Nợ BHXH, BHYT vẫn ngày càng nghiêm trọng

• Cần cương quyết với doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội
• TP HCM: Còn 19 ngàn doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội
• TP HCM: Nhiều công ty nợ bảo hiểm xã hội kéo dài

Sáng nay 17-1, tại Hội nghị đánh giá công tác phối hợp giữa Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và cơ quan báo chí năm 2018, ông Phan Văn Mến, Giám đốc Bảo hiểm XH TP Hồ Chí Minh cho biết, trong năm 2018, tổng số người tham gia BHXH bắt buộc là hơn 2,3 triệu người, tăng 6,3% so với năm 2017; tham gia BHYT là hơn 7,2 triệu người, tăng 6,1%; tham gia bảo hiểm tự nguyện là hơn 2,2 triệu người, tăng 2,4%; tham gia BHXH tự nguyện hơn 5,4 ngàn người…

Đồng thời, tỷ lệ dân số tham gia BHYT đạt 86,46%, vượt 1,86% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao; đồng thời vượt 1,26% so với chỉ tiêu Nghị quyết số 35 của Hội đồng Nhân dân TP Hồ Chí Minh giao.

Trong năm 2018, BHXH TP Hồ Chí Minh đã thu BHXH, BHYT, BHTN được tổng cộng 58.708.390 triệu đồng, tăng 14% so với năm 2017.

Nhưng tình trạng nợ BHXH, BHYT còn phổ biến với số tiền lớn và thời gian dài; trong đó số nợ BHXH, BHYT, BHTN cũng còn tới 1.815.322 triệu đồng, chiếm tỷ lệ nợ 1,85% so với kế hoạch, giảm so với cùng kỳ năm trước 1,78%.

Đáng nói, tình trạng doanh nghiệp FDI có chủ bỏ trốn, doanh nghiệp giải thể hoặc chấm dứt hoạt động khá phổ biến; nhưng sau khi thanh lý tài sản không còn đủ tiền trả nợ BHXH. Đơn vị sử dụng lao động ký các loại hợp đồng với tên gọi khác nhau như cộng tác, khoán… nhằm trốn tránh việc đóng BHXH, BHYT. Nhiều đơn vị không thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Năm 2018, BHXH TP Hồ Chí Minh cũng đã thực hiện kiểm tra và phối hợp thanh tra, kiểm tra 5.835 đơn vị, đạt 177% kế hoạch. Qua công tác thanh, kiểm tra, các đơn vị đã khắc phục được số tiền nợ từ đầu năm 2018 là 331,9 tỷ đồng, với tỷ lệ khắc phục 56,3%.

Theo ông Phan Văn Mến, đối tượng tham gia BHXH tại TP Hồ Chí Minh tuy có chiều hướng phát triển tốt, nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của thành phố. Hiện nay còn tới 87 ngàn doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chưa tham gia BHXH, BHYT, với số lao động lên tới 270 ngàn người. Đây là những đối tượng rất tiềm năng nhưng tỷ lệ tham gia còn rất thấp.

Bên cạnh đó, đối tượng tham gia BHXH tự nguyện cũng rất thấp - TP Hồ chí Minh hiện chỉ có 5.400 người tham gia. Số liệu này của TP Hồ Chí Minh so với toàn quốc chỉ chiếm một phần rất nhỏ nhoi. Đây là hạn chế mà trong năm 2019 BHXH TP Hồ Chí Minh sẽ có kế hoạch cụ thể để cố gắng đưa chỉ tiêu này lên ngang tầm các địa phương khác và sau năm 2020 chỉ tiêu này sẽ cao hơn các địa phương khác.

Đáng nói, số nợ BHXH, BHYT cục bộ ở một số đơn vị, địa phương vẫn còn cao (dù số nợ chung đã giảm đi khá nhiều). Đơn cử như huyện Hóc Môn, số nợ cục bộ chiếm tới 50% tổng số nợ; tại quận 1 cũng có một số đơn vị nợ cục bộ BHXH, BHYT rất cao; như với Tập đoàn Mai Linh, các năm trước nợ BHXH, BHYT 100 tỷ đồng, nhưng gần đây đã khắc phục được 40 tỷ đồng, số còn lại đơn vị này hứa trong năm 2019 sẽ giải quyết dứt điểm.

Về chi khám chữa bệnh BHYT dù đã được kiểm soát nhưng vẫn còn ở mức cao và có nguy cơ bội chi trong tương lai gần nếu cơ quan chức năng không có biện pháp quản lý giám sát chặt chẽ hơn…

Ngoài ra, tình trạng xin nhận trợ cấp BHXH một lần vẫn tăng cao, ảnh hưởng đến đời sống khi người lao động già yếu (vì về già sẽ không còn lương hưu).

Ông Phan Văn Mến cho biết nhiệm vụ trong năm 2019 này có nhiều trọng tâm, trong đó BHXH TP Hồ Chí Minh tiếp tục tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức về chế độ chính sách BHXH, BHYT để thu hút người dân, doanh nghiệp tham gia, phấn đấu đạt kết quả, số người tham gia BHXH tăng 54%; tham gia BHYT phấn đấu đạt tỷ lệ 88,8%; số người tham gia BHTN tăng lên 52%.

Tập trung đôn đốc thu BHXH, BHYT, BHTN đạt 66 ngàn tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2018, trong đó phấn đấu giảm tỷ lệ nợ BHXH, BHYT, BHTN dưới 2,3% so với kế hoạch thu.

Riêng việc để răn đe và hạn chế tình trạng các đơn vị vi phạm trong lĩnh vực thu, chi chế độ BHXH, BHYT, BHTN ngày càng nghiêm trọng như kể trên, theo ông Phan Văn Mến, BHXH TP Hồ Chí Minh đã tiến hành việc chuyển hồ sơ vụ việc qua cơ quan Công an để xem xét xử lý hình sự. Bởi hành vi gian lận, nợ, trốn đóng BHXH đã được hình sự hóa từ ngày 1-1-2018…

Cá biệt, có trường hợp Công ty TNHH Nam Phương (Củ Chi) đã nợ tiền BHXH lên đến 28 tỷ đồng kéo dài trong 4 năm nay. Hiện BHXH TP Hồ Chí Minh đã gửi hồ sơ vụ việc của công ty này qua Công an TP Hồ Chí Minh đề nghị xem xét khởi tố vụ án hình sự. Tuy nhiên, hiện ông chủ người Hàn Quốc của công ty này đã bỏ trốn. Tuy nhiên, cơ quan BHXH đã tiến hành các biện pháp để tính toán quyền lợi BHXH cho người lao động nên người lao động sẽ không bị ảnh hưởng nhiều.

Ông Phan Văn Mến cũng cho biết thêm, trong số 143 đơn vị đã bị cơ quan BHXH xử phạt hành chính mà không nộp và để kéo dài thời gian, số tiền nợ lớn, cơ quan BHXH có thể sẽ chuyển hồ sơ qua cơ quan Công an điều tra xử lý theo luật định.