Người giúp nông dân 'bắt mạch' vụ mùa

08:40 11/03/2015
Hàng chục năm gắn bó với đồng ruộng, ông đã giúp người nông dân dự báo mùa vụ chính xác tới 80-90%. Ông là kỹ sư canh nông Nguyễn Văn Diêu, hiện đã nghỉ hưu và sống tại thôn Đại An Khê, xã Hải Thượng, huyện Hải Lăng (Quảng Trị).

Mở đầu câu chuyện, ông Diêu bảo tôi: Trong sản xuất nông nghiệp, ngoài các yếu tố quan trọng như giống, phân bón, tưới tiêu, biện pháp thâm canh... để tăng năng suất cây trồng thì cách bố trí cơ cấu mùa vụ hợp lý luôn có tính quyết định đến năng suất cây trồng.

Mùa vụ được bố trí hợp lý đối với từng loại cây trồng sẽ là chìa kha quyết định thành bại của mùa vụ đó.

Ông cha ta từ xa xưa đã từng nói “Nhất thì - nhì thục”, hoặc “Làm ruộng phải thì - đi buôn phải chuyến”, với mục đích nhắc nhở người đời sau phải chú ý đặt mùa vụ lên hàng đầu và muốn xác định được mùa vụ đúng thì trước hết người nông dân phải hiểu đúng, hiểu tường tận điều kiện khí hậu, thời tiết tại địa phương mình để có thể khéo léo bố trí mùa vụ hợp lý, nhằm tránh khó khăn, khắc nghiệt của thời tiết mà giành vụ mùa bội thu.

Bên cạnh đó, hầu hết các loại cây trồng đều phụ thuộc vào nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm... để sinh trưởng, phát triển. Chính từ sự phụ thuộc đó nên khi cây trồng bước vào thời kỳ “phát dục” mà gặp thời tiết bất lợi thì sẽ bị thất thu hoặc giảm năng suất.

Có lẽ thấy được tầm quan trọng của việc bố trí cơ cấu mùa vụ nên ông cha ta đã đúc rút kinh nghiệm bằng nhiều câu ca dao, tục ngữ dễ nhớ, dễ thuộc để truyền khẩu lại cho con cháu đời sau học hỏi.

Ông Diêu (giữa) luận giải cơ cấu vụ mùa qua ca dao, tục ngữ, sách cổ và kinh nghiệm dân gian.

Khi nói về cuốn sách nhỏ dự định in tặng bà con nông dân, ông Diêu nói rằng, cuốn sách là tập hợp tất cả những kiến thức mà ông sưu tầm, theo dõi để kiểm chứng qua từng vụ mùa trong suốt  40 qua (từ năm 1975 đến nay).

Như đối với vụ hè - thu hằng năm, sách của Lê Quý Đôn có nhiều câu rất hay như “Đông chí thiên trình vô nhật sắc/ Lai niên hạ vũ cốc phong đăng”, có thể hiểu là ngày Đông chí mà bầu trời không có ánh sáng thì vụ hè - thu năm sau được mùa về ngũ cốc.

“Gặp ngày Đông chí thuận tình khó coi/ Trời tạnh mà không mặt trời/ Thái bình thiên hạ nơi nơi thỏa lòng”; rồi “Thanh minh tiết nhược phùng phong nam chí/ Bát thập nguyệt nông gia đại bội thu”, có nghĩa là ngày Thanh minh mà gió nam nhẹ cả buổi sáng thì vụ hè - thu mưa thuận gió hòa; nếu ngày Thanh minh có gió mùa Đông Bắc và mưa phùn thì lũ lụt sẽ đến sớm (lụt diễn ra trong tháng 9 dương lịch), vì thế cần phải bố trí gieo cấy vụ hè - thu càng sớm càng tốt.

Hay đối với Quảng Trị, căn cứ vào vụ đông - xuân hằng năm, cứ lấy cây lúa làm chuẩn, theo kinh nghiệm dân gian thì khung an toàn nhất trong vụ là khoảng thời gian giữa tiết Thanh minh và Cốc vũ (từ tháng 4-5/5 dương lịch), điều đó được đúc kết bằng câu: “Lúa trổ Thanh minh thì vinh cả xã/ Lúa trổ Cốc vũ no đủ mọi nhà/ Lúa trổ Lập hạ buồn bã xóm thôn”.

Hoặc như câu “Làm mùa tháng 5/ Xem trăng rằm tháng 8/ Trăng sáng được ruộng sâu/ Trăng lu được ruộng cạn”.

Câu trên có nghĩa nếu trăng rằm tháng 8 mà sáng vằng vặc thì vụ đông - xuân (thu hoạch vào tháng 5 của năm sau) ít mưa nên ruộng sâu dễ làm, được mùa (ngược lại, ruộng cạn thiếu nước cần chủ động bố trí nguồn nước tưới), nhưng nếu trăng mờ thì vụ đông - xuân năm đó mưa nhiều nên ruộng cạn dễ làm vì đủ nước (ruộng sâu phải chủ động việc tiêu úng)…

Bây giờ tuổi cao, sức yếu, không thể lội ruộng cấy cày với bà con nông dân, nhưng thỉnh thoảng ông Diêu lại ra cánh đồng làng để ngồi nói chuyện mùa vụ với họ.

