Đẩy mạnh thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam

07:54 12/12/2017
Đến nay, đã có 179 nước phê chuẩn và thực hiện Công ước khung về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (FCTC). Việt Nam đã ký và cam kết tham gia Công ước khung từ năm 2004, tuy nhiên trong gần 12 năm qua việc thực hiện điều 5.3 của công ước này còn gặp nhiều khó khăn.

Công ước khung FCTC ra đời với quyết tâm dành ưu tiên cho quyền bảo vệ sức khoẻ công cộng. Tổ chức Y tế thế giới đánh giá, sự lan rộng của nạn dịch thuốc lá là một vấn đề toàn cầu với những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khoẻ công cộng, đòi hỏi phải có sự hợp tác quốc tế và sự tham gia rộng rãi nhất của tất cả các nước để đối phó với nạn dịch này.

Các bằng chứng khoa học đã chứng minh một cách rõ ràng rằng việc sử dụng thuốc lá và phơi nhiễm với khói thuốc là nguyên nhân dẫn đến tử vong, bệnh tật và tàn phế.

Trong khi đó, sự gia tăng trong tiêu thụ và sản xuất thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá khác trên toàn cầu, đặc biệt tại các nước đang phát triển tạo ra gánh nặng đối với các gia đình, người nghèo và các hệ thống y tế quốc gia. Sau hơn 10 năm thực hiện Công ước khung FCTC, Việt Nam đã đạt được nhiều thành công trong việc giảm tác hại của thuốc lá.

Cụ thể, tỷ lệ người nghiện thuốc lá ở nam giới trưởng thành đã giảm, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở thanh thiếu niên cũng giảm đáng kể, nhận thức của người dân về tác hại thuốc lá cũng tăng lên rất nhiều. Tuy nhiên, vẫn còn một số vấn đề mà chúng ta cần phải đẩy mạnh thực hiện để nỗ lực giảm tác hại thuốc lá đạt hiệu quả cao hơn, đó là các chính sách kiểm soát thuốc lá.

Điều 5.3 của Công ước khung FCTC đã quy định rất rõ: “Các quốc gia thành viên có trách nhiệm xây dựng các quy định cụ thể cho nước mình, nhằm bảo vệ các chính sách kiểm soát thuốc lá khỏi sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá,… thúc đẩy xã hội không nhận tài trợ hay hỗ trợ của các doanh nghiệp thuốc lá, không được hỗ trợ tài chính, giảm thuế hoặc trợ cấp cho ngành công nghiệp thuốc lá…”.

Về vấn đề này, bác sỹ Nguyễn Trọng An, Điều phối Liên minh phòng chống các bệnh không lây nhiễm Việt Nam (NCDs-VN), Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng cho rằng: “Việt Nam đã ký phê chuẩn FCTC từ năm 2004, nhưng điều khoản 5.3 của Công ước khung FCTC cho tới nay chưa được quan tâm thực hiện đúng mức ở Việt Nam, gây khó khăn và làm hạn chế đáng kể các cố gắng triển khai hiệu quả chiến lược quốc gia phòng chống tác hại của thuốc lá”.

Bác sỹ An cũng khẳng định: “Việt Nam đã, đang và có thể sẽ tiếp tục ở vị trí tụt hậu trong khu vực ASEAN về thực thi Công ước FCTC”.

Cần tăng cường chính sách kiểm soát thuốc lá.

Các nghiên cứu của Tổ chức Nhịp cầu Sức khỏe (Health Bridge Canada) tại Việt Nam đã chỉ ra rằng sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá đang ngăn ngừa tiến trình hình thành chính sách và thực thi chính sách kiểm soát thuốc lá ở Việt Nam tuân thủ theo Công ước khung FCTC. Bởi vậy, tại Hội thảo “Thúc đẩy thực hiện Công ước quốc tế về kiểm soát thuốc lá – các quy định của điều khoản 5.3 tại Việt Nam do Vụ Báo chí – Xuất bản và Vụ Các vấn đề xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức ngày 6-12 tại Hà Nội.

Liên minh Phòng chống các bệnh không lây nhiễm Việt Nam đã kiến nghị: Ban Tuyên giáo Trung ương sớm có sự chỉ đạo, hướng dẫn cho toàn bộ cán bộ Đảng viên gương mẫu chấp hành quy định của Công ước FCTC và Luật Phòng chống tác hại thuốc lá 2012; mong muốn Chính phủ có biện pháp hữu hiệu ngăn chặn sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá đến việc xây dựng chính sách có liên quan đến thuế và bảo vệ sức khỏe nhân dân theo quy định của Công ước.

Đồng thời đề xuất đưa việc thực thi điều 5.3 của Công ước FCTC vào nội dung chương trình phòng chống tham nhũng quốc gia; đề nghị các bộ, ngành chức năng xây dựng Kế hoạch hành động cụ thể trong giai đoạn 2018-2020 và phòng chống tác hại thuốc lá và thực hiện Công ước FCTC.

Trước những tác hại khôn lường của thuốc lá gây ra, Chính phủ và các đơn vị, bộ, ngành liên quan cần phải có hành động cụ thể, thiết thực, tích cực thực hiện các quy định về phòng chống tác hại của thuốc lá.

4 nguyên tắc chỉ đạo của Công ước khung về kiểm soát thuốc lá

1. Ngành công nghiệp thuốc lá tạo ra và quảng bá một sản phẩm đã được chứng minh một cách khoa học là có tác dụng gây nghiện, gây bệnh tật và tử vong và dẫn đến nhiều tệ nạn xã hội, trong đó các quốc gia tham gia Công ước cần nỗ lực bảo vệ tối đa việc xây dựng và áp dụng chính sách y tế công cộng kiểm soát thuốc lá khỏi bị tác động tiêu cực từ ngành công nghiệp thuốc lá.

2. Khi tiếp xúc với ngành công nghiệp thuốc lá hay những người làm việc/phục vụ cho lợi ích của ngành công nghiệp này, các bên tham gia Công ước cần phải thể hiện tính giải trình được và minh bạch.

3. Các quốc gia tham gia công ước cần yêu cầu ngành công nghiệp thuốc lá và những người làm việc cho lợi ích của ngành công nghiệp này phải hoạt động và hành động theo cách có thể giải trình được và minh bạch.

4. Do sản phẩm của họ gây chết người, nên không được tạo điều kiện khuyến khích việc thành lập hay hoạt động kinh doanh của ngành công nghiệp thuốc lá. Bất kỳ đối xử ưu đãi nào dành cho ngành công nghiệp thuốc lá đều sẽ xung đột với chính sách kiểm soát thuốc lá.

Minh Phương

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, đến cuối tháng 4 vừa qua tổng sản lượng thi công Dự án đường Vành đai 3 mới đạt 74% khối lượng. Việc khai thác tuyến tới đây sẽ khó tránh khỏi hạn chế do công trình trọng điểm này đang được đề xuất tiếp tục đầu tư hoàn chỉnh giai đoạn 1…  

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文