Độc đáo nghề nuôi cấy ngọc trai trên vịnh Bái Tử Long

10:50 13/11/2016
Huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh có hàng chục nghìn ha diện tích bãi triều ngập nước và hàng vạn ha diện tích mặt nước, khí hậu, môi trường ở vùng Vịnh Bái Tử Long tạo điều kiện rất thuận lợi để phát triển nghề nuôi trai cấy ngọc.


Huyện Vân Đồn là nơi tập trung 4 loài ngọc trai có giá trị gồm: trai Mã Thị, trai Vỏ Dày, trai Cánh Dài và loài Jamson.

Đây là những loài trai ngọc rất quý và có giá trị xuất khẩu cao. Trước đây, nghề nuôi trai, cấy ngọc làm theo phương pháp thủ công. Lồng nuôi trai, cấy ngọc được treo lên đầu sào tre, số lượng ít, hiệu quả kinh tế không cao.

Ngày nay, nhờ áp dụng kỹ thuật nuôi trai lồng bè với phao dây theo phương pháp khoa học kỹ thuật tiên tiến như: treo lồng không quá 2,5m để khi thuỷ triều rút, lồng nuôi được nổi lên trên mặt nước hoặc không chạm được vào đáy, loài khác sẽ ăn trai hoặc con trai sẽ hớp phải bùn…

Công nhân nuôi cấy ngọc trai.

Phương pháp ghép bè thành giàn bằng các cây tre dài và thẳng, diện tích dài hàng trăm m2/khu. Những bè này có thể nuôi trai theo nhiều lứa tuổi, việc di chuyển và chăm sóc trai dễ dàng.

Ngọc trai là sản phẩm mỹ nghệ quý có giá trị kinh tế cao. Vỏ trai là nguyên liệu cho kỹ thuật khảm trai. Thịt trai và cơ trai có hàm lượng dinh dưỡng cao. Ngoài ra, thịt và ngọc trai có thể làm ra nhiều loại thuốc quý hiếm.

Nhiệt độ và độ mặn là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống thường ngày của ngọc trai. Trai sống ở vùng biển cạn ở mức thủy triều thấp nhất cho đến độ sâu 75m nước cách bờ khoảng 10-16km. Trai Mã Thị thích ứng với vùng biển, vùng vịnh có độ sâu từ 3-15m nước, đáy biển, vịnh là cát sỏi nhỏ, cát bùn. Nhiệt độ nước biển từ 20-25 độ C, nhiệt độ giảm xuống 13 độ C hầu như trai ngừng hoạt động.

Trai Mã Thị rất nhạy cảm với sự thay đổi nồng độ muối, thích hợp với nồng độ muối cao từ 22 đến 30 phần nghìn phù hợp với vùng biển Quảng Ninh, đặc biệt là vịnh Bái Tử Long và Vịnh Hạ Long có nồng độ muối cao phù hợp với loài Trai Mã Thị.

Theo chị Bùi Thị Thanh, Phó quản đốc phụ trách khu nuôi trai (Cống Đỏ, xã Bản Sen, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh), Công ty ngọc trai Taiheiyo Shinju Việt Nam - người có gần 20 năm kinh nghiệm trong nghề nuôi cấy ngọc trai: vùng biển huyện Vân Đồn là môi trường thuận lợi cho việc nuôi trai lấy ngọc.

Đây là vùng vịnh nơi đây kín gió, nước sạch, phù du sinh vật phong phú, đa dạng là nguồn thức ăn tốt cho trai ngọc.

Nhiệt độ và nước mặn rất phù hợp cho môi trường sinh sống và phát triển của ngọc trai. Nuôi trai trên bè nổi hoặc phao dây. Trai dùng để cấy ngọc là trai nguyên liệu, hoặc gọi là trai mẹ. Trai hai năm tuổi có thể cấy ngọc. Trai cấy ngọc phải chọn đủ quy cỡ, trọng lượng từ 30 đến 40 gram/con, phải thật đều để sản phẩm ngọc trai đồng đều.

Trước khi đưa trai vào cấy, ngọc trai được đưa vào lồng nhựa hoặc lồng tre để xử lý làm vệ sinh. Dụng cụ cấy ngọc gồm: giá cấy ngọc, kìm mở vỏ trai, dao cấy, kìm đưa hạt, kìm giữ, dao cắt tế bào, phanh các loại, kéo cắt tế bào, giá gỗ...

Nhân ngọc làm bằng nhựa tổng hợp, vỏ các loài nhuyễn thể. Nhân ngọc có kích thước từ 2mm đến 10mm, mỗi trai cấy hai viên nhân (bên trái và bên phải).

Công nhân dùng kìm mở miệng trai, dùng dao rạch và đưa nhân vào phần mềm của màng áo ngoài tạo thành một cái túi, miệng túi bằng đường kính của viên nhân. Sau đó, công nhân dùng kim đưa miếng tế bào vào đáy túi, đưa hạt nhân vào ép sát miệng mô tế bào.

