, đủ nhận thức, không thể lựa chọn một cuộc sống ngu ngục như vậy. Hình ảnh Nhuận bị vợ đạp cho một phát vào mặt trong lúc đang bóp chân cho vợ, và các cú vợ lao vào chửi rủa đấm đá Nhuận bất kể từ một lí do lãng xẹt nào cho thấy cách xây dựng nhân vật quá cường điệu đã làm giảm bớt độ chân thực của phim, xem thấy rất chướng, và tiếc cho hai diễn viên tài năng là Trấn Thành và Lê Giang.

Chưa kể các câu thoại của phim, dàn dựng cảnh của phim khiến người xem mệt mỏi, nặng nề bởi khán giả bị bội thực với những màn quá lên trong diễn xuất của diễn viên lẫn ngôn ngữ đối thoại chủ yếu là chửi rủa la mắng gào thét. Cảm giác như ngôi nhà của nhà bà Nữ hầu như không có tiếng cười, không có lấy phút giây nào hạnh phúc, bình an mà chỉ có chửi rủa đánh đập. Điều đó xa rời so với thực tế đời sống, vì dù cho một gia đình nào bất hạnh đến đâu họ vẫn có những khoảng lặng yên lành, yên bình để thở, để tiếp tục sống chứ không thể lúc nào cũng như trên sàn chiến náo loạn như gia đình nhà bà Nữ.

Điểm yếu thứ 2 là việc lựa chọn diễn viên lạm dụng dao kéo thẩm mỹ quá đà. Không phủ nhận Lê Giang là một diễn viên diễn xuất tốt. Nhưng thẩm mỹ quá đà khiến cho gương mặt chị đơ 360 độ đã làm giảm đi rất nhiều nếu không nói là 50% diễn xuất tinh tế lẽ ra sẵn có của chị. Thật tiếc cho các diễn viên đã không biết trân quý những "nếp nhăn đẹp" của tuổi tác, nếp nhăn của sự từng trải hiểu đời dày dạn với nghề. Họ bơm căng xóa nhăn, cắt mí, gọt cằm, sửa chữa bằng hết trên gương mặt tự nhiên với những nét trời cho, khiến cho cơ mặt họ cứng đơ, không tự nhiên, không thể diễn tả hết những giằng xé nội tâm của nhân vật. Và đương nhiên với một vẻ ngoài như vậy diễn viên làm sao hóa thân vào nhân vật một cách nhuần nhuyễn và thể hiện được đúng những diễn biến tâm lí của nhân vật.

Nhắc đến Lê Giang tôi lại nhớ đến NSND Lê Khanh trong serie phim "Gái già lắm chiêu" với những nếp nhăn sâu đầy hai khoé mắt. Chị đúng là một nghệ sĩ xuất sắc với những vai diễn để đời. Với một gương mặt nói không với thẩm mỹ, dù ở tuổi nào vai diễn của chị từ sân khấu đến điện ảnh cũng đóng đinh vào khán giả và mê hoặc khán giả đến tận cùng bởi nét tự nhiên chân thật khi hóa thân cùng nhân vật.

Một điểm sáng trong phim "Nhà bà Nữ" chính là nhân vật chồng bà Nữ, dù xuất hiện rất ít ỏi, nhưng để lại ấn tượng lâu ở lối diễn chân thật vừa đủ dung dị, vừa tự nhiên, lột tả hết số phận của cuộc hôn nhân bà Nữ. NSND Việt Anh vai tổ Trưởng tổ dân phố. Con gái bà Nữ - Nhi do em gái Trấn Thành vào vai. Nhi vẫn giữ nguyên được gương mặt tự nhiên với nét diễn trong sáng thông minh chân thật. Cô vào vai đạt và chính cô đã thuyết phục khán giả đến với phim bởi vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng ấy.

Chỉ tiếc John, do Song Luân thủ vai, đóng cặp với Nhi diễn không có chiều sâu, khá vô hồn, tẻ nhạt, thiếu lửa. Ông chồng đại ''za'' nghìn tỉ, bố của John có gương mặt và lối hành xử khá "rừng rú" không có nét nhân tướng phù hợp với doanh nhân thành công lắm tiền sang trọng của bậc trưởng giả. Bỏ qua tài năng diễn xuất, sự lạm dụng hình thể hiện tại sau khi đã thẩm mỹ quá nhiều của NSND Ngọc Giàu vào vai bà ngoại cho thấy một sự ''phản thẩm mỹ''. Nghệ thuật là đi tìm cái đẹp. NSND Ngọc Giàu thời điểm này muốn tiếp tục xả thân với bộ môn nghệ thuật thứ 7, bà nên giảm cân chỉnh trang lại ngoại hình phù hợp. Sự xuất hiện của bà với hình thể hiện nay trên phim chỉ làm cho hình tượng của một NSND lẫy lừng bị ''xuống giá'' hơn mà thôi.

Nhân câu chuyện doanh thu 400 tỷ của phim Trấn Thành, tôi lại nhớ đến một bộ phim không trăm tỷ như "Nhà bà Nữ" nhưng lại ấn tượng với tôi vô cùng sâu sắc, vừa ra mắt cuối năm 2022 đó là bộ phim "Tro tàn rực rỡ" của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên. Ban giám khảo tại Liên hoan phim Ba châu lục năm 2022 đã không hề vô lý khi trao cho bộ phim chiếc vương miện đẹp đẽ nhất. Qua đây để thấy phim hay, đạt đến trình độ nghệ thuật thường kén khán giả. Hay nói cách khác chỉ khi nào khán giả đủ trình độ để thưởng thức nghệ thuật chân chính đích thực thì khi đó mới có cái nhìn công bằng và đánh giá khách quan với phim. Phim của Trấn Thành chỉ xếp vào dòng phim thị trường ăn khách, xem xong như uống xong một cốc giải khát hay chơi xong một trò giải trí mà thôi.

Hy vọng tới đây, Trấn Thành với tài năng xuất sắc của anh, anh sẽ biết kết hợp sự cân bằng giữa hai dòng này để có một lối đi sang trọng hơn, đẳng cấp hơn trên con đường nghệ thuật của anh.