Ông Nguyễn Văn Bài, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Trị cho hay: “Trước khi vào vụ đông - xuân hay hè - thu hằng năm, các cán bộ chuyên trách nông nghiệp của Sở và Phòng Nông nghiệp các huyện, cũng như rất nhiều chủ nhiệm HTX nông nghiệp trong tỉnh gọi điện thoại hỏi thăm sức khỏe của ông Diêu và hỏi thời gian xuống giống, cũng như thời tiết trong năm.

Lâu nay, ông Diêu luôn được coi là người dày dạn kinh nghiệm nhất trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Quảng Trị. Nay đã nghỉ hưu nhưng ông ấy vẫn rất nhiệt tình giúp đỡ bà con nông dân”.

Phan Thanh Bình

Thắng lợi của sự nghiệp kháng chiến chống xâm lược, thống nhất đất nước (1945-1975) là một trong những chiến công chói lọi nhất của dân tộc Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử ngàn năm dựng nước và giữ nước. Giành được những thành tựu, thắng lợi to lớn đó là sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó lực lượng CAND có sự đóng góp xứng đáng.

Giữa cao điểm nắng nóng đầu hè, Đà Lạt (Lâm Đồng) với khí hậu mát mẻ tiếp tục trở thành điểm đến hấp dẫn trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5 kéo dài 4 ngày. Trước lượng du khách tăng cao, lực lượng Công an toàn tỉnh Lâm Đồng đã tăng cường tuần tra, kiểm soát, bảo đảm an ninh trật tự, góp phần giữ gìn môi trường du lịch an toàn, thân thiện.

Hơn 800 người sập bẫy, số tiền bị chiếm đoạt trên 15 tỷ đồng, đường dây lừa đảo vận hành âm thầm từ những giao dịch chỉ vài nghìn đồng, đủ nhỏ để nạn nhân chủ quan nhưng là mắt xích mở đầu cho chuỗi chiếm đoạt tinh vi. Phía sau các khoản tiền tưởng chừng vụn vặt là một “cỗ máy tội phạm” tổ chức chặt chẽ, điều hành từ ngoài lãnh thổ.

Công an tỉnh Quảng Trị quán triệt cán bộ, chiến sĩ “Mỗi ngày làm một việc tốt vì dân”, “Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, có hại cho dân thì hết sức tránh”… Những việc làm thiết thực, những nghĩa cử nhân văn của cán bộ, chiến sĩ Công an Quảng Trị đang thắp sáng ngọn lửa nghĩa tình vì nhân dân phục vụ.

Nhiều người nghe quảng cáo thực phẩm chức năng, chế phẩm “gia truyền” không rõ thành phần "nổ" trên mạng xã hội như thần dược đã mua về uống, bệnh không khỏi mà còn "tiền mất, tật mang". Bộ Y tế vừa đề xuất xử phạt các hành vi lợi dụng không gian mạng để truyền bá, quảng cáo, tư vấn các phương pháp khám chữa bệnh sai lệch, trái quy định.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Vườn thú Hà Nội - Công viên Thủ Lệ (Công ty TNHH MTV Vườn thú Hà Nội) nằm trên địa bàn phường Giảng Võ vẫn luôn là địa chỉ thu hút đông đảo du khách, nhiều gia đình và đặc biệt là các em nhỏ. Đối với trẻ em có chiều cao dưới 80cm được miễn phí vé vào tham quan.

Công cuộc xây dựng, làm sạch và hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai tại TP Hồ Chí Minh năm 2026 không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần, mà là một bước ngoặt chiến lược trong quản lý nhà nước. Với phương châm “đúng - đủ - sạch - sống”, lực lượng Công an TP Hồ Chí Minh đang khẳng định vai trò nòng cốt, là “bệ đỡ” vững chắc để hiện thực hóa một chính quyền số minh bạch, hiện đại.

Dù bị xuống cấp, bỏ không nhiều năm nhưng nhà thờ đổ ở xã Hải Tiến, tỉnh Ninh Bình (xã Hải Lý, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định cũ) nằm sát bờ biển vẫn toát lên vẻ đẹp hoang sơ, bởi lối kiến trúc độc đáo. Ngay trong sáng 30/4, hàng nghìn du khách đã kéo về check-in, hoà mình vào thiên nhiên biển cả…

Trước những biến động nhanh chóng của cục diện thế giới, đối ngoại Việt Nam đang chuyển mình theo hướng chủ động, kiến tạo và dẫn dắt. Sự chuyển đổi về tư duy không chỉ phản ánh bước trưởng thành về thế và lực, mà còn mở ra khả năng để Việt Nam sẵn sàng đảm nhận những vai trò mới, tương xứng với vị thế ngày càng nâng cao trên trường quốc tế.

Tình trạng lái xe điều khiển phương tiện có nồng độ cồn vượt quá mức quy định là nguyên nhân trực tiếp gây ra một số vụ tai nạn giao thông thương tâm gần đây. Hậu quả, nạn nhân mãi mãi ra đi khiến người thân đau đớn; còn người điều khiển phương tiện vừa bị thương tật vừa vướng vòng lao lý,…

Trước tình trạng báo động về nguy cơ cháy nổ cao, nhất là trong mùa nắng nóng, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an tỉnh Nghệ An đã tập trung  bám địa bàn, trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa, triệt tiêu các yếu tố gây mất an toàn…

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文