Lợi ích sức khỏe của dầu cá

Tổ chức Y tế Thế giới đã lên tiếng cảnh báo về gánh nặng của các bệnh mạn tính không lây trong thế kỷ XXI, nhất là bệnh tim mạch và đái tháo đường, hội chứng rối loạn chuyển hóa. Người ta ước tính rằng hiện nay 60% nguyên nhân tử vong là do các bệnh mạn tính gây nên và tới năm 2020 số ca tử vong do các bệnh mạn tính sẽ chiếm gần 3/4 tổng số ca tử vong trên toàn thế giới. Nguy cơ của các bệnh mạn tính không chỉ có ở các nước phát triển mà nó còn là một thách thức lớn đối với các nước đang phát triển. 

Tại Việt Nam, tình trạng mắc các bệnh mạn tính không lây đang là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới tỷ lệ tử vong do mắc bệnh mạn tính không lây chiếm khoảng 75 % tổng số ca tử vong.

Quản lý và điều trị các bệnh mạn tính không lây liên quan đến dinh dưỡng chủ yếu tập trung vào biện pháp tăng cường vận động và chế độ ăn ăn lành mạnh. Trong chế độ ăn, việc sử dụng các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp thay thế cho thực phẩm có đường huyết cao là một trong những giải pháp nên có của người và cộng đồng có nguy cơ thừa cân, béo phì, đái tháo đường, hội chứng rối loạn chuyển hóa.  Việc sử dụng các sản phẩm có các nguyên liệu có hoạt tính sinh học giúp cho cơ thể có sự ổn định về các chỉ số sinh hóa như đường máu, mỡ máu…là một biện pháp trực tiếp và có hiệu quả đối với nhóm bệnh kể trên.

Dầu cá đã được chứng minh là có khả năng phòng các bệnh tim mạch. Trong những năm qua, đã có nhiều nghiên cứu của các tác giả trên thế giới làm sáng tỏ vai trò, tác dụng của dầu cá đối với các bệnh mạn tính không lây. Các tác giả cũng khẳng định rằng khi tiêu thụ lượng dầu cá như khuyến cáo, một số chức năng khác cũng được cải thiện như chức năng biểu mô, chức năng đàn hồi của cơ tim. Các bệnh nhân tiểu đường thường kèm theo tình trạng kém đàn hồi cơ tim, một điều kiện dễ dẫn đến nguy cơ bệnh tim mạch. Đáng chú ý là việc bổ sung dầu cá vào chế độ ăn của người tiểu đường sẽ cải thiện chức năng đàn hồi cơ tim chỉ sau vài tuần.

EPA và DHA là những acid béo có rất nhiều trong các loài thủy sản các sống ở vùng nước lạnh như cá thu, cá hồi, cá trích, các mòi, cá ngừ…ở nước ngọt có cá tra, cá basa. Mặc dù các nhà khoa học chưa thống nhất về lượng dầu cá cần bổ sung để có hiệu quả phát huy vai trò của acid béo Omega-3 nhưng Hiệp hội tim mạch Hoa kỳ (AHA) đã đưa ra một khuyến cáo chung, khuyến khích những người không có tiền sử bệnh tim mạch nên ăn các loại cá khác nhau ít nhất hai lần trong một tuần.

Đối với những người từng có một trong những biểu hiện của bệnh tim mạch, AHA khuyến cáo việc bổ sung mỗi ngày 1gram EPA và DHA. Những người cần hạ thấp mức triglyceride máu được khuyên dùng 2 đến 4 gam EPA và DHA mỗi ngày.

Mặc dù còn nhiều điểm chưa thống nhất về vai trò đối với sức khỏe của các acid béo omega-3, các nhà khoa học đều có chung một nhận định rằng chế độ ăn chứa một lượng phù hợp các acid béo omega-3, EPA và DHA sẽ giúp phòng ngừa một số bệnh tim mạch.

Thực tế, từ tháng 9/2004, Cơ quan quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê chuẩn “công bố đối với sức khỏe” về tác dụng giảm nguy cơ bệnh mạch vành tim đối với các thực phẩm chứa acid béo omega-3 EPA và DHA.

Ngoài ra, một số nghiên cứu đã chứng minh về vai trò của dầu cá giúp cải thiện trí nhớ và tăng khả năng tập trung, những người hay ăn cá thường thông minh và sống lâu hơn những người ít ăn cá. Dầu cá cũng rất tốt cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, giúp cải thiện trí thông minh của trẻ. Dầu cá chứa acid béo omega 3 có hiệu quả tích cực trong việc giảm viêm sưng và giảm đau với những người bị đau do viêm khớp, đau lưng, đau tuyến tiền liệt và giảm các triệu chứng thường gặp của các bệnh nhân tiểu đường. Ba acid béo không no Omega 3,6,9 có trong dầu cá giúp cho mắt được tinh tường hơn, tăng cường thị lực, giảm nguy cơ mắc các vấn đề về mắt khác như cận thị, loạn thi, viễn thị hay thậm chí là mù, lòa. 

Những người thường xuyên ăn cá và bổ sung dầu cá thường ít mắc các bệnh về mắt do thành phần DHA trong dầu cá giúp bảo vệ mắt. Các nghiên cứu mới đây đã chứng minh hiệu quả của dầu cá trong việc ngăn ngừa một số loại ung thư như ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú, ung thư da và ung thư ruột kết. Dầu cá có tác dụng ngăn ngừa sự phát triển ung thư ở các tế bào bình thường và khoẻ mạnh đổng thời ức chế sự phát triển của các tế bào có hại.

Việt Nam là nước có nền nuôi trồng cá da trơn phát triển, sản phẩm xuất khẩu cá da trơn đã và đang đem lại nguồn lợi lớn cho nền kinh tế. Tận dụng nguồn mỡ cá da trơn, tinh chế và sản xuất thành những sản phẩm dầu ăn chứa nhiều acid béo omega-3 EPA và DHA là một nguồn có ý nghĩa rất quan trọng để bổ sung các acid béo omega-3 vào chế độ ăn của người Việt Nam. Các sản phẩm này cũng hứa hẹn nhiều lợi ích có thể thay thế các nguồn dầu ăn hiện đang phải nhập khẩu nước ngoài.

Dầu cá thực phẩm cao cấp Ranee hội tụ tất cả những dưỡng chất tự nhiên có trong mỡ cá cá tra, basa do Tập đoàn Sao Mai đã tiên phong đầu tư nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tinh luyện hiện đại, được nhập khẩu hoàn toàn từ Châu Âu. Bước đầu, sản phẩm dầu ăn tinh luyện đã được sản xuất dưới 2 dạng dầu cooking và dầu trộn (gọi chung là dầu cá cao cấp RANEE). Kết quả kiểm tra chất lượng và đánh giá cảm quan của dấu cá Ranee của nhóm nghiên cứu Viện Dinh dưỡng đã cho thấy dầu cá Ranee có đủ các thành phần axit béo không no như nhóm axit béo omega-3, 6, 9, cùng như DHA, EPA, và cảm quan được chấp nhận cao tại cộng đồng.