Miếng mô tế bào tái sinh bọc lấy viên nhân tiết ra chất ngọc bám vào nhân ngọc tạo thành viên ngọc. Sau khi ghép nhân, trai rất yếu phải nuôi hồi sức trong lồng. Trai được nuôi trong 10-15 ngày rồi đưa lên xác định tỷ lệ trai chết hoặc nhả nhân. Trai sống và ngậm nhân được chuyển sang lồng nuôi đến khi thu hoạch.

Công đoạn cấy ngọc đòi hỏi tay nghề của người thợ phải rất chính xác. Nếu đặt lệch, mô tế bào không bọc được viên nhân, nhân ngọc sẽ vô giá trị, không tạo thành được viên ngọc.  Con trai tiết ra chất xà cừ (carbonate calcium) khi có vật lạ lọt vào cơ thể. Theo thời gian, hàng nghìn lớp xà cừ mỏng bao bọc dần và hình thành nên viên ngọc.

Chất lượng ngọc trai được xác định bằng các tiêu chuẩn như: kích thước, hình dáng, màu sắc, độ khúc xạ ánh sáng, bóng mịn của bề mặt, độ dày của lớp xà cừ bao bọc viên ngọc và độ đồng nhất của các viên ngọc trong chuỗi hay một bộ nữ trang.

Đăng Hùng

Từ nghi vấn dữ liệu quan trắc được truyền về trong nhiều trường hợp đều nằm trong giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng thực tế tại nhiều khu vực đô thị lớn và khu công nghiệp tình trạng ô nhiễm vẫn diễn biến phức tạp, chỉ số ô nhiễm môi trường ở mức cao, không tương xứng với dữ liệu quan trắc được báo cáo. Từ đó, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an đã phối hợp các Công an đơn vị tập trung xác minh điều tra.

Bước vào mùa cao điểm trong năm giữa bối cảnh mới với không ít khó khăn, thách thức, du lịch hè năm nay được dự báo có nhiều thay đổi. Làm thế nào để thích ứng và duy trì được sự phát triển cần thiết đang là bài toán không dễ đối với “ngành công nghiệp không khói”.

Chiều 2/4, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ khởi tố bị can, lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với Diệp Văn Vĩnh (SN 1994, ngụ xã Long Phú, TP Cần Thơ) về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, với thủ đoạn vay tiền để đáo hạn ngân hàng, chiếm đoạt của các nạn nhân 20,4 tỷ đồng.

Trong những ngày qua, đông đảo tiểu thương đang kinh doanh tại các ki-ốt cố định ở chợ Hầm Nước tọa lạc bên đường Võ Thị Sáu, phường Phú Yên (Đắk Lắk), bày tỏ sự bức xúc khi nhận được thông báo thu tiền thuê mặt bằng từ nhà thầu là Công ty TNHH thương mại Ngân Tín với mức giá được cho là quá cao. PV Báo CAND đã vào cuộc tìm hiểu vụ việc từ các bên liên quan.

Sau đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, Trường Mẫu giáo Arooi - Zà Hung (xã Đông Giang, Đà Nẵng) vốn đầy ắp tiếng cười nay chỉ còn là đống đổ nát, hoang tàn khi quả đồi phía sau trường bị sạt lở, hàng ngàn mét khối đất, đá tràn xuống các phòng học. 52 đứa trẻ đồng bào Cơ Tu phải đi học nhờ trong sự chật vật, nhưng nỗi lo lớn hơn lại đang ập đến khi “hạn chót” cho việc mượn lớp đang cận kề.

Miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 5 năm tiếp theo đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư các ngành công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, cụm, khu công nghiệp sáng tạo về văn hóa; đầu tư ở địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn thì được miễn thuế 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Hiện nay trên địa bàn TP Hà Nội, nhiều hạng mục, công trình xây dựng phục vụ Dự án cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước, chống úng ngập cục bộ khu vực nội đô đang được triển khai, tập trung tại các tuyến phố có mật độ phương tiện lớn. Việc thi công đồng loạt trong khi lưu lượng giao thông lớn đã tạo áp lực không nhỏ lên hạ tầng giao thông vốn đã quá tải.

Hơn 300 tấn thịt lợn bệnh lọt ra thị trường, trong đó được tiêu thụ cả ở trường học đang gây phẫn nộ trong dư luận. Sự việc gây lo lắng, bất an cho người dân, các bậc phụ huynh khi bộc lộ lỗ hổng trong quy trình quản lý chăn nuôi, giết mổ, tiêu thụ và cung cấp đến bữa ăn của người tiêu dùng.

Ngày 2/4, Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) thông báo một tàu du lịch hoạt động tại Cát Bà, Hải Phòng trong quý I/2026 đã sử dụng thiết bị thu phát sóng vệ tinh (hay đài vệ tinh trái đất) Starlink để cung cấp Internet cho khách du lịch. Đáng chú ý, thiết bị  này chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định tại Việt Nam.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文